2.1.3 grammatica > Mavo > Werkwoorden klankvast + klankveranderen

Werkwoorden: klankvast en klankveranderend

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo t, mavoLeerjaar 1

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Werkwoorden: klankvast en klankveranderend

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat werkwoorden zijn en het verschil noemen tussen

klankvaste en klankveranderende werkwoorden.

Deze slide heeft geen instructies

Aan welke werkwoorden denk je nu al?

Gebruik de antwoorden om kort te bespreken dat werkwoorden niet alleen doen-woorden zijn, maar ook woorden zoals 'zijn'.

Wat zijn werkwoorden?

Werkwoorden zijn woorden die zeggen wat iemand doet, wat er gebeurt of wat iets is.


Voorbeelden:

  • lopen

  • schrijven

  • slapen

  • zijn

Benadruk dat werkwoorden niet alleen acties zijn. Ook 'zijn', 'worden' en 'blijven' zijn werkwoorden.

Werkwoorden in een zin

Je vindt een werkwoord vaak door te kijken wat er in de zin gebeurt.


Voorbeelden:

  • Ik loop naar school.

  • Sara schrijft een bericht.

  • Wij zijn op tijd.


Het werkwoord past zich vaak aan het onderwerp aan.

Noem kort dat leerlingen later meer leren over persoonsvorm en infinitief, maar houd deze les bij herkennen en het verschil in klank.

Wat betekent klankvast?

Een klankvast werkwoord houdt dezelfde klank in verschillende vormen.

Voorbeelden:

  • maken → ik maak → gemaakt

  • werken → ik werk → gewerkt

  • koken → ik kook → gekookt


De klank van de stam blijft hetzelfde.

Gebruik vooral hoorbare voorbeelden. Laat leerlingen de woorden eventueel hardop meelezen: maak, werkte, gewerkt.

Klankvast: let op de stam

Bij klankvaste werkwoorden blijft de stam hetzelfde klinken.


  • lopen → loop

  • werken → werk

  • praten → praat


Ook als het werkwoord verandert van vorm, hoor je meestal dezelfde klank.

Leg eenvoudig uit: de stam is het werkwoord zonder -en. Voor A1/A2 is dat genoeg.

Welk woord is een werkwoord?

A

school

B

lopen

C

groot

D

vriend

Controleert of leerlingen een werkwoord herkennen tussen andere woordsoorten.

Wat betekent klankveranderend?

Een klankveranderend werkwoord verandert van klank in een andere vorm.


Voorbeelden:

  • lopen → liep

  • spreken → sprak

  • helpen → hielp


Je hoort dus niet steeds dezelfde klank.

Hou het verschil eenvoudig en auditief: bij klankveranderend 'klinkt het woord anders'.

Klankveranderend: voorbeelden

Vergelijk de vormen:

  • lopen → liep

  • lezen → las

  • komen → kwam


De vorm verandert én de klank verandert mee.

Als leerlingen vragen naar tijdsvormen, kun je zeggen dat dit vaak zichtbaar wordt bij de verleden tijd, maar dat deze les vooral gaat om het horen en zien van klankverandering.

Het verschil kort naast elkaar

Klankvast

Klankveranderend

  • klank verandert

  • andere vorm klinkt anders

  • voorbeelden: liep, sprak, kwam

  • klank blijft gelijk

  • stam klinkt hetzelfde

  • voorbeelden: maak, werk, kook

Maak duidelijk dat dit een eerste kennismaking is. Niet elk werkwoord hoeft nu volledig uitgelegd te worden.

Welk werkwoord is klankveranderend?

A

werken

B

maken

C

lopen

D

koken

De juiste optie laat zien dat de klank verandert in een andere vorm.

Woordenlijst

werkwoord - woord dat zegt wat iemand doet, wat er gebeurt of wat iets is

stam - het werkwoord zonder -en

klankvast werkwoord - werkwoord waarbij de klank hetzelfde blijft

klankveranderend werkwoord - werkwoord waarbij de klank verandert

vorm - de manier waarop een werkwoord in een zin staat

Deze slide heeft geen instructies

(t)huiswerk

Mavo: maken bladzijde 39 - 41 >



opdracht 10, 11, 12, 13, 14


Kader: oefenen www.cambiumned.nl



Deze slide heeft geen instructies