Les 3 EHBO bij vergiftiging en nood

• newEditor
• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

EHBO bij vergiftiging en medische noodsituaties

"Vandaag gaan we het hebben over vergiftiging en andere noodsituaties. Je kunt in de zorg zomaar meemaken dat een cliënt ineens ziek wordt of dat er iets misgaat. Dan is het belangrijk dat je rustig blijft en weet wat je moet doen.

We gaan vandaag vooral oefenen met herkennen: wat zie ik? En daarna: wat moet ik doen?

Lesdoelen

🧠 Benoemen wat vergiftiging is en verschillende oorzaken noemen.

💡 Uitleggen hoe ik een vergiftiging kan herkennen en wat de belangrijkste symptomen zijn.

🚑 In een noodsituatie de juiste eerste hulp en vervolgstappen toepassen

Aan het einde van deze les wil ik dat jullie drie dingen kunnen.

Ten eerste: jullie kunnen vertellen wat een vergiftiging is en voorbeelden noemen.

Ten tweede: jullie kunnen uitleggen hoe je een vergiftiging kunt herkennen en wat je wel en niet moet doen.

Ten derde: jullie kunnen in een situatie bepalen welke eerste hulp nodig is

Waar denk jij aan bij het woord 'vergiftiging'?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Let op woorden als benauwdheid, gif, 112, ademhaling, schoonmaakmiddel, bewusteloosheid en veiligheid.

Vergiftiging

• Vergiftiging ontstaat wanneer een schadelijke stof in of op het lichaam komt

• Dat kan thuis, op het werk of tijdens het schoonmaken gebeuren

• Snel herkennen is belangrijk: sommige stoffen werken direct, andere pas later

• Denk eerst aan eigen veiligheid voordat je helpt

Een vergiftiging betekent dat een schadelijke stof in of op het lichaam terechtkomt. Dat kan bijvoorbeeld doordat iemand iets inslikt, inademt of op de huid krijgt.

Belangrijk: niet iedere vergiftiging zie je meteen. Sommige stoffen geven pas later klachten. Daarom moet je altijd goed kijken wat er gebeurd is.

Waarom moet je eerst nadenken voor je iemand gaat helpen?

Hoe komen giftige stoffen binnen?

• Via de mond: eten, drinken, medicijnen, schoonmaakmiddelen

• Via inademing: rook, dampen, gassen

• Via de huid: chemische stoffen op kleding of huid

• Via de ogen: spatten van vloeistoffen

Een giftige stof kan op verschillende manieren het lichaam binnenkomen. Via de mond, bijvoorbeeld medicijnen. Via de longen, bijvoorbeeld rook of gas. Via de huid of via de ogen."

Maak het praktisch:

"Stel: iemand krijgt gootsteenontstopper in zijn oog. Dan ga je natuurlijk niet wachten tot hij klachten krijgt. Je moet direct handelen.

Signalen van vergiftiging

• Misselijkheid, braken of buikpijn

• Duizeligheid, slaperigheid of verwardheid

• Benauwdheid of hoesten

• Branderige pijn aan mond, huid of ogen

• Bleke of juist rode huid

• Bewustzijnsdaling bij ernstige vergiftiging

Hoe weet je eigenlijk dat iemand misschien vergiftigd is? Je kijkt goed naar de persoon. Iemand kan misselijk zijn, overgeven, duizelig of suf zijn. Maar iemand kan ook benauwd zijn of verward reageren..

Eerste Hulp bij vergiftiging

• Stop het contact met de giftige stof als dat veilig kan

• Zorg voor frisse lucht bij dampen of gas

• Spoel huid of ogen met lauw stromend water bij contact met chemische stoffen

• Laat het slachtoffer rusten en let op het bewustzijn

• Bel 112 bij ernstige klachten of snelle achteruitgang

• Volg aanwijzingen van professionals op

Wat doe je als je denkt dat iemand vergiftigd is?

Eerst kijk je naar je eigen veiligheid. Daarna probeer je het contact met de stof te stoppen als dat veilig kan. Bij dampen of gas kan frisse lucht belangrijk zijn. Bij een stof op de huid of in het oog moet je spoelen met water."

Noem dat je een slachtoffer niet zomaar iets laat eten of drinken en niet laat braken, tenzij een professional dat uitdrukkelijk zegt.

Top 10 meest voorkomende giftige stoffen

voor kinderen in en om het huis

1. Paracetamol/ibuprofen

2. Bestrijdingsmiddelen

3. vloeibare textielwasmiddelen

4. Afwasmiddelen

5. Vaatwasmiddelen

6. Toiletblokjes

7. Sigaren/sigaretten/shag

8. Tandpasta

9. Knoopcelbatterijen

10. Luchtverfrisser

Noem dat je een slachtoffer niet zomaar iets laat eten of drinken en niet laat braken, tenzij een professional dat uitdrukkelijk zegt.

Opdracht Giftige stoffen

• Ga in groepjes van 3 of 4 aan de slag.

• Ieder groepje krijgt van docent een onderwerp.

Beantwoord de volgende vragen

• Wat is het?

• Hoe giftig is het?

• Hoe herken je symptomen?

• Wat moet je doen en wat moet je niet doen?

Verwerk de vragen in een poster A3 formaat.

Paracetamol

Vaatwas tablet

Knoopcelbatterijen

Gootsteenontstopper

Venijnboom (taxus)

Koolmonoxidevergiftiging

• Koolmonoxide is een giftig gas dat je niet ziet of ruikt

• Het kan ontstaan door slechte verbranding, bijvoorbeeld bij kachels of geisers

• Het is extra gevaarlijk omdat mensen het vaak laat opmerken

Koolmonoxide is extra gevaarlijk omdat je het niet kunt zien en niet kunt ruiken. Je kunt dus niet zeggen: 'Ik ruik niks, dus het is veilig.

Symptomen van koolmonoxide vergiftiging

• Hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid

• Sufheid of verward gedrag

• Meerdere mensen in één ruimte krijgen tegelijk klachten

• Klachten nemen af in frisse lucht en worden binnen erger

• In ernstige situaties: bewusteloosheid

Die combinatie van meerdere slachtoffers op dezelfde plek is een belangrijk alarmsignaal.

Eerste Hulp bij koolmonoxide

Onveilige ruimte → eerst jezelf beschermen

Veilig genoeg → slachtoffer naar frisse lucht

Ernstige klachten of bewusteloosheid → 112 bellen

Blijf het bewustzijn en de ademhaling controleren

Leg uit dat de hulpverlener een ruimte met mogelijk koolmonoxide niet roekeloos binnengaat. Eigen veiligheid blijft leidend.

Besmetting door chemische stoffen

• Chemische stoffen kunnen op huid, kleding of in de ogen terechtkomen

• Ze kunnen brandwonden, irritatie of opname in het lichaam veroorzaken

• Snel verwijderen van de stof beperkt vaak de schade

Bij een chemische stof op de huid of in het oog moet je snel handelen. Besmette kleding kun je verwijderen als dat veilig kan. De huid of ogen moet je spoelen met lauw stromend water.

Het belangrijkste dat je moet onthouden is: snel verwijderen en goed spoelen.

Wat doe je bij chemische besmetting?

• Trek besmette kleding uit als dat veilig kan

• Spoel de huid langdurig met lauw stromend water

• Spoel ogen direct en voorzichtig bij spatten

• Voorkom verder contact met de stof

• Bel professionele hulp bij ernstige pijn, benauwdheid of grote blootstelling

Benadruk rustig en langdurig spoelen. Studenten hoeven geen exacte tijden te onthouden als dat niet in hun niveau past; het principe is direct en ruim spoelen.

Opdracht

Slide tekst

Medische noodsituaties

Altijd en overal kun je in een situatie terecht komen, waarin plotseling hulp noodzakelijk is.

Wij gaan het hebben over:

• Kortademigheid

• Koortsstuipen

• Diabetesproblemen

.

Een noodsituatie hoeft niet altijd een vergiftiging te zijn. In de zorg kun je ook te maken krijgen met iemand die plotseling benauwd wordt, een kind met koortsstuipen of iemand met diabetes die zich niet goed voelt.

Bij al deze situaties geldt eigenlijk hetzelfde: blijf rustig, kijk wat er aan de hand is en schakel hulp in wanneer dat nodig is.

Kortademigheid herkennen

• Iemand ademt sneller of met moeite

• Praten gaat moeilijk door ademtekort

• Het slachtoffer oogt onrustig of benauwd

• Soms zie je een piepende ademhaling

• Lippen of huid kunnen grauw of blauwachtig worden bij ernst

Koppel dit aan observeren: kijk, luister en let op hoe iemand spreekt en ademt.

Eerste Hulp bij kortademigheid

• Stel gerust en blijf bij het slachtoffer

• Help in een houding die makkelijker ademt, vaak rechtop

• Maak knellende kleding los

• Bel 112 bij ernstige of plotselinge benauwdheid

Noem dat rust en een goede houding vaak direct helpen, maar dat ernstige benauwdheid altijd spoed is.

Koortsstuipen herkennen

• Koortsstuipen komen voor bij snel oplopende koorts

• Het kind kan schokken met armen en benen

• Soms reageert het kind even niet

• De aanval ziet er heftig uit, maar stopt vaak vanzelf

• Na de aanval kan het kind slaperig zijn

Houd het bij herkenning en basishulp. Gebruik eenvoudige taal die past bij niveau 2.

Eerste Hulp bij koortsstuipen

• Blijf kalm en bescherm tegen stoten

• Houd niets tegen in de mond

• Maak strakke kleding los

• Let na de aanval op ademhaling en bewustzijn

• Schakel professionele hulp in als de aanval lang duurt, terugkomt of als je het niet vertrouwt

Benadruk dat omstanders vaak iets in de mond willen stoppen; dat moet juist niet.

Problemen bij diabetes

• Bij diabetes kan de bloedsuiker te laag of te hoog worden

• Vooral een te lage bloedsuiker kan snel klachten geven

• Signalen kunnen zijn: -Zweten -Trillen -Honger -Bleek zien -Verwardheid

• Bij ernstige ontregeling kan iemand suf of bewusteloos raken

Voor dit niveau is het voldoende dat studenten vooral een te lage bloedsuiker leren herkennen als acute situatie.

Eerste Hulp bij diabetesproblemen

• Is iemand aanspreekbaar? Geef dan snelle suikers volgens afspraak of protocol

• Laat het slachtoffer niet alleen

• Gaat het niet snel beter, of twijfel je? Schakel hulp in

• Bij sufheid of bewusteloosheid: 112 bellen

Blijf binnen de Rode Kruis-lijn: help veilig, observeer, en schakel op tijd professionele hulp in. Vermijd te medische details.

Je komt bij een cliënt.

Hij zit op de bank, zweet, trilt en zegt dat hij zich ineens heel raar voelt. Hij ziet bleek en reageert wat verward.

Wat doe je?

Welke houding helpt vaak bij kortademigheid?

A

Rechtop zitten

B

Plat liggen

C

Op de buik

D

Doorlopen

Sluit aan op de slide over eerste hulp bij kortademigheid: vaak helpt een rechtoppe houding het ademen.

Wat is één ding uit deze les dat jij zeker wilt onthouden?

Reflectievraag zonder fout antwoord. Laat studenten één concreet leerpunt noemen.