Module 'Zanddegen'
Module 'Zanddegen'
PLANNING
WEEK 3: Grondstoffen, hygiene en opslaan van grondstoffen
WEEK 4: Hulpgrondstoffen, garnituren en vullingen
WEEK 5: Receptuur, bereiding, materiaal en machines
WEEK 6: Verwerken, modelleren en bakken
WEEK 7: Decoreren en afwerken
WEEK 8: Kwaliteitseisen, verpakken en presenteren
WEEK 9: Planning, werkvolgorde en voorbereiden
WEEK 10: Mini event voor ouders
LES 1:
PLANNING
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student uitleggen waarom een planning belangrijk is bij het maken van zanddeegproducten en minimaal 3 dingen benoemen waarmee je rekening moet houden.
Waarom plannen we in de bakkerij?
In de bakkerij werk je bijna nooit aan één ding tegelijk. Je hebt te maken met tijd, temperatuur, rustmomenten, materialen, ovens en hygiëne.
Bij zanddeeg is planning extra belangrijk, omdat het deeg vaak moet rusten of koelen. Als je zomaar begint, kan je deeg te slap worden, je oven bezet zijn of je product niet op tijd klaar zijn.
Een goede planning zorgt ervoor dat je:
rustiger werkt;
minder fouten maakt;
hygiënischer werkt;
je producten op tijd klaar hebt;
beter samenwerkt;
een mooier eindproduct maakt.
Deeg zetten
Koekjes uitsteken
Oven aanzetten
Materiaal verzamelen
Deeg koelen
Koekjes bakken
Werkbank schoonmaken
Grondstoffen afwegen
Koekjes afkoelen + inpakken
Text
TIJD HANDELING GOED/FOUT HANDELING GOED
09:00
09:10
09:20
09:25
09:30
09:40
09:45
09:50
10:00
MINI PLANNING MAKEN
Iedereen vult een planning in
Kijk goed naar de handelingen op het werkblad
Zet de handelingen in de juiste volgorde
Zet ernaast hoelang deze handeling duurt
15 minuten tijd
minute
second
EXIT VRAAG
Noem drie dingen dat je moet plannen voordat je begint met zanddeeg maken.
DE CHAOTISCHE BAKKER
Bakker Sam begint meteen met koekjes maken. Na 10 minuten merkt hij dat de boter nog keihard is. Daarna is de oven nog niet voorverwarmd. Het deeg moet eigenlijk koelen, maar hij heeft geen plek in de koelkast. Ondertussen zoekt hij nog bakpapier, een rolstok en stekers. De koekjes komen uiteindelijk te laat uit de oven en zien er allemaal anders uit.
Wat gaat hier mis?
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student uitleggen waarom een planning belangrijk is bij het maken van zanddeegproducten en minimaal 3 dingen benoemen waarmee je rekening moet houden.
LES 2:
WERKVOLGORDE
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student de belangrijkste stappen bij het maken van een zanddeegproduct in de juiste volgorde zetten en uitleggen waarom deze volgorde logisch is.
Wat is werkvolgorde?
Werkvolgorde betekent: de volgorde waarin je je werkzaamheden uitvoert.
In de bakkerij is een goede werkvolgorde belangrijk, omdat sommige stappen afhankelijk zijn van elkaar. Je kunt bijvoorbeeld geen koekjes uitsteken als je deeg nog niet gemaakt is. En je kunt niet goed uitrollen als het deeg te warm of te slap is.
Bij zanddeeg let je vooral op:
eerst recept lezen;
grondstoffen en materialen klaarzetten;
grondstoffen conditioneren;
rusten of koelen van het deeg;
oven op tijd voorverwarmen;
schoon en overzichtelijk werken;
afkoelen voordat je verpakt.
WAT GEBEURT ER ALS...
Je deeg te warm wordt?
WAT GEBEURT ER ALS...
Je de oven te laat aanzet?
WAT GEBEURT ER ALS...
Je niet eerst je materialen klaarzet?
WAT GEBEURT ER ALS...
Je vetstof te koud is?
WAT GEBEURT ER ALS...
Je warme koekjes meteen inpakt?
WAT GEBEURT ER ALS...
Je tussendoor je werkbank niet schoonmaakt?
WERKVOLGORDE KAART
Werk in tweetallen
Kies minimaal 2 verschillende zanddeegproducten (roer-, wrijf- en kruimeldeeg)
Vul het werkblad in
Bespreek als je klaar bent met je docent
15 minuten per product
minute
second
Afsluiting: VOLGORDE-ESTAFETTE
2 teamleiders
2 controleurs
Zet de bakkers in de juiste volgorde
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student de belangrijkste stappen bij het maken van een zanddeegproduct in de juiste volgorde zetten en uitleggen waarom deze volgorde logisch is.
LES 3:
WERKVOORBEREIDEN ALS EEN ECHTE BAKKER
Een goede bakker zet alles zo vroeg mogelijk klaar
EENS
ONEENS
LIGT ERAAN
Niet alles moet zo vroeg mogelijk klaarstaan. Alles moet op het JUISTE moment klaarstaan.
VOORBEELD
Vetstof voor wrijfdeeg mag niet te hard zijn, maar ook niet smelten
VOORBEELD
Deeg moet soms juist koud blijven
VOORBEELD
Een oven te vroeg aanzetten kost onnodig energie
VOORBEELD
Een product te vroeg inpakken kan kwaliteitsverlies geven
Grondstoffen conditioneren
Conditioneren betekent dat je grondstoffen in de juiste toestand brengt voordat je ermee gaat werken.
Bij zanddegen gaat het vaak om:
de juiste temperatuur;
de juiste stevigheid;
goed afwegen;
klaarzetten in de juiste volgorde;
beschermen tegen uitdrogen, smelten of vervuiling.
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student uitleggen hoe het conditioneren van grondstoffen, het plannen van ovengebruik en het voorkomen van wachttijd invloed hebben op kwaliteit, werktempo en duurzaamheid.
Vooral boter is belangrijk.
Bij zanddeeg bepaalt de temperatuur van boter sterk hoe goed je het deeg kunt verwerken.
Is boter te koud?
Dan mengt het moeilijk en krijg je geen mooi egaal deeg.
Is boter te warm?
Dan wordt het deeg slap, vet en plakkerig.
Is het deeg te warm?
Dan verliest het vorm tijdens het bakken en kan het uitlopen.
Slim omgaan met oven en energie
Een oven op tijd aanzetten is belangrijk. Maar een oven veel te vroeg aanzetten is niet duurzaam.
Een oven die lang leeg warm staat, gebruikt energie zonder dat er producten in zitten. Dat kost geld en is slechter voor het milieu.
Een slimme bakker denkt dus na:
Wanneer moet de oven écht aan?
Hoe lang heeft de oven nodig om op temperatuur te komen?
Zijn de producten klaar als de oven klaar is?
Kunnen meerdere producten achter elkaar gebakken worden?
Moet de oven open blijven staan of juist dicht?
Kan ik wachttijd voorkomen?
Duurzaam werken betekent niet langzamer werken.
Het betekent slimmer timen.
SLIMME BAKKERIJ BESLISSINGEN
In groepjes van 2 of 3 studenten
2 of 3 situatiekaarten bespreken
Ga in discussie en beantwoord de volgende vragen
5 minuten per situatiekaart
minute
second
Klassikale nabespreking
Waarom is “alles zo vroeg mogelijk klaarzetten” niet altijd slim?
Waarom is boter bij zanddeeg zo belangrijk?
Wat gebeurt er als zanddeeg te warm wordt?
Wanneer zet je een oven slim aan?
Waarom is een lege warme oven niet duurzaam?
Hoe kun je wachttijd nuttig gebruiken?
Wat betekent duurzaam werken in een bakkerij?
EXIT TICKET
''Slim werk voorbereiden betekent voor mij dat...''
LEERDOEL
Aan het einde van de les kan de student uitleggen hoe het conditioneren van grondstoffen, het plannen van ovengebruik en het voorkomen van wachttijd invloed hebben op kwaliteit, werktempo en duurzaamheid.