Staal/ Aluminium

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMetaaltechniekMiddelbare schoolvmbo b, k, gLeerjaar 3,4

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 75 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Les: Staal/ Aluminium

Leerdoelen


Aan het einde van deze les kun je:

  • ferro- en non-ferrometalen herkennen en onderscheiden

  • uitleggen hoe staal en aluminium worden gemaakt

  • eigenschappen van staal en aluminium benoemen en vergelijken

  • warmgewalst, koudgewalst, automatenstaal en RVS herkennen aan hun belangrijkste kenmerken en toepassingen

  • een keuze voor staal of aluminium bij een product onderbouwen.

Staal/ Aluminium

Wat is volgens jullie het belangrijkste verschil tussen deze twee metalen?

FERRO


  • bevat hoofdzakelijk ijzer;

  • vaak sterk;

  • veel soorten zijn magnetisch;

  • veel soorten zijn gevoelig voor corrosie;

  • voorbeelden: staal, gietijzer, RVS.


NON-FERRO


  • ijzer is niet het hoofdbestanddeel;

  • vaak lichter of beter bestand tegen corrosie;

  • meestal niet magnetisch;

  • voorbeelden: aluminium, koper, messing en zink.

Sleepvraag

Ferro

Non Ferro

Gietijzer

Koper

Messing

Staal

Waarom wordt staal gerekend tot de ferro-metalen?

A

Omdat staal meestal sterk en magnetisch is

B

Omdat ijzer het hoofdbestanddeel van staal is

C

Omdat staal gevoelig kan zijn voor corrosie

D

Omdat staal vaak voor constructies wordt gebruikt

Welk materiaal hoort bij de non-ferrometalen?

A

RVS, omdat het vaak niet magnetisch reageert

B

Gietijzer, omdat het veel koolstof kan bevatten

C

Aluminium, omdat ijzer niet het hoofdbestanddeel is

D

Constructiestaal, omdat het meestal wordt gewalst

Van grondstof naar metaal

Staal:
ijzererts → ruwijzer → koolstofgehalte verlagen → staal.


Aluminium:
bauxiet → aluinaarde → met veel elektrische energie aluminium produceren. Recycling: kosten 5% van de energie van primaire productie.

Staal


  • relatief zwaar;

  • sterk;

  • goed bruikbaar voor constructies;

  • goedkoop;

  • gewoon constructiestaal is corrosiegevoelig;

  • warmgewalst staal heeft een grover oppervlak/oxidehuid;

  • koudgewalst staal heeft een gladder oppervlak en nauwkeurigere maatvoering.

Aluminium



  • licht: ongeveer 1/3 van het gewicht van staal;

  • massa ongeveer 2700 kg/m³;

  • niet magnetisch;

  • natuurlijke beschermende oxidelaag;

  • goed recyclebaar;

  • relatief duur;

  • lassen vraagt meer vaardigheid.

Staal en aluminium vergelijken

Waarom wordt aluminium vaak toegepast in voertuigen en vliegtuigen?

A

Omdat aluminium relatief licht en toch bruikbaar sterk is

B

Omdat aluminium goedkoper te produceren is dan staal

C

Omdat aluminium altijd sterker is dan gewoon staal

D

Omdat aluminium volledig ongevoelig is voor beschadiging

Welke combinatie beschrijft staal en aluminium het best?

A

Staal is lichter, aluminium is meestal magnetisch

B

Staal is goedkoper, aluminium is beter corrosiebestendig

C

Staal roest nooit, aluminium heeft geen oxidelaag

D

Staal is non-ferro, aluminium behoort tot ferro

Staal of Aluminium

Schriftelijke opdracht

Werk in tweetallen.

  • Kies bij ieder product voor STAAL of ALUMINIUM.

  • Schrijf daarna één materiaaleigenschap op waarmee je jouw keuze onderbouwt.


Je hebt per product ongeveer 30 seconden. Bespreek je keuze kort met je partner.

Niet al het staal is hetzelfde.

Door de manier van bewerken en door toevoeging van legeringselementen ontstaan verschillende staalsoorten:

  • warmgewalst staal

  • koudgewalst staal

  • automatenstaal

  • roestvast staal (RVS)



legeringselementen = een stof die aan metaal wordt toegevoegd om de eigenschappen te veranderen

RVS is een ferro-metaal, want ...... is het hoofdbestanddeel.


Toepassingen:

  • keukenapparatuur

  • leidingwerk en tanks

  • sanitair

  • scheepsbouw

  • medische toepassingen

Warmgewalst en koudgewalst staal

Warmgewalst staal

  • wordt bij ongeveer 1200 °C gewalst;

  • relatief goedkoop;

  • ruw oppervlak;

  • heeft een oxidehuid;

  • corrosiegevoelig;

  • vooral toegepast als constructiestaal.

Koudgewalst staal

  • wordt gemaakt door warmgewalst staal koud na te walsen;

  • gladder oppervlak;

  • nauwkeurigere dikte;

  • verkrijgbaar in veel dunnere plaat;

  • corrosiegevoelig;

  • toegepast bij onder andere autoplaatwerk en constructiestaal.


Warmgewalst = ruw en goedkoop
Koudgewalst = glad en nauwkeurig

Automatenstaal

Automatenstaal

  • bevat onder andere zwavel en mangaan;

  • daardoor goed te verspanen;

  • spanen breken tijdens het verspanen gemakkelijker kort af;

  • volgens de lesstof lasbaar.


Toepassingen:

  • bouten

  • moeren

  • assen

Roestvast staal

Roestvast staal – RVS

  • bestaat hoofdzakelijk uit ijzer met onder andere chroom, nikkel en koolstof;

  • goed bestand tegen corrosie;

  • hittebestendig;

  • goed reinigbaar en daardoor hygiënisch;

  • duurzaam;

  • goed te verwerken.

Welke staalsoort past het best bij dun plaatwerk met een glad oppervlak en nauwkeurige maatvoering?

A

Warmgewalst staal, vanwege het ruwe oppervlak en de prijs

B

Koudgewalst staal, vanwege de gladheid en maatnauwkeurigheid

C

Automatenstaal, vanwege de goede verspaanbaarheid bij draaien

D

Roestvast staal, vanwege de hoge weerstand tegen corrosie

Welke staalsoort is het meest geschikt voor het maken van assen op een draaibank?

A

Warmgewalst staal, omdat het goedkoop constructiestaal is

B

Koudgewalst staal, omdat het dun en nauwkeurig gewalst is

C

Automatenstaal, omdat het goed verspaanbaar te bewerken is

D

Roestvast staal, omdat het goed bestand is tegen corrosie

Welke staalsoort?

Schriftelijke opdracht

Werk in tweetallen.

  • Koppel het kenmerk aan de juiste staalsoort

  • Welke staalsoort kies je en leg uit waarom.


  • Schrijf daarna op welke staalsoort je het makkelijkst zou herkennen in de praktijken en leg uit waarom.



Les: Staal/ Aluminium

Check op Leerdoelen


Aan het einde van deze les kun je:

  • ferro- en non-ferrometalen herkennen en onderscheiden

  • uitleggen hoe staal en aluminium worden gemaakt

  • eigenschappen van staal en aluminium benoemen en vergelijken

  • warmgewalst, koudgewalst, automatenstaal en RVS herkennen aan hun belangrijkste kenmerken en toepassingen

  • een keuze voor staal of aluminium bij een product onderbouwen.