Ontleden en leesboek

Welkom en ga rustig zitten

  • Pak je schrift/pen of

je Chromebook

  • Schrijf op wat je nog weet van het boek: Het morcelli principe

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo t, mavoLeerjaar 1

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Welkom en ga rustig zitten

  • Pak je schrift/pen of

je Chromebook

  • Schrijf op wat je nog weet van het boek: Het morcelli principe

Waar ging het boek over?

Ik kies met het rad iemand om te vertellen.

Luister netjes naar je klasgenoot.

Aan het eind van de les kun je:

  • het werkwoordelijk gezegde (wg),

  • het onderwerp (o) en

  • het lijdend voorwerp (lv)

in een zin vinden.

  • En hebben we een stuk gelezen in het leesboek

Belangrijkste rollen

Wie of wat voert de actie uit?

Hoofdrol: persoonsvorm

Het werkwoord dat aangeeft wat er gebeurt. Kenmerk: zijn of doen?

Hoofdrol: onderwerp

Bijrol: lijdend voorwerp

Bijrol: meewerkend voorwerp

Wie/ wat overkomt het?


Vraag: wie/wat + wg + o?

Wie werkt er mee aan de actie?


Vraag: Aan/voor wie + wg + o + lv

Wat is het werkwoordelijk gezegde?

Alle werkwoorden samen in een zin vormen het werkwoordelijk gezegde (wg) en het gaat om het volledige werkwoord. Daarom leren we ook wat splitsbare werkwoorden zijn.


Een voorbeeld: Julia eet

Julia | eet | een broodje. Wg: eet

Timo | maakt | zijn huiswerk | af. Wg: maakt af



Splitsbare werkwoorden

Sommige werkwoorden horen uit elkaar, maar vormen samen het werkwoordelijk gezegde. Bijvoorbeelden:

  1. Ik neem deel aan de wedstrijd. → deelnemen

  2. Zij maakt schoon in de keuken. → schoonmaken

  3. Hij belt op na het eten. → opbellen

  4. Wij staan om zeven uur op. → opstaan

  5. De docent legt de leerstof uit. → uitleggen

  6. Jij schrijft op wat belangrijk is. → opschrijven

  7. Doen jullie mee aan het spel? → meedoen

  8. De bus komt aan om tien uur. → aankomen

  9. Ik haal mijn vriend op van school. → ophalen

  10. Zij ziet haar fout in. → inzien

Hoe vind je het onderwerp?

Stel de vraag: wie/wat + wg?


Of doe de onderwerpproef:

Verander het onderwerp van enkelvoud

naar meervoud of andersom


VB: De leerlingen vertelden het grapje.

Wie vertelden? De leerlingen!

Let op de gebiedende wijs!

Soms is er geen onderwerp in een zin met een bevel.


Voorbeeld: Kom mee!

Het lijdend voorwerp

Vraag: wie/wat + wg + o? Bijvoorbeeld: Thomas heeft zijn huiswerk gemaakt (lv = zijn huiswerk).

Wat is het? Welke rol?

Het lijdend voorwerp is degene of datgene waar iets mee gebeurt door het onderwerp.

Zo vind je het:

Extra tip: een lijdend voorwerp begint nooit met een voorzetsel.

Alles op een rijtje

Werkwoordelijk gezegde:

alle complete werkwoorden in de zin


Onderwerp:

wie/wat + wg?


Lijdend voorwerp:

wie/wat + wg + o?



Oefening: werkblad maken

  • Maak het werkblad

  • Klaar, steek je vinger op. Ik kom langs met de kleurplaten, als je er eentje wilt.


Het morcelli principe

Wie was Wicky?

Wie is Adam?

Waarom was hij bij de gevangenis?

Wie is ...

Wat denk je dat er gaat gebeuren?

Wat zit er in de sporttas van de buurman van Adam's opa?



Zelfstandige werkgroep

Wie lijkt dat leuk?


Je moet het verdienen om daarin te mogen.

Wat zijn de vereisten?

  • Huiswerk altijd op tijd af

  • Spullen elke les voor elkaar

  • Goede cijfers


Wie bepaalt het? De docent


- Test volgende week dinsdag -




Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.