Lezen voor je toets
Lezen voor je toets
Lesduur is: 30 minOnderdelen in deze les
Lezen voor je toets
De les is een herhaling voor leesstrategieën, tekstverbanden met signaalwoorden en alfabetische volgorde van woorden.
Lesdoel
Ik kan leesstrategieën herkennen en gebruiken, tekstverbanden met signaalwoorden vinden en woorden op alfabetische volgorde zetten.
Deze slide heeft geen instructies
Verkennend lezen
Verkennend lezen doe je vooraf.
Je kijkt kort naar een tekst om te weten:
waar de tekst over gaat
hoe de tekst is opgebouwd
of de tekst belangrijk is voor jouw doel
Benadruk dat leerlingen nog niet alles lezen. Ze oriënteren zich eerst.
Hoe verken je een tekst?
Let op:
de titel
tussenkopjes
plaatjes
dikgedrukte woorden
de eerste en laatste alinea
Koppel deze aanpak aan een toets: eerst snel kijken, daarna kiezen hoe je verder leest.
Globaal lezen
Globaal lezen betekent: je leest een tekst snel voor de hoofdgedachte.
Je wilt ongeveer begrijpen wat de schrijver vertelt, zonder alle details te lezen.
Leg het verschil uit met verkennend lezen: bij globaal lezen lees je al wat meer van de inhoud.
Waar let je op bij globaal lezen?
Je kijkt vooral naar:
titel en tussenkopjes
eerste zinnen van alinea’s
belangrijke woorden
het onderwerp van de tekst
Deze slide heeft geen instructies
Zoekend lezen
Zoekend lezen gebruik je als je één stukje informatie nodig hebt.
Je leest dan niet alles. Je zoekt gericht naar een naam, datum, plaats, woord of antwoord.
Geef voorbeelden zoals het zoeken van een tijd, prijs of begrip in een tekst.
Zoekend lezen herken je zo
Bij zoekend lezen:
scan je de tekst snel
let je op kernwoorden
zoek je naar cijfers of opvallende woorden
stop je als je het antwoord hebt gevonden
Deze slide heeft geen instructies
Intensief lezen
Intensief lezen doe je als je een tekst precies moet begrijpen.
Je leest langzaam en let goed op alle informatie, ook op details.
Noem dat deze manier vaak nodig is bij toetsvragen over een tekst.
Bij intensief lezen
Je:
leest zin voor zin
zoekt moeilijke woorden op
let op verbanden in de tekst
controleert of je de tekst echt begrijpt
Deze slide heeft geen instructies
Studerend lezen
Studerend lezen gebruik je om iets te leren en te onthouden.
Je leest niet alleen goed, maar verwerkt de informatie ook.
Maak duidelijk dat studerend lezen vaak de langzaamste en meest actieve manier van lezen is.
Bij studerend lezen
Je kunt dan:
belangrijke woorden markeren
een samenvatting maken
aantekeningen schrijven
stukjes tekst opnieuw lezen
Deze slide heeft geen instructies
Leesstrategieën vergelijken
Verkennend lezen: eerst oriënteren
Globaal lezen: de hoofdgedachte begrijpen
Zoekend lezen: één antwoord zoeken
Intensief lezen: alles precies begrijpen
Studerend lezen: leren en onthouden
Deze samenvatting helpt leerlingen kiezen welke strategie past bij een opdracht of toetsvraag.
Wanneer gebruik je zoekend lezen?
bij één antwoord
bij alles onthouden
bij precies begrijpen
bij eerst oriënteren
Toetst het verschil tussen zoekend, studerend, intensief en verkennend lezen.
Leesstrategieën invullen
Met verkennend lezen kijk je eerst kort naar de tekst. Bij zoekend lezen zoek je één antwoord. Met globaal lezen lees je snel voor de hoofdgedachte. Bij intensief lezen wil je alles precies begrijpen.
Laat leerlingen op de betekenis letten: eerst oriënteren, één antwoord zoeken, hoofdgedachte, precies begrijpen.
Tekstverbanden
Een tekstverband laat zien hoe zinnen of alinea’s met elkaar samenhangen.
Signaalwoorden helpen je om dat verband te herkennen.
Gebruik steeds dezelfde termen: tekstverband en signaalwoord.
Voorbeeld
Bij het tekstverband voorbeeld geeft de schrijver een voorbeeld om iets duidelijk te maken.
Signaalwoorden zijn vaak:
bijvoorbeeld
zoals
neem nou
zo
Laat zien dat niet elk voorbeeld met een signaalwoord begint, maar dat signaalwoorden wel helpen.
Opsomming
Bij het tekstverband opsomming noemt de schrijver meerdere dingen achter elkaar.
Signaalwoorden zijn vaak:
en
ook
daarnaast
verder
ten eerste, ten tweede
Deze slide heeft geen instructies
Tegenstelling
Bij het tekstverband tegenstelling zet de schrijver twee dingen tegenover elkaar.
Signaalwoorden zijn vaak:
maar
toch
echter
aan de ene kant ... aan de andere kant
Benadruk dat tegenstelling vaak een verschil of omkering laat zien.
Conclusie
Bij het tekstverband conclusie trekt de schrijver een slot of uitkomst.
Signaalwoorden zijn vaak:
dus
daarom
concluderend
kortom
Deze slide heeft geen instructies
Waarom signaalwoorden helpen
Signaalwoorden helpen je om:
sneller te begrijpen wat een zin doet
verbanden in een tekst te zien
vragen over de tekst beter te maken
Koppel dit aan intensief lezen: signaalwoorden maken de opbouw van een tekst duidelijk.
Welk signaalwoord past bij een tegenstelling?
dus
bijvoorbeeld
maar
ook
De andere opties horen bij conclusie, voorbeeld en opsomming.
Tekstverbanden invullen
Het woord bijvoorbeeld laat vaak een voorbeeld zien. Het woord verder past vaak bij een opsomming. Met dus zie je vaak een conclusie.
Controleer of leerlingen signaalwoord en tekstverband aan elkaar kunnen koppelen.
Woorden op alfabet
Woorden op alfabet zetten betekent:
eerst kijken naar de eerste letter
bij gelijke letters kijken naar de tweede letter
daarna pas naar de volgende letters
Leg uit dat leerlingen letter voor letter vergelijken.
Stap voor stap vergelijken
Voorbeeld:
boom - bord - bos
Alle woorden beginnen met b.
Daarom kijk je verder:
boom
bord
bos
Dan krijg je: boom, bord, bos.
Spreek de letters hardop uit als steun voor A1-leerlingen.
Als beginletters gelijk zijn
Soms lijken woorden lang hetzelfde.
Voorbeeld:
kat
kamer
kano
Je vergelijkt letter voor letter:
kamer, kano, kat
Benadruk dat een korter woord niet altijd eerst komt; de letters bepalen de volgorde.
Alfabet helpt bij lezen
Alfabetische volgorde is handig bij:
een woordenboek gebruiken
woorden snel opzoeken
lijsten en registers lezen
Verbind dit aan schoolse taken zoals woorden opzoeken voor woordenschat of spelling.
Welk woord staat alfabetisch het eerst?
kano
kamer
kat
kas
Leerlingen vergelijken letter voor letter: ka-m, ka-n, ka-t, ka-s.
Alfabetische volgorde
Bij alfabetische volgorde kijk je eerst naar de eerste letter. Zijn die gelijk, dan kijk je naar de tweede letter. Daarna vergelijk je de volgende letters van het woord.
Eenvoudige herhaling van de stappen op de slides over alfabetiseren.
Begrippenlijst
verkennend lezen - eerst kort kijken waar een tekst over gaat
zoekend lezen - gericht zoeken naar één stukje informatie
globaal lezen - snel lezen om de hoofdgedachte te begrijpen
intensief lezen - precies lezen om alles goed te begrijpen
studerend lezen - lezen om te leren en te onthouden
tekstverband - het verband tussen zinnen of alinea’s
signaalwoord - woord dat een tekstverband laat zien
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
voorbeeld - tekstverband waarbij iets duidelijk wordt gemaakt met een voorbeeld
opsomming - tekstverband met meerdere dingen achter elkaar
tegenstelling - tekstverband waarbij twee dingen tegenover elkaar staan
conclusie - tekstverband met een uitkomst of slot
alfabetische volgorde - woorden zetten van a naar z
hoofdgedachte - de belangrijkste boodschap van een tekst
Deze slide heeft geen instructies
