Hoofdstuk 9 Oefening voor de toets

Hoofdstuk 9 Grammatica, spelling en formuleren

1 / 44
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

In deze les zitten 44 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 9 Grammatica, spelling en formuleren

Leerdoel

Aan het einde van deze les kun je zinsdelen benoemen, het naamwoordelijk en werkwoordelijke gezegde herkennen, soorten bijzinnen identificeren, bijvoeglijke naamwoorden en telwoorden toepassen, en correcte schrijfregels en beeldspraak gebruiken.

Wat is een naamwoordelijk gezegde en een werkwoordelijk gezegde?

Het naamwoordelijk gezegde geeft een eigenschap of toestand aan van het onderwerp. Het bestaat uit een koppelwerkwoord en een naamwoordelijk deel.


Een werkwoordelijk gezegde (WG) is het zinsdeel dat bestaat uit alle werkwoorden in een zin en beschrijft wat het onderwerp doet of wat er gebeurt. Het bevat de persoonsvorm en eventuele andere werkwoorden (hulpwerkwoorden, deelwoorden, infinitieven). Het werkwoordelijk gezegde bestaat alleen uit werkwoorden.

Voorbeeld: naamwoordelijk gezegde

Voorbeeld: De leerling is moe. 'is moe' is het naamwoordelijk gezegde.

Welke zin heeft een naamwoordelijk gezegde?

A

Hij loopt snel.

B

Zij leest een boek.

C

Zij blijft gelukkig.

D

Hij is dokter.

Welke zin heeft een werkwoordelijk gezegde?

A

Hij fietst naar school.

B

Zij wordt blij.

C

Zij speelt in de tuin.

D

Hij is moe.

Welke zin bevat een naamwoordelijk gezegde?

A

Hij loopt naar school.

B

Zij eet een appel.

C

Wij spelen buiten.

D

Hij is een goede vriend.

Wat is een voorbeeld van een koppelwerkwoord?

A

Zien

B

Eten

C

Zijn

D

Lopen

Wat is het naamwoordelijk gezegde in: 'Zij is een goede leerling.'?

A

is een goede leerling

B

goede

C

een

D

Zij

Wat is het naamwoordelijk gezegde in: 'Het huis blijft mooi.'?

A

Het

B

mooi

C

huis

D

blijft mooi

Identificeer het naamwoordelijk gezegde in: 'Hij lijkt een expert.'

A

Hij

B

een

C

expert

D

lijkt een expert

Welk voorbeeld heeft een werkwoordelijk gezegde?

A

Hij heeft gesport in de middag

B

Het huis is groot

C

De kat is zwart

D

Zij loopt snel

Welke zin bevat een werkwoordelijk gezegde?

A

Het gras is groen

B

De hond blaft

C

Zij heeft gisteren een boek gelezen

D

De zon schijnt

Hoofdzin en bijzin herkennen

Een hoofdzin kan op zichzelf staan. In een bijzin ontbreekt meestal inversie en kun je 'dat' of 'omdat' voorzetten.

Is de zin 'Als het regent, blijf ik thuis' een hoofd- of bijzin?

A

Bijzin

B

Onbepaalde zin

C

Hoofdzin

D

Complexe zin

Is 'Ik ga naar de winkel' een hoofd- of bijzin?

A

Leidende zin

B

Tussenzin

C

Hoofdzin

D

Bijzin

Is de zin 'Omdat ik moe ben' een hoofd- of bijzin?

A

Enkele zin

B

Actieve zin

C

Bijzin

D

Hoofdzin

Zinsdelen benoemen

Onderwerp, persoonsvorm, werkwoordelijk/naamwoordelijk gezegde, lijdend en meewerkend voorwerp en bijwoordelijke bepalingen.

Snel zinsdelen herkennen

Sofie geeft haar broer een boek. (Sofie = onderwerp, geeft = pv, haar broer = meewerkend voorwerp, een boek = lijdend voorwerp)

Voorbeeld

Stel vragen als: wie/wat + gezegde, wie/wat + onderwerp, enz.

Tip

Wat is het onderwerp van de zin 'De hond blaft'?

A

Het huis

B

De hond

C

De kat

D

Blaft

Wat is de persoonsvorm in 'Zij leest een boek'?

A

Een

B

Zij

C

Boek

D

Leest

Wat is het werkwoordelijk gezegde in 'Hij heeft hard gewerkt'?

A

Werkt

B

Hij

C

Heeft gewerkt

D

Hard

Wat is het lijdend voorwerp in 'Zij geeft hem een boek'?

A

Geeft

B

Hem

C

Zij

D

Een boek

Wat is de bijwoordelijke bepaling in 'Hij loopt snel'?

A

Hij

B

Snel

C

De straat

D

Loopt

Wat is het onderwerp in deze zin: 'De hond blaft hard.'?

A

Hard

B

De kat

C

De hond

D

Blaft hard

Wat is de persoonsvorm in de zin: 'Zij loopt naar school.'?

A

Zij

B

Lopen

C

Loopt

D

Naar school

Bijvoeglijk naamwoord

Het bijvoeglijk naamwoord beschrijft een eigenschap van een zelfstandig naamwoord. Voorbeeld: De snelle trein.

Wat is het lijdend voorwerp in: 'Hij leest een boek.'?

A

Een boek

B

Boekje

C

Leest

D

Hij

Wat is de bijwoordelijke bepaling in: 'Zij speelt elke dag buiten.'?

A

Speelt

B

Buiten

C

Elke dag

D

Zij

Wat is het werkwoordelijk gezegde in: 'De kinderen zijn aan het spelen.'?

A

Spelen

B

Aan het spelen

C

De kinderen

D

Zijn aan het spelen

Beeld: bijvoeglijk naamwoord

Zie het verschil: "de grote hond" (bijvoeglijk naamwoord) vs "de hond".

Kies het juiste bijvoeglijk naamwoord: Zij draagt een ____ jurk.

A

roze

B

kleine

C

grijze

D

lelijke

Leestekens correct gebruiken

Gebruik leestekens voor duidelijkheid: punt, komma, dubbele punt, aanhalingstekens en vraagteken.

Telwoorden

Telwoorden drukken een hoeveelheid of rangorde uit. Bijvoorbeeld: vijf, derde, enkele, alle.

Werkwoorden

Werkwoorden geven een handeling, proces of toestand aan. Herken sterke en zwakke werkwoorden en hun vervoegingen.

Zet in de volgende zin de leestekens en hoofdletters op de juiste plek:

piet gaat morgen naar amsterdam om nieuwe schoenen van nike te kopen.

Hij (lopen) naar school elke dag.

A

loop

B

loopt

C

lopen

D

liep

Wij (zijn) erg blij met het resultaat.

A

was

B

zijn

C

zijnen

D

waren

Zij (lezen) een spannend boek.

A

lezen

B

las

C

leestje

D

leest

Jij (werken) hard aan je project.

A

werkte

B

werkte

C

werkt

D

werken

Wij (komen) naar het feest vanavond.

A

komen

B

kom

C

kwamen

D

komt

Cijfers en getallen, schrijfregels

Gebruik letters bij kleine getallen: drie honden.

Cijfers

Letters

Gebruik cijfers bij exacte waarden: 12 leerlingen.

Samentrekkingen

Met samentrekkingen kun je dubbele woorden weglaten. Voorbeeld: Piet leest en (Piet) schrijft.

Bezit aangeven

De bezitsvorm duid je aan met -s of ’s: Anna’s boek, het boek van Anna.