8
Formules
Paragraaf 8.5
Formules met letters
In plaats van woorden gebruik je letters: K = 2 · a + 5. Wat zegt zo'n korte formule en hoe gebruik je hem?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
8
Formules
Paragraaf 8.5
Formules met letters
In plaats van woorden gebruik je letters: K = 2 · a + 5. Wat zegt zo'n korte formule en hoe gebruik je hem?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 8 Formules, paragraaf 8.5 Formules met letters. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
8.5 Formules met letters
Leerdoelen
8.5.1
Je kunt uitleggen dat een letter in een formule voor een getal staat.
8.5.2
Je kunt een getal invullen in een formule met letters en uitrekenen.
8.5.3
Je kunt een formule met letters herkennen in een tabel of grafiek.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Startvraag
Letters als getallen
In de formule K = 2 · a + 5 is a = 3.
Wat is K?
10
16
11
30
2 · 3 + 5 = 6 + 5 = 11. Wie 10 kiest, telt alles op (2 + 3 + 5). Wie 16 kiest, telt eerst 3 en 5 op en vermenigvuldigt dan (2 · 8). 30 is 2 · 3 · 5.
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Een formule met letters
In plaats van woorden gebruik je letters.
kosten = 2 · aantal + 5 wordt K = 2 · a + 5.
K staat voor de kosten
a staat voor het aantal
Vul voor a een getal in en reken K uit.
Laat in de tabel zien dat elke kolom een invulling is: a = 1 geeft 7, a = 5 geeft 15. Vraag welke letters leerlingen zelf zouden kiezen voor 'aantal' en 'kosten'. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Letters in een formule
kosten = 2 · aantal + 5
K = 2 · a + 5
grootheid
letter
eenheid
kosten
K
euro
aantal
a
stuks
Een letter staat voor een getal dat kan veranderen. Zo'n letter heet een variabele.
Benadruk dat de letters zelf kunnen worden gekozen, zolang je zegt wat ze betekenen. Het getal 5 verandert niet, het is een vast bedrag. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Voorbeeldopdracht 1
Gegeven K = 2 · a + 5. Bereken K voor a = 8.
gegeven
K = 2 · a + 5
a = 8
uitwerking
K = 2 · 8 + 5
K = 16 + 5 = 21
antwoord
K = 21
Eerst invullen, dan vermenigvuldigen, dan optellen. Wie 2 · (8 + 5) = 26 uitrekent, doet de optelling eerst. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Opdrachten Kennis
1
Welke formule hoort bij: prijs = 4 · aantal + 2? (P is prijs, a is aantal)
P = 4 + a · 2
P = 4 · a + 2
P = 2 · a + 4
P = a · 4 · 2
Zet de letters op de plek van de woorden: P = 4 · a + 2. Optie C verwisselt de getallen en D vermenigvuldigt alles.
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Opdrachten Kennis
2
Bereken P in P = 3 · a − 4 voor a = 6.
3 · 6 − 4 = 18 − 4 = 14. Wie 2 · 6 = 12 uitrekent, vergeet het minteken te lezen. Wie 3 · 2 doet, rekent 6 − 4 eerst.
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Let op bij het invullen
Drie dingen om te onthouden.
Eerst invullen
Vervang de letter door het getal en schrijf de som op.
Eerst keer
Bij 2 · 3 + 5 reken je eerst 2 · 3 = 6 en dan + 5.
Letter naast getal
Soms staat 2a. Dat betekent 2 · a.
Laat leerlingen de som op papier stap voor stap opschrijven. De meeste fouten komen van de rekenvolgorde, niet van het invullen. Image credit: LessonUp
Vul de uitkomsten in voor K = 3 · a + 2.
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Opdrachten Toepassing
3
Bij a = 4 is K = 3 · 4 + 2 = 14.
Bij a = 0 is K = 3 · 0 + 2 = 2.
Bij a = 0 is het eerste deel 3 · 0 = 0, dus alleen het vaste bedrag 2 blijft over. Een fout is 3 · 4 = 12 vergeten + 2.
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Opdrachten Toepassing
4
Welke formule hoort bij de punten in de figuur?
K = 5 · a + 2
K = 7 · a
K = a + 5
K = 2 · a + 5
Bij a = 0 is K = 5 en bij elke stap naar rechts komt er 2 bij, dus K = 2 · a + 5. Optie A verwisselt de getallen; B klopt alleen bij a = 1; C heeft toename 1. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Opdrachten Toepassing
★ 5
Bij K = 2 · a + 5 is K gelijk aan 17. Welke waarde heeft a?
Lees af of werk terug: 17 − 5 = 12 en 12 : 2 = 6. Controleer door in te vullen: 2 · 6 + 5 = 17. Wie 11 antwoordt, doet 17 − 6, een gok. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
V E R D E R K I J K E R
Formules met letters in de sport
In de natuurkunde hoort bij snelheid de formule s = v · t: afstand is snelheid keer tijd. Een fietser met v = 20 km per uur is in t = 3 uur s = 20 · 3 = 60 km ver. Zo zijn korte formules overal handig.
Vraag leerlingen of ze nog een formule kennen met letters: oppervlakte van een rechthoek A = l · b, omtrek, of de formule van een leeggelopen bad uit de vorige les. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 8
Paragraaf 8.5
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
8.5.1 Letter staat voor een getal
8.5.2 Invullen in een formule
8.5.3 Formule herkennen in tabel en grafiek
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp