Van interview tot reflectie
Van interview tot reflectie
Deze les verbindt drie vaardigheden: een interview voorbereiden, een interview uitvoeren en daarna terugkijken op het proces. Extremistisch ontwerpen komt tussendoor als manier om creatief vragen of oplossingen te bedenken.
Lesdoel
Ik kan een interview doelgericht voorbereiden en uitvoeren, creatieve ideeën gebruiken bij het bedenken van vragen of oplossingen, en mijn aanpak achteraf beschrijven in een reflectieverslag.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij een goed interview?
Gebruik de woordwolk als activering bij het lesdoel. Verwachte woorden: vragen, luisteren, voorbereiding, doel, informatie, beleefd, doorvragen, samenvatten.
Wat is een interview?
Een interview is een vraaggesprek
De interviewer stelt vragen
De geïnterviewde geeft antwoorden
Je interviewt iemand om informatie te krijgen
Die informatie werk je later uit in een verslag
Benadruk dat interviewen niet zomaar praten is: het gesprek heeft een duidelijk doel en levert bruikbare informatie op.
Waarom voorbereiden?
Je weet beter wat je wilt vragen
Je voorkomt dat je belangrijke punten vergeet
Het gesprek verloopt rustiger en duidelijker
Je vergroot de kans op bruikbare antwoorden
Deze slide heeft geen instructies
Stap 1: bepaal je doel
Bedenk eerst wat je met de informatie gaat doen. Dat is het doel van je interview. Als je doel helder is, kun je gemakkelijker goede vragen bedenken.
Koppel dit aan de rest van de voorbereiding: doel bepaalt onderwerp, vraagkeuze en toon van het gesprek.
Vier doelen van een interview
Doel 3 en 4
Doel 1 en 2
Activeren - zorgen dat iemand iets gaat doen
Overtuigen - zorgen dat iemand jouw mening overneemt
Informeren - feiten en uitleg geven
Vermaken - de lezer of luisteraar plezier bieden
Gebruik de voorbeelden uit de bron, zoals de nieuwe kantine, hobby muziek, rommel op de werkvloer en boekhouding.
Stap 2 en 3: wat wil je weten?
Schrijf kort op wat je wilt weten
Noteer zo veel mogelijk vragen
Lees daarna informatie over je onderwerp
Schrap vragen waarvan je het antwoord al weet
Voeg nieuwe vragen toe door wat je hebt gevonden
Voorbeeld uit de bron: over de verbouwing van de kantine kun je een vraag schrappen als de startdatum al bekend is, en een nieuwe vraag toevoegen over de pauzes tijdens de verbouwing.
Stap 4: logische volgorde
Zet vragen die bij elkaar horen bij elkaar
Werk in thema's
Bijvoorbeeld: uiterlijk, veranderingen, gevolgen
Zo blijft het gesprek overzichtelijk
Noem de kantinevoorbeelden: kleuren en indeling horen samen; voordelen, nadelen en prijzen vormen een ander blok; duur en pauzeplek tijdens verbouwing een derde blok.
Stap 5 t/m 8: praktische voorbereiding
Kies iemand die veel weet over het onderwerp
Denk na over de toon: gebruik je u of je?
Kies hulpmiddelen: pen en papier, opnameapparatuur of allebei
Maak beleefd een afspraak en schrijf die direct op
Laat ook de voor- en nadelen benoemen: noteren geeft direct samenvatting maar vraagt multitasken; opnemen geeft aandacht voor het gesprek maar kost tijd bij het terugluisteren.
Welk doel past bij: zorgen dat collega's minder rommel maken?
Vermaken
Activeren
Informeren
Overtuigen
Deze vraag sluit aan op het voorbeeld uit de bron: met informatie gedrag proberen te veranderen is activeren.
Voorbereiden van een interview
Bij de voorbereiding bepaal je eerst het van je interview. Daarna schrijf je op wat je wilt en zoek je informatie over het onderwerp. Vervolgens zet je je vragen in een logische en kies je een geschikt om informatie goed te bewaren.
Correcte invulling: doel, weten, volgorde, hulpmiddel. De woorden komen rechtstreeks uit de slides over voorbereiding.
Welke voorbereidingsstap vind jij het belangrijkst en waarom?
Bespreek dat antwoorden moeten verwijzen naar de lesinhoud: eerst doel bepalen, vragen bedenken, informatie opzoeken, ordenen, deskundige kiezen, toon bepalen, hulpmiddel kiezen, afspraak maken. Laat leerlingen kort uitleggen waarom die stap helpt.
Interviewen in de praktijk
Een goed interview begint niet bij de eerste vraag, maar bij de manier waarop je de ander ontvangt, uitlegt wat je komt doen en daarna gericht doorvraagt.
Deze slide vormt de overgang van voorbereiding naar uitvoering.
Stap 1: stel de ander op zijn gemak
Begroet de ander beleefd
Kijk aan, glimlach en stel jezelf voor
Bedank voor de medewerking
Begin kort met een alledaags onderwerp
In de bron worden voorbeelden genoemd als weer, sport, verkeer of vakantie om spanning weg te nemen.
Stap 2: leid het interview in
Vraag toestemming als je wilt opnemen
Vertel waar het interview over gaat
Noem het doel van het interview
Leg uit wat je met de informatie doet
Geef aan hoe lang het gesprek duurt
Vertel waarom juist deze persoon is gekozen
Deze slide heeft geen instructies
Open en gesloten vragen
Gesloten vragen
Beginnen vaak met wie, wat, waar, waarom, hoe, welke
Geven veel ruimte voor antwoord
Leveren vaak veel informatie op
Kosten meestal meer tijd
Hebben maar enkele mogelijke antwoorden
Helpen om het gesprek te sturen
Geven precies de informatie waar je om vraagt
Kunnen ook te veel sturen
Open vragen
Benadruk dat een goed interview beide soorten vragen gebruikt, niet alleen één soort.
Stap 3: stel en volg je vragen
Start eerst je opnameapparatuur
Je hoeft de vragenlijst niet precies te volgen
Nieuwe antwoorden kunnen nieuwe vragen oproepen
Het doel is een goed beeld van het onderwerp
Maak duidelijk dat afwijken van de volgorde mag, zolang het gesprek wel doelgericht blijft.
Samenvatten helpt
Als je iets niet direct begrijpt, vat je het antwoord kort samen. Zo controleer je of je de informatie goed hebt begrepen en houd je het gesprek overzichtelijk voor jezelf en voor de geïnterviewde.
Een veelgemaakte fout is meteen doorgaan naar de volgende vraag zonder te controleren of de kern van het antwoord duidelijk is.
Stap 4 en 5: goed afronden
Houd je aan de afgesproken tijd
Vraag of de ander het eindresultaat wil ontvangen
Vraag of je later nog mag bellen of mailen
Neem netjes afscheid en bedank hartelijk
Deze slide heeft geen instructies
Waarom stel je open en gesloten vragen door elkaar?
Dan duurt het gesprek korter
Dan hoef je niet samen te vatten
Dan krijg je alleen ja of nee
Dan krijg je ruimte én sturing
Open vragen geven ruimte en veel informatie; gesloten vragen helpen sturen. Samen geven ze een beter interview.
Tijdens het interview
Aan het begin probeer je de ander op zijn te stellen. Tijdens het gesprek kun je open en vragen gebruiken. Begrijp je een antwoord niet goed, dan ga je . Aan het eind houd je je aan de afgesproken en bedank je de geïnterviewde netjes.
Correcte invulling: gemak, gesloten, samenvatten, tijd.
Creatief denken bij oplossingen
Soms kom je met gewone vragen of gewone oplossingen niet ver genoeg. Dan helpt een creatieve aanpak om buiten vaste denkkaders te denken.
Overgang naar extremistisch ontwerpen als techniek om nieuwe invalshoeken te vinden.
Wat is extremistisch ontwerpen?
Een vorm van brainstormen
Bedoeld om creatieve oplossingen te vinden
Je denkt buiten de gewone paden
Je laat vaste denkkaders tijdelijk los
Leg uit dat 'extremistisch' hier gaat over extreem vrij denken, niet over politiek of geweld.
Hoe werkt brainstormen?
Je start met een probleem
Je kiest één of meer aspecten
Je werkt in rondes
Per ronde staat één aspect centraal
Daarna bekijk je welke ideeën bruikbaar zijn
Noem voorbeelden van aspecten uit de bron: kosten, kwaliteit, doorlooptijd en veiligheid.
Regels tijdens een brainstorm
Je mag alles zeggen
Er wordt niet inhoudelijk gereageerd
Iedereen komt aan het woord
Niets is gek
Ideeën worden niet meteen afgewezen
Dit is belangrijk omdat snelle kritiek creativiteit afremt. Laat zien dat de fase van bedenken anders is dan de fase van kiezen.
Niet elk idee hoeft direct uitvoerbaar te zijn
Bij brainstormen kunnen ideeën ontstaan die niet meteen uitvoerbaar lijken. Toch kunnen ze bruikbaar zijn, omdat je een deel van het idee kunt gebruiken of erop kunt voortbouwen.
Benadruk de houding: eerst onderzoeken wat wel kan, pas daarna beoordelen.
Tips om creativiteit te bevorderen
Leg alles vast
Maak lijstjes
Verander van omgeving
Blijf bezig met je idee
Wees open en eerlijk
Gooi geen ideeën weg
Feedback is goed
Doe ook lekker gek
Houding
Werkwijze
Je kunt ook kort noemen: combineer mensen, ideeën en materialen; ga back to basic; neem actief pauze; kijk verder dan je neus lang is.
Welke regel hoort bij brainstormen?
Ideeën direct beoordelen
Steeds één leider kiezen
Niets is gek
Alleen haalbare ideeën
De kern van brainstormen/extremistisch ontwerpen is vrij denken zonder ideeën meteen af te wijzen.
Welk brainstormaspect lijkt jou het lastigst?
Kosten
Kwaliteit
Doorlooptijd
Veiligheid
Deze slide heeft geen instructies
Waarom gooi je een gek idee niet meteen weg?
Goede antwoorden noemen dat een onuitvoerbaar idee toch bruikbaar kan zijn als je een deel overneemt, erop voortbouwt of het als inspiratie gebruikt voor een beter idee.
Waarom reflecteren?
Als je leert op school of op het werk, helpt reflecteren je om te zien wat goed ging en wat anders kan. Zo kun je jezelf stap voor stap verbeteren.
Maak het verschil tussen handelen en terugkijken duidelijk: reflectie gebeurt na of tijdens het leren, met als doel verbetering.
Reflecteren, feedback en evalueren
Reflecteren doe je naar jezelf toe
Feedback geven en ontvangen doe je met anderen
Evalueren is met anderen bespreken hoe iets is gegaan
In de bron staat dat reflecteren een middel is om bewust te veranderen en te verbeteren.
Wat is een reflectieverslag?
Een verslag over hoe je iets hebt gedaan
Je kijkt naar je aanpak, gevoel en reacties
Je schrijft op wat een volgende keer anders kan
Deze slide heeft geen instructies
Vragen voor je reflectieverslag
Over welke situatie gaat het?
Wat ging goed?
Wat ging niet zo goed?
Wat voelde je erbij?
Hoe kwam je over?
Wat kan anders?
Hoe pak je het een volgende keer aan?
Benadruk dat eerlijk en precies beschrijven meer inzicht geeft en helpt om gedrag echt te veranderen.
Meer beschrijven = meer inzicht
Hoe duidelijker je opschrijft wat er gebeurde, hoe je je voelde en hoe je handelde, hoe beter je begrijpt wat je een volgende keer wilt behouden of veranderen.
Leg de link met interviewen: je kunt bijvoorbeeld terugkijken op je voorbereiding, je vraagsoorten, je toon en je afsluiting.
Wat is reflecteren vooral?
Naar jezelf kijken
Anderen beoordelen
Samen plannen maken
Feiten verzamelen
Reflecteren doe je naar jezelf toe; feedback en evalueren doe je met anderen.
Reflectie en reflectieverslag
In een reflectieverslag beschrijf je over welke het gaat. Je kijkt wat goed ging, wat minder goed ging en wat je daarbij . Ook schrijf je op hoe je overkwam en wat je een volgende keer kunt aanpakken. Hoe duidelijker je beschrijft, hoe meer je krijgt.
Correcte invulling: situatie, voelde, anders, inzicht.
Wat neem jij uit deze les mee voor een volgend interview?
Laat leerlingen toepassen op deze les: bijvoorbeeld voorbereiding, open/gesloten vragen, brainstormregels, samenvatten, reflectievragen. Er zijn geen vaste goede antwoorden; focus op wat ze echt hebben meegenomen.
Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Gebruik dit als metacognitieve terugblik. Mogelijke aanknopingspunten: voorbeelden, schema's, vergelijking open/gesloten vragen, brainstormregels, invulopdrachten.
Wat vond jij het lastigst in deze les?
Stimuleer eerlijke antwoorden over moeilijkheden, bijvoorbeeld doelen onderscheiden, vraagsoorten kiezen of reflecteren op jezelf.
Begrippen
interview - een vraaggesprek om informatie te krijgen
interviewer - degene die de vragen stelt
geïnterviewde - degene die antwoord geeft
doel van het interview - wat je met de informatie wilt bereiken
informeren - feiten of uitleg geven aan anderen
vermaken - anderen plezier bieden met informatie
activeren - zorgen dat iemand iets gaat doen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
overtuigen - zorgen dat iemand jouw mening overneemt
open vraag - een vraag met veel ruimte voor een eigen antwoord
gesloten vraag - een vraag met maar enkele mogelijke antwoorden
samenvatten - kort herhalen wat je hebt begrepen
brainstormen - creatief ideeën bedenken voor een probleem
extremistisch ontwerpen - brainstormvorm waarbij je buiten gewone kaders denkt
reflecteren - naar jezelf kijken om te leren en te verbeteren
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
feedback - reacties of tips die je met anderen uitwisselt
evalueren - met anderen bespreken hoe iets is gegaan
reflectieverslag - verslag waarin je terugkijkt op je handelen
toon - de manier waarop je iemand aanspreekt
opnameapparatuur - middel om een gesprek op te nemen
vragenlijst - overzicht van vragen voor het interview
Deze slide heeft geen instructies