LESSONUP-SERIE • LES 1
Plattegrond h4d
LESSONUP-SERIE • LES 1
Plattegrond h4d
LESSONUP-SERIE • LES 1
Plattegrond h4e
LESSONUP-SERIE • LES 1
Programma
Afmaken oefentoets spelling/ nakijken
dictee
Uitdelen syllabus gedichten analyse (TW1, 20x)
Les 1: Van eerste indruk naar parafrase
Havo 4 • Gedichten analyseren
LESSONUP-SERIE • LES 1
Gedicht
Havo 4 • Gedichten analyseren
LESSONUP-SERIE • LES 1
Eerst begrijpen
Van eerste indruk naar parafrase
Havo 4 • Gedichten analyseren
LEERDOEL
Dit kun je aan het einde
02
Ik kan…
1
1
de spreker, situatie en sfeer onderzoeken
2
2
een parafrase schrijven zonder al te interpreteren
3
3
een eerste indruk met tekstwoorden onderbouwen
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer vind jij een tekst een gedicht?
Noem één kenmerk en één voorbeeld.
Rijm, Korte regels, Zinnen onder elkaar, Liefde en verdriet, Gevoelens,
Moeilijke woorden, Boodschap, Mooi klinken, Nadenken, Onduidelijk, Saai,
Niet te begrijpen, Betekenissen verzinnen, Geen interesse
OPEN VRAAG
Gedicht analyse
03
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Rijm
Woorden die hetzelfde klinken aan het einde. Bijvoorbeeld, "maan" en "staan" rijmen.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Beeldspraak:
Een manier van schrijven waarbij je een beeld gebruikt om iets duidelijk te maken. Bijvoorbeeld: "De wereld is een toneel".
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Betekenis
Wat een woord of zin wil zeggen. Bijvoorbeeld, "liefde" betekent een sterk gevoel van genegenheid.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Gevoel
Emoties die een gedicht oproept. Bijvoorbeeld, een gedicht kan je blij of verdrietig maken.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Herhaling
Het steeds opnieuw gebruiken van woorden of zinnen in een gedicht om iets te benadrukken.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Interpretatie
Hoe je een gedicht begrijpt of uitlegt. Iedereen kan een andere betekenis zien in hetzelfde gedicht.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Klank
Hoe de woorden in een gedicht klinken. Dit kan bijdragen aan de sfeer van het gedicht.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Ritme
Het patroon van geluid in een gedicht, zoals de afwisseling van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Sfeer
De algemene stemming of het gevoel dat een gedicht oproept. Bijvoorbeeld, een gedicht kan een vrolijke of sombere sfeer hebben.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Strofen
Groepen van regels in een gedicht, vergelijkbaar met alinea's in een tekst.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Taalgebruik
De manier waarop taal wordt gebruikt in een gedicht, zoals de stijl en keuze van woorden.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Vorm
De structuur van een gedicht, bijvoorbeeld het aantal regels en strofen.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Witregels
Lege regels in een gedicht die worden gebruikt om strofen te scheiden of om nadruk te leggen.
Één kenmerk en één voorbeeld.
OPEN VRAAG
Gedicht
03
Wanneer is een tekst een gedicht?
Woordkeuze
De specifieke woorden die een dichter kiest om een gevoel of idee uit te drukken.
Één kenmerk en één voorbeeld.
LEESTEKST
Na de bel
04
De gang slikt onze stemmen in.
Een stoel blijft scheef naar buiten kijken.
Op het bord wacht nog één woord.
Niemand durft het uit te vegen.
Oefentekst
OPEN VRAAG
Eerste indruk
05
Welk gevoel roept het gedicht op?
Stil
Spannend
Raar
Een beetje eng
Ongemakkelijk
Verdrietig
Verlaten
Geheimzinnig
Alsof er iets is gebeurd
Nieuwsgierig naar het woord
Waarom veegt niemand het weg?
Ik snap niet helemaal wat er aan de hand is
Kies één sfeerwoord en citeer twee woorden die daarbij passen.
UITLEG
De spreker is niet automatisch de dichter
06
Wat weet je zeker?
“Ik wacht bij het raam.”
Er is een ik-figuur die wacht.
Wat vul je niet zomaar in?
Wie die persoon is, hoe oud die is en waarom die wacht.
Schrijf daarom: de spreker of de ik-figuur.
UITLEG
De situatie in vier vragen
07
WAAR speelt het?
WANNEER speelt het?
WAT gebeurt er?
WAT VERANDERT tussen begin en einde?
MEERKEUZE
Wat is een sterke sfeerbeschrijving?
08
Welke formulering is het sterkst?
Het gedicht is verdrietig
A
Ik voel iets raars.
B
De woorden 'leeg', 'stil' en 'niemand' zorgen voor een eenzame sfeer
C
De dichter is verdrietig.
D
ANTWOORD
Waarom antwoord C?
09
Een sfeerwoord alleen is te vaag. Antwoord C noemt de sfeer én bewijst die met woorden uit de tekst. We weten bovendien niet automatisch wat de dichter zelf voelde.
UITLEG
Parafrase en interpretatie zijn niet hetzelfde
10
Parafrase
Wat gebeurt er concreet?
Na de les blijft een woord op het bord staan. Niemand wist het uit.
Interpretatie
Wat zou dat kunnen betekenen?
De groep voelt mogelijk schuld of angst na een conflict.
OPEN VRAAG
Samen parafraseren
11
Schrijf een parafrase van “Na de bel” in maximaal 35 woorden.
Blijf bij wat er concreet in de tekst staat.
ANTWOORD
Mogelijke parafrase
12
Na een les of gebeurtenis is de gang leeg en stil. Een stoel staat scheef en op het bord staat nog een woord. De aanwezigen willen of durven dat woord niet uit te wissen.
OPEN VRAAG
Twee interpretaties
13
Bedenk twee mogelijke betekenissen van 'één woord'
(Op het bord wacht nog één woord.).
Leg bij iedere mogelijkheid uit welk woord uit het gedicht jouw idee ondersteunt.
EXIT-TICKET
Wat is het verschil tussen een parafrase en een interpretatie?
Schrijf op in je schrift.
OPEN VRAAG
Wat heb ik deze les geleerd?
13
Na deze les kan ik:
uitleggen wat het verschil is tussen de dichter en de spreker;
de situatie in een gedicht beschrijven: waar, wanneer en wat er gebeurt;
de sfeer van een gedicht benoemen en onderbouwen met woorden uit de tekst;
een eerste indruk geven zonder zomaar dingen in te vullen;
een gedicht in eigen woorden navertellen;
het verschil uitleggen tussen een parafrase en een interpretatie.