2.4 Globalisering: ontwikkelingen na 1980

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Vandaag

- actualiteit Venezuela

- aantekening Bi-polaire wereld

- lessonup 2.4 Globalisering: ontwikkelingen na 1980 (zelfstandig)

- opgaven werkboek

2.4 Globalisering: ontwikkelingen na 1980

Leerdoelen:

• Je weet waarom het merendeel van de handels- en investeringsstromen zich afspeelt binnen en tussen het triadisch netwerk.
• Je begrijpt dat door verandering van de internationale arbeidsverdeling ook de positie van landen in het wereldsysteem verandert.
• Je begrijpt dat globalisering leidt tot eenwording en verbrokkeling en ook tot vergroting van de sociale en regionale ongelijkheid.

2.3 Globalisering tot 1980

een terugblik

Leg uit welke rol hegemoniale staten hebben gespeeld in de globalisering van de wereld vanaf de koloniale tijd.

Wat is het verband tussen het centrum-periferiemodel en het koloniale verleden?

Economische globalisering versnelt

Economische globalisering na 1980 in stroomversnelling door:

• Mno’s omspannen de wereld en zijn verbonden via netwerken
• Deregulering en liberalisering, de grenzen gaan open (onder andere China, India en voormalige Sovjet Unie)
• Transport- en communicatietechnologie in stroomversnelling

Ruimtelijke gevolgen van globalisering

Ontstaan van een nieuwe internationale arbeidsverdeling als gevolg van uitschuiving en doorschuiving. Hoe ziet die nieuwe verdeling eruit?

Centrum

• Commando (beslis)centra van de bedrijven
• Research & Development (R&D)
• Marketing

(Semi)periferie

• Maakindustrie
• Lagere dienstverlening  

Wat is het verband?

Wat heeft deze grafiek te maken met doorschuiving?

Nieuwe afzetmarkten

Mno’s gaan opzoek naar nieuwe afzetmarkten. Waarom zal IKEA zich vestigen in China?

De triade

Noord-Amerika, de EU en Oost-Azië beheersen de wereldhandel en worden samen de triade

genoemd.

De internationale goederen-

en kapitaalstromen verlopen

voornamelijk tussen

Noord-Amerika, de EU en

Japan.

Fast world, slow world en fragmentarisch modernisering

Verschillen binnen een regio

Regionale ongelijkheid kan optreden wanneer centrum-gebieden de armere regio’s afromen.
Het centrum onttrekt dan bijvoorbeeld arbeid, kapitaal en grondstoffen aan de periferie.

De periferie komt zo in een negatieve spiraal en krijgt te maken met backwash-effecten.

Het centrum ervaart juist positieve spread-effecten.

Wat is GEEN reden voor uitschuiving:

1. Lagere lonen
2. Minder milieuregels
3. Lagere belastingdruk
4. Betere infrastructuur

Welke combinatie is het beste:

1. Utrecht: fast world Tienhoven: slow world
2. Utrecht: fast world Steppe van centraal Azië: slow world
3. Tokyo: fast world Tienhoven: slow world
4. Tokyo: fast world Steppe van centraal Azië: slow world

Uit welke gebieden bestaat het Triadisch Netwerk?

1. Noord-Amerika, Noord-Europa, Zuid-Azië
2. Noord-Amerika, West-Europa, Oost-Azië
3. Noord-Amerika, Noord-Europa, Oost-Azië
4. Noord-Amerika, West-Europa, Zuid-Azië

Wat is de kern van de nieuwe internationale arbeidsverdeling?

1. Productieketen wordt uitgeschoven naar lagelonenlanden
2. De global shift en de opkomst van de 4de sector
3. NGO's versus MNO's
4. De tegenstelling tussen de fast en de slow world

Sleep de ruimtelijke gevolgen van globalisering naar de juiste plaats

Nieuwe afzetmarkten

Verplaatsen van de maakindustrie

MNO's zijn steeds weer op zoek naar de goedkoopste mogelijkheden.

MNO's doen alleen wat een ander niet kan.

Slow world en fast world

Uitschuiving

Klanten in opkomende landen

Doorschuiven

Core business

Verbrokkeling

TIJDLIJN globalisering

va. 1975:

Steeds meer multinationale ondernemingen (MNO's)

va. 1980:

1. Productie wordt verplaatst naar arme landen (nieuwe int. arbeidsverdeling)

2. Welvaart verschuift in wereldsysteem (meer welvaart naar semi-periferie)

1990:

Handels-belemmeringen vallen weg:

- EU

- China en India openen grenzen

Steeds meer verbondenheid, door:

1. Transport

2. Communicatie

1.4 Globalisering: ontwikkelingen na 1980

Leerdoelen:

• Je weet waarom het merendeel van de handels- en investeringsstromen zich afspeelt binnen en tussen het triadisch netwerk.
• Je begrijpt dat door verandering van de internationale arbeidsverdeling ook de positie van landen in het wereldsysteem verandert.
• Je begrijpt dat globalisering leidt tot eenwording en verbrokkeling en ook tot vergroting van de sociale en regionale ongelijkheid.

Hoe goed denk je dat je de stof van §3 nu begrijpt?

😒🙁😐🙂😃

Waarover heb je nog vragen?