Vraag & aanbod
Herhaling & oefenvragen module 2
4 havo ECO
Vraag & aanbod
Herhaling & oefenvragen module 2
4 havo ECO
Formules
Totale omzet of opbrengst => TO=pxq
Om de totale winst (TW) te berekenen doe je het volgende:
TO - TK
TK - TO
TO = TK
TO / TK
Break even afzet
De afzet waarbij je quitte speelt
De opbrengsten zijn gelijk aan de kosten
De winst is € 0
Break even afzet en omzet
Verkoopprijs = €250
Variabele kosten p.p = €50
Constante kosten € 7000
Bereken de break-even afzet
en break even omzet
Break even afzet
Verkoopprijs = €250
Variabele kosten p.p = €50
Constante kosten € 7000
Bereken de break-even afzet:
Constante kosten
(prijs - variabele kosten per stuk)
€ 7.000
(250 - 50) = 35 stuks
Break even omzet
Bereken de break-even afzet:
35 stuks X € 250 = € 8.750
TK = qˆ2 + 500. De gemiddelde totale kosten bij 10 stuks zijn:
€10
€50
€60
€600
TK = 5qˆ2+500. De gemiddelde variabele kosten bij 20 stuks zijn:
€25
€100
€125
€400
TK = 0.5qˆ2+500. Bij 50 stuks zijn de vaste kosten per product.
€10
€25
€500
€1.250
Maximale winst wordt behaald bij:
50 stuks
100 stuks
200 stuks
150 stuks
Welk oppervlak geeft maximale winst weer?
A + B
A + B + C
B + C
C
Een ondernemer heeft te maken met een gegeven prijs. Als MO>MK zal bij uitbreiding van de productie met een eenheid
De winst dalen.
De omzet stijgen en de winst dalen.
De omzet stijgen en de winst stijgen
De omzet stijgen en de prijs stijgen
Voor een ondernemer geldt het volgende : p=110 TVK=10q TCK=1.000 De productiecapaciteit bedraagt 100 stuks. Als deze ondernemer streeft naar maximale winst, dan geldt
GTK= 10 omzet= €11.000 winst= €10.000
GTK =20 omzet = €11.000 winst = €9.000
GTK = 20 omzet=€10.000 winst=€10.000
GTK=20 omzet=€11.000 winst=€10.000
maximale omzet als:
MO=0
MO=MK
GO=GTK
MK=GTK
De prijselasticiteit van het aanbod (Ea)
Wat gebeurt er met het aanbod als de prijs van het product verandert?
Formule: gevolg gedeeld door oorzaak. Dus: Ea= de procentuele verandering van het aanbod gedeeld door de procentuele verandering van de prijs
Het verband tussen de prijs van een product en de aangeboden hoeveelheid is positief. Immers: als de prijs stijgt wil het bedrijf meer aanbieden
Ea kan elastisch (Ea > 1) of inelastisch (Ea < 1) zijn.
Behalve de prijs zijn ook andere factoren van invloed op het aanbod. Bijvoorbeeld:
hogere of lagere loonkosten
hogere of lagere inkoopkosten
Als de prijs verandert verschuift de aanbodlijn niet. Als een andere factor verandert verschuift de aanbodlijn wel.
Verschuiving aanbodlijn
Bij elke prijs is er hier meer aanbod. Dat kan komen doordat er meer aanbieders zijn gekomen of doordat de bestaande aanbieders bij elke prijs meer zijn gaan aanbieden (doordat de kostpijs is gedaald)
De aanbodlijn was niet verschoven als de prijs van het product gestegen of gedaald was!
samengevat 1 van 3
Als de prijs verandert, en verder blijft alles hetzelfde, dan verschuif je langs de vraaglijn.
Bij een verschuiving van de vraaglijn, verandert de vraag bij dezelfde prijs.
Prijselasticiteit zegt iets over de mate waarin de vraag verandert bij een verandering van de prijs. (ceteris-paribusvoorwaarde!)
Hoe sterk reageert de vraag
elastische vraag
Ev groter dan 1 of kleiner dan -1. %ΔQv>%ΔP
inelastische vraag
De Ev ligt tussen de -1 of de 1.
%ΔQv<%ΔP
volkomen inelastische vraag
De Ev = 0. De vraag verandert niet bij een prijswijziging.
inelastische vraag en omzet
Ev = -0,5=> inelastisch.
De vraag zal relatief minder hard stijgen dan de prijs daalt. Totale omzet zal dalen.
Voorbeeld: P=10 => P=9. Prijs daalt met 10%
Qv=10 => Qv=10,5. Qv stijgt met 5%.
Ev = 5/-10 = -0,5, inelastisch.
Omzet oud: €10 * 10 = €100 Omzet nieuw: €9 * 10,5 = €94,5
Samengevat (2 van 3)
Ev > 1, elastische vraag, omzet stijgt bij prijsdaling
Ev = 0, volkomen inelastisch, omzet blijft gelijk bij prijsdaling
0 > Ev >1, inelastische vraag, omzet daalt bij prijsdaling
en omgekeerd bij prijsstijging
Primaire goederen: inelastische vraag
Luxe goederen: elastische vraag
Complementair en substitutie
De kruiselingse prijselasticiteit van complementaire goederen is negatief. Als de prijs van koffie duurder wordt, zal de vraag naar suiker en melk dalen.
De kruiselingse prijselasticiteit van substitutiegoederen is positief. Als de prijs van koffie duurder wordt, zal de vraag naar thee stijgen.
Wat is Ev als P wijzigt van 2 euro naar 1,80 euro. Qv = -1,5P + 15
-0,30
-0,25
-0,20
-0,15
uitwerking
Bij P = 2 geldt dat Qv = 12 (zie vorige vraag).
Als P wordt verlaagd naar 1,80 geldt: -1,5 x 1,80 + 15 = 12,3
Prijsdaling: (1,80 - 2)/2 * 100% = -10%
Afzetstijging: (12,3 - 12)/12 * 100% = +2,5%
Ev = 2,5/-10 =-0,25
Is de vraag elastisch of inelastisch? Komt dit doordat suiker een primair of een luxe goed is?
inelastisch, primair
elastisch, primair
inelastisch, luxe
elastisch, luxe
Bij P = 5 wordt er 600 kilo aardbeien verkocht. P stijgt naar 5,5. Ev = -3. Hoeveel kilo aardbeien worden er verkocht?
520 kilo
430 kilo
420 kilo
410 kilo
uitwerking
P stijgt van 5 naar 5,5 euro.
Wijziging P = (5,5 - 5)/5 * 100% = +10%
Ev = -3
Dus
-3 = X/10% dus X = -3 x 10% = -30%
Dus er gaat 30% van de 600 kilo aardbeien af. Dus 0,7 * 600
oftewel Q = 420 kilo.
Inkomenselasticiteit
De inkomenselasticiteit wordt weer op dezelfde manier berekend:
Ey = verandering hoeveelheid/verandering inkomen
De verandering inkomen is hier de oorzaak (onder de streep), de verandering hoeveelheid is hier het gevolg (boven de streep).
Primair en luxe goederen
primair goed
Noodzakelijk voor je levensonderhoud, lage inkomenselasticiteit.
Inkomensinelastisch, ook bij een inkomensdaling blijf je het kopen. Voorbeeld: brood.
luxe goed
nice to have, hoge inkomenselasticiteit. Inkomenselastisch, bij een inkomensdaling zul je snel minder kopen. Voorbeeld: luxe auto.
Inferieure goederen
inferieur goed
Goederen met een negatieve inkomenselasticiteit: als je meer gaat verdienen, koop je minder. Voorbeeld: merkloze spijkerbroeken, (schuur)toiletpapier
drempel en verzadigingsinkomen
drempel inkomen
Luxe goederen hebben een drempelinkomen: je koopt het goed pas als je een bepaald inkomen hebt bereikt.
verzadigingsinkomen
Primaire goederen hebben een verzadigingsinkomen. Vanaf dat inkomen geef je niet meer uit aan primaire goederen.
samenvatting
Ey van primaire goederen is inelastisch
Ey van luxe goederen is elastisch
Ey van inferieure goederen is negatief
A = primaire, B = inferieur, C = luxe
A = inferieur, B = luxe, C = primair
A = luxe, B = luxe, C= inferieur
Inkomen stijgt met 5%, de vraag stijgt met 7%. Hoeveel is de inkomenselasticiteit?
0,71
0,98
1,02
1,4
uitwerking
Ey = 7%/5% = 1,4
Qv = -50P + 0,02Y + 80 P = 8, Y = 25.000. Wat is de inkomenselasticiteit als Y wijzigt naar 24.000?
2,75
3,12
2,6
4,8
Uitwerking
Qv = -50P + 0,02Y + 80, P = 8, Y = 25.000
Qv = (-50 x 8) + (0,02 x 25.000) + 80 = -400 + 500 + 80 = 180
Y daalt van 25.000 naar 24.000. De nieuwe Qv wordt dan:
(-50 x 8) + (0,02 x 24.000) + 80 = -400 + 480 + 80 = 160
Wijziging Y = (24000 - 25000)/25000 * 100% = -4%
Wijziging Q = (160-180)/180 * 100% = -11%
Ey = -11/-4 = 2,75
Statusgoederen zijn goederen waarvan de vraag stijgt als de prijs stijgt. Bijvoorbeeld kunst.
Ev van statusgoederen is negatief.
Ey van statusgoederen is negatief.
Ey van status goederen is positief.
Ev van statusgoederen is positief.
Markt in evenwicht
Consumentensurplus
Producentensurplus
Welke kleur heeft consumenten surplus?
Groen
Blauw
Rood
Geel
Hoe groot is het producenten surplus?
64
14
16
112
Wat bepaalt de evenwichtsprijs?
Dit is afhankelijk van de inflatie
Dit wordt door de overheid bepaald
Vraag en Aanbod
Qa = 1,5P – 7 Qv = -P + 18 Bereken de evenwichtsprijs en -hoeveelheid
P = 10 q = 18
P = 10 q = 8
P = 12,50 q = 11,75
qa = 4P - 120 qv = -2P +240 Bereken de evenwichtshoeveelheid
q = 120
q = 120 stuks
q = 240 stuks
q = # 12
Bereken bij p =2 Qv en Qa
Qv > Qa dus een vraagoverschot
Qv>Qa dus een aanbodoverschot
Qv < Qa dus een vraagoverschot
Qv < Qa dus een aanbodoverschot
De prijs van een product is € 2,-. De evenwichtsprijs is € 2,20.
Er is sprake van een aanbodoverschot
Er is geen sprake van een overschot
Er is geen sprake van een tekort
Er is sprake van een vraagoverschot
Wanneer is er sprake van een verschuiving OP de vraaglijn?
Als de behoeften van de consument verandert
Als de prijs van het product verandert
Als de prijs van andere producten verandert
Wat is het gevolg voor de evenwichtsprijs wanneer de aanbodlijn naar rechts verschuift.
de evenwichtsprijs daalt.
de evenwichtsprijs stijgt.
Door het coronavirus daalt het inkomen van veel mensen. Ze hebben niet veel geld meer over voor een nieuwe auto. Hierdoor:
Vindt er een verschuiving plaats naar rechts op de vraaglijn
Vindt er een verschuiving plaats naar links op de vraaglijn
Vindt er een verschuiving plaats naar rechts van de hele vraaglijn
Vindt er een verschuiving plaats naar links van de hele vraaglijn
Wat kan een reden zijn voor deze verschuiving van de vraaglijn?
Afname van het aantal consumenten
Verslechtering kwaliteit concurrerende producten
Toename besteedbaar inkomen
Toename productiviteit
Gegeven is dat bedrijf Pelz een product 'Pelz' maakt en dit verkoopt voor € 150. De totale constante kosten bedragen € 40.000 per maand en de variabele kosten zijn € 25 per stuk. Bereken de break-evenafzet
150
320
220
230