Prognoses en begrotingen

• Bedrijfseconomie
• MBO
• Studiejaar 2

Prognoses en begrotingen

Wat gaan we vandaag doen?

• voorkennis testen
• uitleg nieuwe kennis H7
• aan de slag met de sommen 

Lesdoelen

1. Aan het einde van deze les kan ik:

1. een prognose berekenen voor omzet, inkoopwaarde en kosten op basis van een verwachte procentuele stijging of daling;
2. de verwachte brutowinst en nettowinst berekenen aan de hand van een prognose;
3. een prijs-, hoeveelheid- en waarde-indexcijfer berekenen ten opzichte van een aangegeven basisjaar;
4. indexcijfers interpreteren en ermee rekenen, bijvoorbeeld bepalen hoeveel procent een prijs, hoeveelheid of waarde is gestegen of gedaald.

Voorkennis!

Een winkel had afgelopen maand:

Omzet: €80.000
Inkoopwaarde omzet: €52.000
Exploitatiekosten: €18.000

Vraag: hoeveel bedraagt de nettowinst?

1. €10.000
2. €28.000
3. €62.000
4. €132.000

Een sneakerwinkel heeft de volgende gegevens over september:

Beginvoorraad: €32.000
Ingekocht en geleverd: €48.000
Retour gestuurd naar leverancier: €3.000
Eindvoorraad: €21.000

Bereken de inkoopwaarde van de omzet.

1. €56.000
2. €59.000
3. €74.000
4. €80.000

Een kledingwinkel heeft over de maand augustus de volgende gegevens:
Omzet: €96.000
Beginvoorraad: €38.000
Ingekocht en geleverd: €64.000
Retour naar leverancier: €4.000
Eindvoorraad: €30.000
Bereken: De inkoopwaarde van de omzet en de brutowinst.

Van terugkijken naar vooruitkijken

Tot nu toe rekenden we vooral met cijfers die al bekend zijn.

Maar een ondernemer wil ook weten:

Wat verwacht ik volgend jaar?

Een berekening van wat je verwacht dat er in de toekomst gaat gebeuren, noemen we een:

PROGNOSE

Vorig jaar omzet: €200.000

Verwachte stijging: 5%

Verwachte omzet volgend jaar:

€200.000 × 1,05 = €210.000

Niet alles verandert hetzelfde!

Een ondernemer verwacht:

omzet +5%

inkoopwaarde +3%

exploitatiekosten +2%

Je mag dus niet zomaar alles met hetzelfde percentage verhogen.

Indexcijfers

Wat is een indexcijfer?

Een indexcijfer laat zien hoe een getal zich heeft ontwikkeld ten opzichte van een basisperiode.

De basis krijgt altijd:

100

2025 omzet = €200.000 → index 100

2026 omzet = €220.000.

Dat is 10% hoger.

Dus:

2026 → index 110

💡 Index 100 = uitgangspunt

💡 Index 110 = 10% hoger

💡 Index 95 = 5% lager

Januari heeft indexcijfer 100.

In april is het indexcijfer 115.

Wat betekent dit?

1. De omzet is €115
2. De omzet is 115% gestegen
3. De omzet is 15% gestegen
4. De omzet is 15% gedaald

Indexcijfer berekenen

De formule:

nieuw getal ÷ basisgetal × 100 = indexcijfer

Voorbeeld:

Basisjaar is 2025

Omzet 2025: €80.000

Omzet 2026: €92.000

€92.000 ÷ €80.000 × 100 = 115

Dus de omzet is met 15% gestegen.

En bij een daling?

Januari omzet: €30.000 → index 100

Februari omzet: €27.000

Bereken het indexcijfer.

€27.000 ÷ €30.000 × 100 = 90

Wat betekent index 90?

De omzet is 10% lager dan in de basisperiode.

Andersom rekenen

2025: Omzet = €150.000

Index = 100

2026: Index = 108

Hoeveel omzet hoort daarbij?

108% van €150.000:

€150.000 ÷ 100 × 108 = €162.000

Dus met indexcijfers moeten ze uiteindelijk twee kanten op kunnen:

Bedrag → indexcijfer

en

Indexcijfer → bedrag

Prijs, hoeveelheid en waarde

Prijsindexcijfer

→ verandering van de prijs

Hoeveelheidsindexcijfer

→ verandering van de afzet/aantallen

Waarde-indexcijfer

→ verandering van de totale waarde/omzet

Een kledingwinkel vergelijkt de verkoopprijs van een spijkerbroek.

Basisjaar 2024 = 100

Prijs 2024: €80
Prijs 2026: €92

Wat is het prijsindexcijfer van 2026?

1. 112
2. 115
3. 120
4. 92

Een schoenenwinkel verkocht:

Basisjaar 2023 = 100

2023: 2.400 paar schoenen
2026: 2.700 paar schoenen

Wat is het hoeveelheidsindexcijfer van 2026?

1. 88,9
2. 110
3. 125
4. 112,5

Een sportwinkel verkocht in het basisjaar 2024 5.000 artikelen.

2024 = index 100

In 2026 is het hoeveelheidsindexcijfer 116.

Hoeveel artikelen zijn er in 2026 verkocht?

1. 5.116
2. 5.500
3. 5.800
4. 6.160

Een telefoon kostte in het basisjaar 2023 €600.

In 2026 is het prijsindexcijfer 108.

De winkel verkoopt in 2026 1.250 telefoons.

Wat is de omzet in 2026?

1. €750.000
2. €780.000
3. €810.000
4. €875.000

Aan de slag!

Maak de volgende sommen:

7.02 / 7.04 / 7.05 / 7.06 / 7.10 / 7.11 / 7.15