2.1 werkloos
Arbeidsmarkt: vraag en aanbod
Lesduur is: 1 minOnderdelen in deze les
Arbeidsmarkt: vraag en aanbod
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan uitleggen hoe vraag en aanbod van arbeid samenhangen met beroepsbevolking, vacatures en werkgelegenheid.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de arbeidsmarkt?
De arbeidsmarkt is de plaats waar vraag naar arbeid en aanbod van arbeid samenkomen.
Werkgevers zoeken werknemers, en mensen bieden hun arbeid aan om te werken.
Benadruk dat 'markt' hier niet een fysieke plek hoeft te zijn. Het gaat om het geheel van werkgevers, werknemers en banen.
Vraag en aanbod van arbeid
Vraag naar arbeid: de behoefte van werkgevers aan werknemers
Aanbod van arbeid: mensen die willen en kunnen werken
Op de arbeidsmarkt proberen deze twee kanten op elkaar aan te sluiten
Laat leerlingen goed onderscheid maken tussen werkgevers en werknemers. Veel verwarring ontstaat doordat 'vraag' en 'aanbod' omgedraaid worden.
Wie vragen arbeid?
Werkgevers vragen arbeid als zij mensen nodig hebben voor taken in hun bedrijf of organisatie.
Die vraag zie je vaak terug in vacatures.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn vacatures?
Een vacature is een openstaande baan.
Vacatures laten zien hoeveel werknemers werkgevers zoeken. Veel vacatures betekenen vaak dat de vraag naar arbeid groot is.
Noem eventueel dat vacatures een zichtbare indicator zijn van vraag naar arbeid, maar niet de enige.
Aanbod van arbeid
Het aanbod van arbeid bestaat uit mensen die betaald werk willen doen.
Zij bieden hun tijd, kennis en vaardigheden aan op de arbeidsmarkt.
Houd het economisch: het gaat om het aanbieden van arbeid, niet om goederen of diensten als product.
Beroepsbevolking
De beroepsbevolking bestaat uit:
mensen met betaald werk
mensen zonder werk die wel werk zoeken en beschikbaar zijn
Deze groep vormt het belangrijkste aanbod op de arbeidsmarkt.
Als nuttige nuance: niet iedereen in een land hoort bij de beroepsbevolking. Bijvoorbeeld kinderen en veel gepensioneerden niet.
Niet iedereen hoort erbij
Mensen zonder betaald werk horen niet automatisch bij de beroepsbevolking.
Alleen wie werk zoekt én beschikbaar is, telt mee als aanbod van arbeid.
Dit is een veelvoorkomend struikelpunt. Onderscheid maken tussen 'geen werk hebben' en 'tot de beroepsbevolking behoren'.
Werkgelegenheid
Werkgelegenheid is de hoeveelheid werk die er in een economie is.
Vaak gaat het om het aantal banen of arbeidsplaatsen.
Leg verband met werkgeverszijde: werkgelegenheid laat zien hoeveel werk daadwerkelijk aanwezig is.
Werkgelegenheid en vacatures
Werkgelegenheid en vacatures horen bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde.
Werkgelegenheid: alle bestaande banen
Vacatures: banen die nog niet vervuld zijn
Dit contrast is belangrijk: vacatures zijn een deel van de arbeidsmarkt op een bepaald moment, niet het totaal aantal banen.
Samenhang op de arbeidsmarkt
Beroepsbevolking → aanbod van arbeid
Vacatures → zichtbare vraag naar arbeid
Vraag en aanbod samen → situatie op de arbeidsmarkt
Zo kun je beoordelen of er genoeg werknemers of juist genoeg banen zijn.
Gebruik deze slide als samenvattende schakel vóór krap en ruim. De pijlen zijn hier functioneel omdat de relatie zelf de kern is.
Krappe arbeidsmarkt
Er is een krappe arbeidsmarkt als de vraag naar arbeid groter is dan het aanbod van arbeid.
Er zijn dan relatief veel vacatures en te weinig werknemers.
Benadruk dat 'krap' ongunstig kan zijn voor werkgevers, maar vaak gunstiger is voor werkzoekenden.
Kenmerken van een krappe arbeidsmarkt
werkgevers hebben moeite om personeel te vinden
vacatures blijven langer openstaan
werknemers hebben vaak meer keuze
lonen of arbeidsvoorwaarden kunnen onder druk omhoog gaan
Blijf bij economische logica en noem de loonstijging als mogelijk gevolg, niet als vaste regel in elke sector.
Ruime arbeidsmarkt
Er is een ruime arbeidsmarkt als het aanbod van arbeid groter is dan de vraag naar arbeid.
Er zijn dan relatief veel werkzoekenden en minder vacatures.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van een ruime arbeidsmarkt
werkgevers kunnen makkelijker personeel vinden
werkzoekenden concurreren vaker met elkaar
er is minder keuze voor werknemers
vacatures worden meestal sneller vervuld
Maak het contrast met de vorige slide expliciet. Hier ligt de sterkere positie vaker bij werkgevers.
Twee situaties vergeleken
Krappe arbeidsmarkt: veel vraag, weinig aanbod
Ruime arbeidsmarkt: weinig vraag, veel aanbod
Het aantal vacatures helpt om die situatie zichtbaar te maken
De beroepsbevolking bepaalt mee hoe groot het aanbod is
Deze slide landt de centrale samenhang van de hele les: vacatures, beroepsbevolking, vraag, aanbod en marktsituatie.
Begrippenlijst
arbeidsmarkt - het geheel van vraag naar en aanbod van arbeid
vraag naar arbeid - de behoefte van werkgevers aan werknemers
aanbod van arbeid - mensen die willen en kunnen werken
beroepsbevolking - mensen met betaald werk en mensen die werk zoeken en beschikbaar zijn
vacature - een openstaande baan
werkgelegenheid - de hoeveelheid banen in een economie
krappe arbeidsmarkt - situatie waarin de vraag naar arbeid groter is dan het aanbod
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
ruime arbeidsmarkt - situatie waarin het aanbod van arbeid groter is dan de vraag naar arbeid
Deze slide heeft geen instructies
