§8.2 Grafieken (leerjaar 1)

8

Formules

Paragraaf 8.2

Grafieken

Een lijn die stijgt, daalt of vlak loopt vertelt een verhaal. Welk verhaal vertelt een grafiek over het weer?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen lezen waarden af in een lijngrafiek, herkennen stijgend, dalend en constant en berekenen hoeveel een waarde stijgt of daalt. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 1, hoofdstuk 8 Formules, paragraaf 8.2. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

8

Formules

Paragraaf 8.2

Grafieken

Een lijn die stijgt, daalt of vlak loopt vertelt een verhaal. Welk verhaal vertelt een grafiek over het weer?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 8 Formules, paragraaf 8.2 Grafieken. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

8.2  Grafieken

Leerdoelen

8.2.1

Je kunt waarden aflezen in een lijngrafiek.

8.2.2

Je kunt zien of een grafiek stijgt, daalt of constant is.

8.2.3

Je kunt berekenen hoeveel een waarde stijgt of daalt.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Startvraag

Het weer in een lijn

Een grafiek laat zien hoe warm het is op een dag. De lijn loopt omhoog.

Wat betekent dat?

A

Het wordt kouder

B

Het wordt warmer

C

Het blijft even warm

D

De tijd loopt terug

Laat stemmen en vraag naar de redenering. Omhoog betekent dat de waarde op de verticale as groter wordt, hier de temperatuur. Wie 'kouder' kiest, kijkt naar het verkeerde as of denkt dat omhoog 'minder' is.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Een grafiek aflezen

Op de horizontale as staat de tijd, op de verticale as de temperatuur.

Bij 10 uur ga je omhoog tot de lijn en dan naar links: 14 °C.

  • stijgend: de lijn loopt omhoog

  • dalend: de lijn loopt omlaag

Laat een leerling met de vinger van 10 uur omhoog en dan naar links gaan. Vraag daarna: hoe warm is het om 8 uur? (10 °C) En om 18 uur? (14 °C). Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Kennis

1

Hoe warm was het om 12 uur?

A

14 °C

B

15 °C

C

17 °C

D

19 °C

Bij 12 uur ligt de lijn op 17 °C. 14 °C is de waarde bij 10 uur en 19 °C het hoogste punt bij 14 uur. 15 °C is een schatting zonder af te lezen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Stijgend, dalend, constant

Elk stuk van een grafiek kun je zo noemen.

Stijgend

De lijn loopt omhoog: de waarde wordt groter.

Dalend

De lijn loopt omlaag: de waarde wordt kleiner.

Constant

De lijn loopt vlak: de waarde blijft gelijk.

Vraag leerlingen voor elke soort een voorbeeld uit het dagelijks leven: de hoogte van een fietser op een brug, het water in een leeglopend bad, de afstand tot huis als je stilstaat. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Stijgend en dalend in één grafiek

Van 6 tot 14 uur stijgt de temperatuur: de lijn loopt omhoog. Na 14 uur daalt hij. Het hoogste punt van de lijn is het warmste moment: 19 °C om 14 uur.

Laat leerlingen aanwijzen waar de lijn stijgt en waar hij daalt. Vraag: kan een grafiek ook eerst dalen en dan stijgen? Ja, bijvoorbeeld de hoogte van een bal die je omhoog gooit, maar dan andersom. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Voorbeeldopdracht 1

Gebruik de grafiek. Hoeveel graden daalt de temperatuur van 16 uur tot 20 uur?

gegeven

16 uur: 18 °C

20 uur: 11 °C

uitwerking

Daling = begin − eind

18 − 11 = 7

antwoord

De temperatuur daalt 7 °C

Laat eerst beide waarden aflezen en dan pas rekenen. Bij een daling trek je de eindwaarde van de beginwaarde af. Wie 11 − 18 doet, krijgt −7: vraag wat dat negatieve getal zou betekenen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Toepassing

2

Hoe hoog staat het water na 6 minuten?

In de grafiek zakt het water 4 cm per minuut. Na 6 minuten: 40 − 6 · 4 = 16 cm. Leerlingen kunnen het ook aflezen. Wie 24 antwoordt, geeft de daling in plaats van de hoogte. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Toepassing

3

Wat klopt er van het bad in de grafiek?

A

Het water stijgt elke minuut

B

Het water daalt eerst langzaam, dan snel

C

Het bad is na 5 minuten leeg

D

Het bad is na 10 minuten leeg

Het water daalt elke minuut evenveel (4 cm) dus de lijn is recht. Na 10 minuten is het bad leeg: 40 : 4 = 10. Na 5 minuten staat er nog 20 cm. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de woorden in.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Kennis

4

Loopt de lijn omhoog? Dan is de grafiek stijgend.

Loopt de lijn omlaag? Dan is hij dalend.

Loopt de lijn vlak? Dan is de waarde constant.

stijgend
dalend
constant
kleiner
hoger

Laat leerlingen bij elk woord een gebaar met de hand maken. Een veelgemaakte fout is dalend en constant verwisselen.

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Opdrachten Toepassing

★ 5

Hoeveel graden warmer is het om 14 uur dan om 6 uur?

Lees beide waarden af: 19 °C om 14 uur en 8 °C om 6 uur. Het verschil is 19 − 8 = 11. Wie 27 antwoordt, telt de twee temperaturen op. Doorvragen: hoeveel stijgt het gemiddeld per uur? (11 : 8, ongeveer 1,4). Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

V E R D E R K I J K E R

Grafieken kunnen misleiden

Begint de verticale as pas bij 50 in plaats van bij 0, dan lijkt een kleine stijging heel groot. Kijk dus altijd eerst naar de getallen op de assen voordat je iets uit een grafiek concludeert.

Laat leerlingen een krantenkop of reclame zoeken met een grafiek en de assen controleren. Bespreek waarom iemand de as zou laten beginnen bij 50. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 8

Paragraaf 8.2

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

8.2.1 Waarden aflezen in een grafiek

2

8.2.2 Stijgend, dalend en constant

3

8.2.3 Stijging en daling berekenen

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

8.2

Klik hier

Image credit: LessonUp