Les 2 project 1.7 Angst- dwangstoornissen, PTSS, OCD

• Verpleging en verzorging
• MBO
• Studiejaar 2

Les 2   project 1.7                                       

Angst- dwangstoornissen, PTSS, OCD, cluster C persoonlijkheidsstoornissen

Leeruitkomsten

Aan het einde van de les 

• kun je 3 kenmerken van een angststoornis noemen
• kun je uitleggen wat een obsessieve-compulsieve stoornis is 
• kun je vertellen wat kenmerken zijn van P.T.S.S.
• weet je welke persoonlijkheidsstoornissen vallen binnen cluster c. 

Wanneer ben jij wel eens bang?

Angststoornissen

Overmatige angst en bezorgdheid

Moeilijk te controleren

Beperkingen

Angststoornissen staan in de top 10 van ziekten met de grootste ziektelast.

Een angststoornis komt vaak samen met een depressieve stoornis voor.

 Een verslaving kan zowel oorzaak als gevolg van een angststoornis zijn.

Erfelijkheid

Angstcircuit in hersenen werkt niet goed (de amygdala, hippocampus en prefrontale cortex)

Ingrijpende gebeurtenissen

Kenmerken van angst:

• Lichamelijke klachten zoals stekende hoofdpijn, slaapproblemen, gebrek aan eetlust/geen hap door de keel kunnen krijgen, benauwd voelen/beklemmend gevoel op de borst, niet kunnen concentreren
• Voorhoofd fronsen
  
• Wijd opengesperde ogen/vergrote pupillen
  

• Hevig transpireren (angstzweet)
• Hartkloppingen
  
• Ademnood
  
• Trillen/beven
  
• Misselijkheid en diarree
  
• Tintelingen in handen en voeten
  
• Knikkende knieën
  
• Gevoel van onwerkelijkheid (alsof je naar een film kijkt)
  

Angststoornissen

• Specifieke fobieën: Bang voor specifieke dingen, dieren of omstandigheden en vermijd je deze dingen of situaties.  
• Sociale angststoornis: sociale situaties uit de weg gaan. Bang om dingen te doen in het bijzijn van anderen. Bang voor het oordeel van anderen.
  
• Paniekstoornis: regelmatig een paniekaanval, heftige angst. Bang om controle verliezen, bang om dood te gaan. Angstig om nieuwe paniekaanvallen te krijgen.
  
• Agorafobie: bang om vertrouwde omgeving te verlaten. Vermijden van situaties. Bang om paniekaanval te krijgen waar je geen hulp denkt te kunnen krijgen.
  
• Gegeneraliseerde angststoornis (GAS): buitensporig druk maken om gewone dingen. Bijna de hele tijd bang en bezorgd, zonder dat je precies weet waarom (piekerstoornis).

npo.nl

Aan angst gerelateerde stoornissen

OCD: Obsessieve-compulsieve disorder (stoornis): (ernstig) last van herhalende dwanggedachten (=obsessies) en dwanghandelingen (=compulsies)

Wat is een obsessieve-compulsieve stoornis?

1. Last van claustrofobie
2. Langere tijd overdreven angstig en bezorgd
3. Extreem bang zijn bij lichamelijke klachten
4. Last van dwanggedachten en dwanghandelingen

Wat betekend PTSS

1. Post dramatische stoornis
2. Posttraumatische stress stoornis
3. Postnatale stoornis
4. Prenatale stoornis

Posttraumatische-stressstoornis is een verzameling van klachten die kunnen ontstaan na een traumatische of schokkende gebeurtenis.

PTSS

Het kan zijn dat jezelf lichamelijk of geestelijk gewond bent geraakt tijdens die gebeurtenis of getuige bent geweest van zo’n gebeurtenis. Je kan zeggen dat het geestelijk trauma niet goed geneest, het lukt je niet om het trauma goed te verwerken.

www.google.com

Wat houdt een posttraumatische stoornis precies in?

1. Gebeurtenissen die in gedachtes en dromen terugkomen
2. De hele dag stress hebben
3. Bang zijn voor bepaalde gebeurtenissen
4. Traumatische gebeurtenis meegemaakt hebben

Niet iedereen die iets traumatisch of schokkends mee maakt krijgt PTSS, in ongeveer 10% van de gevallen loopt iemand PTSS op. 

Niet iedereen met PTSS zoekt hulp en soms gaat het van zelf weer over of verdwijnt het naar de achtergrond en blijft het sluimeren. Het komt soms voor dat mensen pas last krijgen van PTSS jaren nadat de traumatische gebeurtenis is gebeurd. Dit heet PTSS met verlaat begin. Dit komt vaak naar boven door een trigger die iemand sterk doet herinneren aan het trauma.

PTSD (D=disorder) ontstaat later

Maar wat nou als je wel last blijft houden?

Een posttraumatische-stressstoornis kan je het beste beschouwen als een geestelijke wond die niet heelt, alsof je een wond hebt die maar blijft opengaan en opengaan en opengaan. Het krijgt niet de tijd of heeft niet de mogelijkheid om te herstellen.

Mensen met PTSS hebben grote kans later te lijden aan......

1. Eetstoornissen
2. Cognitieve stoornis
3. Stemmingsstoornis
4. Schizofrenie

Wat zijn kenmerken van angst?

Persoonlijkheidsstoornissen cluster C

Cluster C

Vermijdende-persoonlijkheidsstoornis (voorheen ontwijkende): een aanhoudend patroon van sociale geremdheid, gevoelens van tekortschieten en overgevoeligheid voor een mogelijk negatief oordeel.

Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis: een aanhoudend patroon van onderdanig en aanklampend gedrag dat samenhangt met een overmatige behoefte om verzorgd te worden.

Dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis (voorheen obsessieve-compulsieve): een aanhoudend patroon van gepreoccupeerd bezig zijn met ordelijkheid, perfectionisme en controle.

OCD en dwangmatige persoonlijkheidsstoornis

Dwangmatige PS: perfectionisme en controle staan centraal. 

Voeren niet vaak rituele handelingen uit zoals bij OCD. 

Zijn extreem rigide en ordelijk en zien dit niet als een probleem. 

OCD ziet vaak wel in dat het overdreven is. 

Disney prinsessen en hun problematiek

Elsa

1. Vermijdend
2. Afhankelijk
3. Dwangmatig
4. Geen van allen

Elsa: Vermijdend.

Ze duwt iedereen weg die te dicht bij haar komen. Ze loopt weg om alleen te zijn. Ze vlucht naar haar ijspaleis. Ze wilt alles alleen doen en stippelt haar eigen pad uit bij frozen 2.

Assepoester

1. Vermijdend
2. Afhankelijk
3. Dwangmatig
4. Geen van allen

Assepoester: Afhankelijk. Ze houdt zich afhankelijk en klein. Wachten op de prins.

Ariël

1. Vermijdend
2. Afhankelijk
3. Dwangmatig
4. Geen van allen

Ariël: Dwangmatig, een obsessie voor mensen en hun spullen wat ze in een grot verzameld.

Prinsessen

Elsa: Vermijdend. 

Ze duwt iedereen weg die te dicht bij haar komen. Ze loopt weg om alleen te zijn.  Ze vlucht naar haar ijspaleis. Ze wilt alles alleen doen en stippelt haar eigen pad uit bij frozen 2.

 

Assepoester: Afhankelijk. Ze houdt zich afhankelijk en klein. Wachten op de prins.

Ariël: Dwangmatig, een obsessie  voor mensen en hun spullen wat ze in een grot verzameld.

Leeruitkomsten

Aan het einde van de les 

• kun je 3 kenmerken van een angststoornissen noemen
• kun je uitleggen wat een obsessieve-compulsieve stoornis is 
• kun je vertellen wat kenmerken zijn van P.T.S.S.
• weet je welke persoonlijkheidsstoornissen vallen binnen cluster c.