Mijn eigen Bosatlas Europa
Mijn eigen Bosatlas Europa
Open met het idee dat topo meer is dan namen leren: het helpt leerlingen plaatsen, gebieden en verschijnselen in Europa beter te begrijpen.
Lesdoel
Ik kan belangrijke plaatsen, landen, wateren en gebergten in Europa opzoeken, benoemen en gebruiken om vragen over Europa goed te beantwoorden.
Deze slide heeft geen instructies
Welke plek of naam in Europa ken jij al?
Gebruik de woordwolk als activering van voorkennis. Laat leerlingen eventueel kort toelichten waarom ze juist die plek kennen.
Europa in vijf delen
In deze atlas wordt Europa verdeeld in vijf grote gebieden:
West-Europa
Noord-Europa
Midden-Europa
Oost-Europa
Zuid-Europa
Zo leer je stap voor stap een geografisch wereldbeeld opbouwen.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom topo handig is
Topografie is een soort kapstok in je hoofd.
je weet waar landen en steden liggen
je kunt nieuws en vakantiebestemmingen beter plaatsen
je begrijpt kaarten sneller
je kunt informatie uit een atlas gebruiken
Sluit aan bij de pagina 'Hoe ontdek jij Europa?': topo helpt bij vakantie, spreekbeurten en reizen.
Zo werk je met de atlas
Je leert Europa in twee stappen:
eerst de topotaak: landen, steden, wateren en gebergten
daarna de ontdektaak: vragen beantwoorden met de atlas
Zo leer je niet alleen namen, maar ook verbanden.
Deze slide heeft geen instructies
Europa en zijn grens
Europa zit vast aan Azië. Toch worden het twee werelddelen genoemd.
De natuurlijke grens loopt:
in het oosten langs het Oeralgebergte
in het zuidoosten langs de Kaukasus
Gebruik hier de atlasvraag over de grens tussen Europa en Azië. Houd het eenvoudig en geografisch.
Basistopo Europa
Bij de basistopo van Europa leer je vooral:
landen
wateren
gebergten
enkele belangrijke plaatsen
Deze basis heb je nodig voor alle regionale kaarten van Europa.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden: Ontdek Europa
Dit gebouw staat in Moskou, de hoofdstad van het grootste land van Europa.
Zwitserland ligt midden in de bergen van de Alpen.
Via een treintunnel rijd je van Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk.
De kust van Noorwegen is ingesneden door lange en diepe fjorden.
Vanuit Rome in Italië ontstond meer dan 2000 jaar geleden het Romeinse Rijk.
De foto's zelf zijn niet zichtbaar in de presentatie, dus gebruik deze slide als klassikale nabespreking van de invulzinnen.
Opdracht Europa
Maak een korte topo-uitleg over Europa.
Kies 3 landen, 2 wateren en 2 gebergten en beschrijf waar ze liggen met windstreken en buurlanden. Gebruik minstens vijf topografische namen correct.
Dit vervangt de gevraagde opdracht op lesniveau, zonder interactieve werkvorm uit te schrijven.
Welke natuurlijke grens ligt in het oosten van Europa?
Kaukasus
Alpen
Oeralgebergte
Pyreneeën
Toetst de grens tussen Europa en Azië uit de slides over Europa als geheel.
Vul de kernwoorden in
Europa wordt in vijf grote gebieden verdeeld. Je leert eerst de topotaak met landen, wateren en gebergten. Daarna gebruik je de atlas voor de ontdektaak om vragen te beantwoorden. In het zuidoosten vormt de Kaukasus een natuurlijke grens van Europa.
Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug uit de eerste subtopic-slides.
Waarom is topo van Europa handig?
Bespreek dat goede antwoorden verwijzen naar plaatsen kunnen vinden, nieuws begrijpen, reizen/vakantie plaatsen, kaarten lezen en atlasvragen beantwoorden.
West-Europa
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel West-Europa
Ik kan belangrijke plaatsen in West-Europa benoemen en met de atlas uitleggen waar ze liggen.
Deze slide heeft geen instructies
Topo van West-Europa
In West-Europa leer je vooral:
landen zoals Nederland, België, Luxemburg, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk
hoofdsteden en steden
wateren
gebergten zoals de Ardennen
Deze slide heeft geen instructies
Benelux en ligging
België, Nederland en Luxemburg samen noem je de Benelux.
België ligt ten zuiden van Nederland
België ligt ten noorden van Frankrijk
België grenst in het oosten aan Duitsland
In de bron lijkt na 'en' nog een buurland te ontbreken; houd hier alleen de zekere antwoorden aan uit de foto.
Ardennen en Alpen
De Ardennen en de Alpen zijn allebei gebergten, maar ze verschillen sterk.
Botrange is met 694 m het hoogste punt van de Ardennen
Mont Blanc is met 4808 m het hoogste punt van de Alpen
De Alpen zijn dus veel hoger dan de Ardennen.
Benadruk het verschil tussen middelgebergte en hooggebergte zonder nieuwe leerstof toe te voegen.
Taal en rivieren
In België worden verschillende talen gesproken:
Antwerpen: Nederlands
Luik: Frans
Brussel: Nederlands en Frans
Eupen: Duits
Steden aan rivieren:
Parijs → Seine
Keulen → Rijn
Londen → Theems
Lyon → Rhône
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden: Ontdek West-Europa
Het Ruhrgebied is een dichtbevolkt industriegebied in Duitsland.
De druipsteengrotten in de Belgische gebergte de Ardennen trekken veel toeristen.
In Schotland dragen sommige mannen een kilt.
Deze muur verdeelde de Duitse hoofdstad Berlijn tot 1989.
In 1944 staken geallieerde legers vanuit Engeland naar Frankrijk over het Kanaal.
Laat leerlingen de plaatsnamen ook aanwijzen op de kaart van West-Europa.
Opdracht West-Europa
Beschrijf de ligging van Loch Ness in vier stappen.
Gebruik in je uitleg:
het land
het deelgebied
een grote stad in de buurt
de zee of oceaan in de omgeving
Gebaseerd op de atlasopgave over Loch Ness.
Welke stad ligt aan de Rijn?
Parijs
Londen
Keulen
Lyon
Distractors komen uit dezelfde lijst met steden en rivieren.
Maak de zinnen compleet
België, Nederland en Luxemburg vormen samen de Benelux. België ligt ten zuiden van Nederland en ten noorden van Frankrijk. Het hoogste punt van de Ardennen is Botrange, terwijl de Alpen veel hoger zijn.
Controleert kernbegrippen uit Benelux en Ardennen/Alpen.
Noord-Europa
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel Noord-Europa
Ik kan landen en gebieden in Noord-Europa herkennen en verklaren wat hun ligging bijzonder maakt.
Deze slide heeft geen instructies
Scandinavië en Baltische staten
Scandinavië bestaat uit Noorwegen, Zweden en Denemarken.
Aan de overzijde van de Oostzee liggen Estland, Letland en Litouwen.
Deze drie landen samen noem je de Baltische staten.
Deze slide heeft geen instructies
Landschap en poolgebied
Van Noorwegen, Zweden, Denemarken en Finland bestaat Noorwegen voor het grootste deel uit bergen.
Het noordelijk deel van Scandinavië heet Lapland.
In de zomer is het daar 24 uur licht.
In een groot deel van Lapland spreekt men Samisch.
Het bodemgebruik is er vooral toendra en bos.
Koppel hier aan breedteligging: hoe noordelijker, hoe groter het effect van de lange zomerdag.
Hout, licht en ligging
Op basis van boskaarten zal Zweden waarschijnlijk veel hout leveren aan meubel- en papierfabrieken.
In Oslo is het in de zomer langer licht dan in Kopenhagen.
Bij de Noordkaap gaat op 21 juni de zon niet onder.
IJsland ligt vlak onder de Noordpoolcirkel.
De uitspraak over de Noordpoolcirkel uit de bron is verwarrend; focus op de duidelijke voorbeelden Oslo en Noordkaap.
Antwoorden: Ontdek Noord-Europa
Geisers komen voor op IJsland.
Legoland ligt in Denemarken.
Finland noemt men het land van de duizend meren.
In de havensteden van Estland, Letland en Litouwen vind je veel Hanzehuizen.
Op de toendra's in het noorden van Scandinavië leven grote kuddes rendieren.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht Noord-Europa
Leg uit waar Hamar ligt.
Schrijf een korte topo-uitleg met:
het land
de ligging binnen het land
de hoofdstad in de buurt
een buurland
Gebaseerd op de atlasopgave over de WK schaatsen in Hamar.
Welke drie landen horen bij Scandinavië?
Noorwegen, Zweden, Denemarken
Zweden, Finland, IJsland
Denemarken, Finland, Estland
Noorwegen, Letland, Litouwen
Plausibele verwarring met Finland, IJsland en Baltische staten.
Vul de juiste namen in
Aan de overzijde van de Oostzee liggen Estland, Letland en Litouwen. Samen noem je ze de Baltische staten. Het noordelijk deel van Scandinavië heet Lapland. Bij de Noordkaap gaat op 21 juni de zon niet onder.
Laat leerlingen verband leggen tussen ligging ver naar het noorden en lange zomerdagen.
Midden-Europa
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel Midden-Europa
Ik kan landen, rivieren en gebergten in Midden-Europa benoemen en gebruiken om de ligging van plaatsen uit te leggen.
Deze slide heeft geen instructies
Ligging van landen en Alpen
Tsjechië ligt midden in Europa.
Het grenst aan Polen, Slowakije, Oostenrijk en Duitsland.
Wenen ligt niet in de Alpen.
De Rijn stroomt door het Bodenmeer.
De witte vlekken op de kaart van de Alpen zijn gletsjers.
Deze slide heeft geen instructies
Talen, water en geld
In Zwitserland worden vier talen gesproken.
De taal die het meest wordt gesproken is Duits.
Het meeste regen- en smeltwater uit Zwitserland stroomt via de Rijn naar zee.
Zwitserland betaalt met de frank.
Hongarije betaalt met de forint.
Polen betaalt met de złoty.
Tsjechië betaalt met de kroon.
Deze slide heeft geen instructies
Routes en plaatsen
De familie die via Basel naar Milaan rijdt, gaat door de St. Gotthardtunnel.
Het Sziget-festival wordt gehouden in Boedapest in Hongarije.
Boedapest ligt aan de rivier de Donau.
De stad ligt ongeveer 40 km ten zuiden van de grens met Slowakije.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden: Ontdek Midden-Europa
De Gouden Stad is de bijnaam van Praag.
De Brennerpas in Oostenrijk is een verbinding tussen Duitsland en Italië.
Auschwitz ligt in het zuiden van Polen.
De rivier de Donau stroomt dwars door Budapest.
De Rhône begint bij een gletsjer in Zwitserland.
Noem kort dat Auschwitz een plaats van herinnering aan de Tweede Wereldoorlog is.
Opdracht Midden-Europa
Schrijf uit waar het Sziget-festival wordt gehouden.
Gebruik in je antwoord:
hoofdstad
land
rivier
afstand tot een grensland
Deze slide heeft geen instructies
Met welke munt betaal je in Tsjechië?
frank
forint
kroon
złoty
Vier munten uit dezelfde slide, dus goede begripscheck.
Vul de belangrijke topo in
Tsjechië grenst aan Polen, Slowakije, Oostenrijk en Duitsland. De Rijn stroomt door het Bodenmeer. Het Sziget-festival wordt gehouden in Boedapest aan de rivier de Donau.
Gebaseerd op landen, wateren en plaatsen uit Midden-Europa.
Hoe leg je de ligging van Boedapest uit?
Verwacht in goede antwoorden elementen als: hoofdstad Boedapest, land Hongarije, rivier Donau, ongeveer 40 km ten zuiden van Slowakije.
Oost-Europa
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel Oost-Europa
Ik kan belangrijke landen, steden en rivieren in Oost-Europa herkennen en uitleggen hoe ligging en geschiedenis samenhangen.
Deze slide heeft geen instructies
Rusland en de grens van Europa
Rusland is het grootste land ter wereld.
Het ligt in Europa en Azië.
In het oosten vormt het Oeralgebergte de grens.
In het zuidoosten vormt de Kaukasus de grens.
Het Europese deel van Rusland is dichter bevolkt dan het Aziatische deel.
Deze slide heeft geen instructies
Klimaat en vroegere invloed
In Oost-Europa heerst vooral een landklimaat.
Landen die vroeger bij de Sovjet-Unie hoorden:
Oekraïne
Estland
Letland
Litouwen
Na de Tweede Wereldoorlog stonden ook andere Oost-Europese landen onder sterke invloed van Rusland.
De bron noemt ook landen achter het IJzeren Gordijn. Houd hier de historische hoofdlijn kort en passend bij mens en maatschappij.
Moldavië en rivieren
Moldavië ligt in het zuidoosten van Europa.
Het ligt niet aan zee, maar wel vlak bij de Zwarte Zee.
Moldavië ligt tussen Oekraïne en Roemenië.
De Donau vormt voor een groot deel de grens tussen Bulgarije en Roemenië.
De Wolga is met ruim 3500 km de langste rivier van Europa.
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden: Ontdek Oost-Europa
Ongeveer 200 km ten noorden van Boekarest ligt het kasteel van Dracula in Roemenië.
Deze kathedraal staat in Kiev, de hoofdstad van Oekraïne.
Het Rode Plein en het Kremlin liggen in Moskou.
De Hermitage ligt in Sint-Petersburg.
De Wolga is de langste rivier van Europa.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht Oost-Europa
Leg uit waar Moldavië ligt.
Gebruik in je uitleg:
het deel van Europa
landen eromheen
de zee die dichtbij ligt
de hoofdstad
Als extra kan de docent laten opzoeken dat de hoofdstad Chisinau heet.
Welke rivier is de langste van Europa?
Donau
Rijn
Wolga
Dnjepr
Toetst een centraal topofeit uit Oost-Europa.
Maak de tekst af
Rusland ligt in Europa en Azië. In het oosten vormt het Oeralgebergte de grens. Moldavië ligt tussen Oekraïne en Roemenië en vlak bij de Zwarte Zee.
Verankert grens, ligging en buurlanden.
Zuid-Europa
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel Zuid-Europa
Ik kan belangrijke plaatsen en zeeën in Zuid-Europa benoemen en de ligging van eilanden, steden en routes uitleggen.
Deze slide heeft geen instructies
Routes en regio's
Een schip van Lissabon naar Odesa vaart:
Atlantische Oceaan → Straat van Gibraltar → Middellandse Zee → Bosporus → Zwarte Zee
Verder:
Barcelona ligt in Catalonië
bij Napels ligt de vulkaan Vesuvius
Dit is een goede slide om de route hardop op kaart te volgen.
Klimaat en ligging
Madrid heeft een landklimaat.
Lissabon heeft een zeeklimaat.
Athene heeft een Middellandse Zeeklimaat.
Turkije ligt voor het grootste deel in Azië.
Steek je in Zuid-Spanje de Straat van Gibraltar over, dan kom je in Afrika.
Deze slide heeft geen instructies
Pisa en Kreta
Pisa ligt in het westen van Italië, ongeveer 250 km ten noorden van Rome, vlak bij de kust van de Ligurische Zee.
Kreta hoort bij Griekenland en ligt in de Middellandse Zee.
Kreta ligt ongeveer 300 km ten zuiden van de hoofdstad Athene.
Vaar je vanuit Kreta naar het oosten, dan kom je in Turkije.
De zee bij Kreta kan specifieker benoemd worden, maar houd het bij wat veilig uit de bron volgt.
Antwoorden: Ontdek Zuid-Europa
De brug over de Bosporus verbindt de twee delen van Istanbul.
In Rome, de hoofdstad van Italië, staat het Colosseum.
De vulkaan de Etna ligt op Sicilië.
Deze Spaanse voetbalclub uit Madrid heeft vaak de Champions League gewonnen.
In de stad Athene vind je nog tempels uit de Griekse oudheid.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht Zuid-Europa
Beschrijf de reis van een schip van Lissabon naar Odesa.
Noem in de goede volgorde:
oceaan
zeestraat
zee
stad
eindzee
Deze slide heeft geen instructies
Welke route is juist van Lissabon naar Odesa?
Atlantische Oceaan → Gibraltar → Middellandse Zee → Bosporus → Zwarte Zee
Atlantische Oceaan → Bosporus → Middellandse Zee → Gibraltar → Zwarte Zee
Middellandse Zee → Gibraltar → Atlantische Oceaan → Bosporus → Zwarte Zee
Atlantische Oceaan → Gibraltar → Zwarte Zee → Bosporus → Middellandse Zee
Test de volgorde van de vaarroute, niet alleen losse namen.
Vul de juiste namen en klimaten in
Barcelona ligt in Catalonië. Madrid heeft een landklimaat, terwijl Lissabon een zeeklimaat heeft. Kreta hoort bij Griekenland en ligt in de Middellandse Zee.
Laat leerlingen regio, klimaat en ligging koppelen.
Wat uit deze les over Europa onthoud jij het best?
Reflectie op de leerervaring; geen goed of fout antwoord.
Wat hielp jou het meest om de topo te begrijpen?
Reflectie op leerstrategie; stuur aan op atlasgebruik, kaartlezen, herhalen of vergelijken van gebieden.
Welk deel van Europa vond jij het moeilijkst?
Gebruik antwoorden om te bepalen welke regio of soort topografie herhaald moet worden.
Woordenlijst
topografie - het leren van plaatsen, landen, wateren en gebergten
atlas - boek met kaarten
wereldeel - groot deel van de aarde, zoals Europa of Azië
gebergte - gebied met bergen
hoofdstad - belangrijkste stad van een land, waar vaak de regering zit
landklimaat - klimaat met grotere verschillen tussen zomer en winter
zeeklimaat - klimaat met invloed van de zee en kleinere temperatuurverschillen
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
Middellandse Zeeklimaat - klimaat met droge zomers en zachte, nattere winters
fjord - lange, smalle zeearm tussen steile bergen
Baltische staten - Estland, Letland en Litouwen
Benelux - België, Nederland en Luxemburg samen
Bosporus - nauwe zeestraat bij Istanbul
toendra - koud gebied met weinig bomen
gletsjer - grote massa langzaam bewegend ijs
Deze slide heeft geen instructies