terugblik op vorige les
--> we beantwoorden vragen via de lesson-up.
terugblik op vorige les
--> we beantwoorden vragen via de lesson-up.
Het genotype wordt bepaald door erfelijkheid en invloeden uit het milieu
juist
onjuist
Hoe noem je alle eigenschappen van een organisme?
Fenotype
Genotype
DNA
Erfelijkheid
Wat zijn de verschillen tussen mitose en meiose?
Doel van deze les
na deze les kun je drie vormen van erfelijkheidsonderzoek noemen én uitleggen
na deze les kun je uitleggen wat biotechnologie is
na deze les kun je de volgende begrippen uitleggen én toepassen; heterozygoot, homozygoot, dominant, recessief
na deze les kun je een simpele dominant-recessieve kruising uitvoeren.
wat weet je van erfelijkheidsonderzoek?
Erfelijkheidsonderzoek
Met erfelijkheidsonderzoek wordt onderzoek aan het DNA bedoeld. Dit kun je gebruiken voor verschillende doeleinden.
bijvoorbeeld bij embryo's, erfelijke vormen van kanker.
Je gaat dan onderzoeken of op het DNA bepaalde genen aanwezig zijn.
Aan de slag:
maken opgaven erfelijkheidsonderzoeken
wat is biotechnologie? Overleg met elkaar en formuleer per groepje 1 antwoord.
Biotechnologie
Bij biotechnologie gebruiken we delen van een organisme voor de productie van stoffen (voedsel en medicijnen)
Bij moderne biotechnologie verander je het erfelijke materiaal. Dit noemen we genetische manipulatie/modificatie
Klonen
Stel een van eeneiige tweeling heeft snode plannen en pleegt een misdrijf. Het is niet de slimste van de twee want deze persoon denkt dat de politie niks kan met het DNA dat ze vinden. Politie vindt DNA en vingerafdrukken op het plaats delict. Kan de politie toch de juiste tweeling helft aanhouden? Leg je antwoord uit. Gebruik internet en overleg met degene die naast je zit.
Homozygoot & Heterozygoot
Per eigenschap heb je 2x informatie nodig. Eén keer de informatie van je moeder en één keer de informatie van je vader. Dus bijvoorbeeld voor jouw kleur ogen (jouw fenotype) heb je informatie over de kleur nodig van je vader en van je moeder.
Is deze informatie gelijk, dan ben je homozygoot voor deze eigenschap.
Is deze informatie op het gen ongelijk, dan ben je heterozygoot voor deze eigenschap
Aan de slag:
maken opgaven erfelijkheidsonderzoek
Gensymbolen
Eigenschappen benoem je met een letter
Dominante eigenschappen HOOFDLETTER (A)
Recessieve eigenschappen kleine letter (a)
2 dezelfde letters - homozygoot
2 verschillende letters - heterozygoot
Dominant of Recessief
Het gen dat het sterkst is, bepaalt welke eigenschap jij krijgt.
Dat gen noem je dominant.
De eigenschap die niet zichtbaar wordt, noem je recessief.
.
Dominant of Recessief
Wanneer iemand het dominante gen B heeft, zal deze persoon zwart haar hebben. we noteren dit als:
B = zwart haar = dominant
b = blond haar = recessief
Ook als hij heterozygoot (Bb) is.
Het gen voor zwart haar is Dominant
Doelencheck deze les
Ik weet wat biotechnolgie is en kan voorbeelden benoemen
Ik weet wat erfelijkheidsonderzoek is en kan voorbeelden benoemen
Een gen heeft 2 varianten: R en r -Schrijf het genotype op van een homozygoot - Schrijf het genotype op van een heterozygoot
Bij cavia's is kort haar (R) dominant over lang haar (r) -Wat is het genotype van een cavia met lang haar?
RR
rr
Rr
Goed gewerkt!