Les 10: Informatiebronnen over duurzaamheid

• Wereldcampus
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

De Aarde en IK!

De Aarde en IK!

Module 2 les 2: Informatiebronnen

over duurzaamheid

Overzicht Periode #

• Thema: Duurzaamheid en SDG'S
• Benodigde lesmaterialen:
  Map, etui, werkboekje en laptop

Week 9	Week 10	Week 11	Week 12	Week 13	Week 14	Week 15	Week 16	Week 17	Week 18	Week 19
Agenda punten 2030	Informatiebronnen	Biosfeer	Leven op het land	Stikstofproblematiek	Leven in het water.	Milieuactivisme	Individuele bijdrage	Samenwerken	Eindopdracht	Eindopdracht

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Wat hoort bij People?

1. Recht op onderwijs
2. Gebruik van zonne-energie
3. Lage productiekosten

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Je koopt een T-shirt voor €2. Wat is waarschijnlijk níet duurzaam?

1. Eerlijke lonen voor arbeiders
2. Kinderarbeid
3. Veilig werk

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Je koopt een T-shirt voor €2. Wat is waarschijnlijk níet duurzaam?

1. Eerlijke lonen voor arbeiders
2. Kinderarbeid
3. Veilig werk

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Je koopt een T-shirt voor €2. Wat is waarschijnlijk níet duurzaam?

1. Eerlijke lonen voor arbeiders
2. Kinderarbeid
3. Veilig werk

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Waar zoek jij meestal informatie op?

Denk je dat alles wat op internet staat waar is?

Ja.

Nee.

Weet ik niet.

              Leesmoment actualiteiten

- Lees je artikel. 

- https://www.oranjeduurzaam.nl/nieuws/waarom-nederland-nog-niet-inzet-op-kernenergie

- Beantwoord de vragen in je werkboekje over de actualiteiten.

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Wat viel je op?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

           Leerdoelen

De leerlingen kennen verschillende informatiebronnen

over duurzaamheid: wetenschappelijke rapporten (zoals van

het IPCC), media en milieu-NGO’s. Ze kunnen uitleggen hoe ze

de betrouwbaarheid van deze bronnen beoordelen.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

           Leerdoelen

Aan het einde van deze les kan ik:

- uitleggen wat een wetenschappelijk rapport is (bijv. IPCC).

- uitleggen wat een milieu-NGO is (bijv. Greenpeace, WWF).

- verschillende informatiebronnen over duurzaamheid noemen.

- controleren of informatie betrouwbaar is.

- uitleggen waarom betrouwbare informatie belangrijk is.

- anderen helpen om goede informatie te herkennen.

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Bronnenbattle

Je krijgt 4 fictieve bronnen:

NGO-rapport

YouTube-video

Opinie-artikel

Wetenschappelijk artikel

In duo’s: 

- Welke bron vinden jullie het meest betrouwbaar?

- Waarom vinden jullie dat?

- Waar moet je op letten bij het beoordelen van deze bron?

Introductie: Leg uit dat niet alle informatie even betrouwbaar is. We gaan oefenen in het herkennen van verschil.

Uitdelen bronnen: Gebruik echte voorbeelden (een print van een artikel, een NGO-website, een fragment van een YouTube-video, of verzin korte fictieve samenvattingen).

Laat leerlingen in duo’s kiezen: Geef 5 minuten om te overleggen.

Klassikaal nabespreken: Vraag enkele duo’s naar hun keuze.

Waarom vinden ze die bron het meest betrouwbaar?

Wat maakt een bron minder betrouwbaar?

Koppeling naar vorige week: Vraag hoe hun gekozen bron aansluit bij een kernprincipe zoals Peace of Planet

Wanneer is een bron bruikbaar én betrouwbaar?

Stelling 1: Alles wat vaak gedeeld wordt op sociale media waar is.

Waar

Niet waar

Stelling 2: Wetenschappers het altijd met elkaar eens zijn.

Waar

Niet waar

Stelling 3: Een mooi gemaakte website automatisch betrouwbaar is.

Waar

Niet waar

Informatiebronnen

Wetenschappelijke rapporten: IPCC → wereldwijd onderzoek, gebaseerd op feiten.

Milieuorganisaties (NGO’s): Greenpeace, WWF → campagnes & adviezen.

Media: kranten, tv, sociale media → nieuws, maar soms ook meningen of misinformatie.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

IPCC = Intergovernmental Panel on Climate Change

Een groep van duizenden wetenschappers uit de hele wereld.

Onderzoekt de staat van het klimaat en hoe dit verandert.

Schrijft rapporten op basis van feiten en onderzoeken.

Geeft advies aan regeringen en organisaties over klimaatbeleid.

Hun informatie is betrouwbaar, omdat ze heel veel onderzoeken samenvoegen.

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Hoe check je betrouwbaarheid?

Stel jezelf de vragen:

Wie is de afzender?

Wordt verwezen naar feiten of onderzoeken?

Heeft de bron een bepaald belang (geld, invloed)?

Is de informatie ook te vinden bij andere betrouwbare bronnen?

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Waarom is het belangrijk?

Misinformatie kan mensen in de war brengen.

Sommige bedrijven verspreiden misleidende info → greenwashing.

Betrouwbare kennis is nodig om goede keuzes te maken.

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

Bekijk de bron

Waar

Niet waar

Waarom kritisch kijken naar info?

Welke bronnen geven betrouwbare informatie?

Wat doet het IPCC?

Zijn sociale media betrouwbaar? Waarom wel/niet?

Wat gebeurt er als iedereen nepnieuws gelooft?

Aan de slag

In duo’s: maak een informatiekaart van 3 bronnen (NGO-website, nieuwsartikel, wetenschappelijk rapport).

Noteer:

Wat de bron zegt.

Hoe je betrouwbaarheid beoordeelt.

Waar je op moet letten (framing, belangen, taalgebruik)

Kort presenteren of uitwisselen.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Zelf aan de slag

Wat - werken aan werkboek

Hoe - Alleen

Hoelang - 20 minuten 

Klaar? - woordjes leren 

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Terugkijken 

op de leerdoelen

Aan het einde van deze les kan ik:

- uitleggen wat een wetenschappelijk rapport is (bijv. IPCC).

- uitleggen wat een milieu-NGO is (bijv. Greenpeace, WWF).

- verschillende informatiebronnen over duurzaamheid noemen.

- controleren of informatie betrouwbaar is.

- uitleggen waarom betrouwbare informatie belangrijk is.

- anderen helpen om goede informatie te herkennen.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

Bron

Bewering

Wetenschappelijk rapport (IPCC)

NGO (Greenpeace, WWF)

Media

Betrouwbaar

Misinformatie

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiting

Ruimte voor een afsluitend woord.