518 lessons Geschiedenis basisschool

Gebruik dit lespakket ter voorbereiding op het bezoek met de klas óf gebruik hem los van een bezoek. In deze lessen leren leerlingen dat Surinamers voorouders in verschillende werelddelen hebben. Ze leren hoe dat zo gekomen is en welke rol Nederland daarin speelde. Hiermee leren zij ook dat als mensen zich verplaatsen er dingen zijn die meekomen, dingen die je loslaat en dingen die je kwijtraakt. Leerlingen ervaren dat voorwerpen uit hun eigen familie een verhaal hebben dat het voorwerp betekenis geeft: voorwerpen kunnen iets vertellen over je eigen familiegeschiedenis.De lessen zijn bedoeld voor het basisonderwijs. Is jouw school in het bezit van iPads/Chromebooks e.d.? Maak hier dan gebruik van. De leerlingen openen in een browser: lessonup.app. Alle lesopdrachten zijn echter ook zonder device uitvoerbaar. Behandel de opdrachten dan klassikaal op een centraal scherm. Door op de afbeeldingen met de lesnummers te klikken opent de les. Klik vervolgens op 'geef les'.

Wat weten de leerlingen al over Suriname? In deze les testen de leerlingen hun voorkennis over dit land. Spinner Dit doen zij allereerst door een spinneropdracht. Klik op de spinner om hem te laten draaien. Op de spinner staan vijf thema's: Surinaams eten en drinken De natuur van Suriname Muziek en dans van Suriname Surinaamse feesten De koloniale geschiedenis van Suriname (en Nederland) Vraag aan de leerlingen wat zij hier al over weten! Heb je één van de thema's behandeld? Klik dan op 'nog een keer draaien zonder (desbetreffend thema)' totdat je alle thema's behandeld hebt. Quiz: Wat is waar? Welke Surinaamse woorden kennen de leerlingen al? Door 10 quizvragen testen de leerlingen hun kennis.

Binnenkort gaan jullie naar Tropenmuseum Junior. Daar gaan jullie aan de slag met drie of vier mensen uit het Sabi Suriname team. In deze les stellen zij zich aan jullie voor. Dit doen zij met een familieweb. Jullie gaan daarna ook je eigen familieweb maken. Wanneer je alle audiofragmenten met de leerlingen beluistert, hoor je een grote diversiteit aan personen met Surinaamse roots. Hierdoor zullen je leerlingen de drie of vier medewerkers herkennen die ze treffen in Sabi Suriname. Even voorstellenDe Sabi Suriname teamleden stellen zich hier voor. Klik op het portret om de foto te vergroten. Klik vervolgens op het geluidsicoon om het verhaal te beluisteren. Luister naar zoveel familieverhalen als jij wilt. Familieweb Download 'Sabi Suriname familieweb'. Druk hem in kleur of in zwart-wit af. (In zwart-wit kunnen de leerlingen het web zelf inkleuren!) In de klas vullen de leerlingen het familieweb in met wat zij zelf weten. Thuis kunnen de leerlingen het web af maken. De volgende dag nemen de leerlingen hun familieweb mee naar de klas en kunnen ze ze aan elkaar laten zien.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: AIWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Slimme computersWereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Slimme computers Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | My AI: wat is het en wat moeten ouders erover weten? Burgerschap | Mondelinge communicatie | My AI: wat is het en wat moeten ouders erover weten? Ook taal! | Begrijpend lezen | De journalist versus ChatGPTGeschiedenis | Begrijpend lezen | Van toen tot nu - Informatiedragers Schrijfvaardigheid | Een verhaal schrijven met ChatGPTAantekenschema's: KastschemaTreinschemaPlacematDenkstappenkaart:WoordbetekenisGespreksregels van de week: Ik ben met mijn aandacht bij het gesprek.Observatiecriterium van de week: De leerling doet nieuwe voorspellingen tijdens het lezen.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

3000 voor Christus Jij woont vrijwel zeker in een huis, dat in een stad of een dorp staat. Dat is nu hartstikke normaal. Maar tot ongeveer tienduizend jaar geleden hadden mensen nog helemaal geen stenen huizen en steden. Ze waren rondreizende jagers en verzamelaars.

Na deze les: weet ik hoe jagers en verzamelaars aan hun eten kwamen. weet ik hoe een huis/woonplek van een jager/verzamelaar eruitzag. weet ik hoe jagers en verzamelaars bijzondere natuurverschijnselen verklaarden.begrijp ik de belangrijke woorden die met de jagers en verzamelaars te maken hebben. kan ik een miniatuur (klein) dorpje van jagers en verzamelaars nabouwen met informatiebordjes aan de hand van de informatie uit de tekst.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over orkanen. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

"Dit nooit meer!" Dat zeiden Europese landen tegen elkaar na de Tweede Wereldoorlog. Om nieuwe oorlogen te voorkomen gingen ze samenwerken. Dat leidde uiteindelijk tot de Europese Unie (EU). Maar hoe kwam die tot stand? En hoe werkt de EU eigenlijk? In deze les leer je hier meer over.

Na deze les: weet ik hoe de Europese Unie tot stand is gekomen. weet ik hoe de Europese Unie werkt. weet ik welke landen lid zijn van de Europese Unie.begrijp ik de belangrijke woorden die met de Europese Unie te maken hebben.kan ik door middel van een explainer de kinderen in groep 5/6 uitleggen hoe de Europese Unie is ontstaan of hoe de EU werkt.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

De lessen zijn bedoeld voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs en de brugklas, en bestaan uit vier lessen. Als alternatief voor LessonUp kunnen de lesseon ook uitgevoerd worden met PowerPoints en een werkboek.Download hier de docentenhandleiding.

De lessenserie is ontwikeld door Stichting Nederland Wordt Beter. Aan de lessenserie hebben meegewerkt: leerkrachten uit het basisonderwijs, lerarenopleiders, experts op het gebied van Zwarte Piet en racisme, en vrijwilligers van Stichting Nederland Wordt Beter. Het standpunt van Nederland Wordt Beter is dat Zwarte Piet aangepast moet worden naar een Piet zonder racistische kenmerken, zodat het Sinterklaasfeest een inclusief feest wordt voor alle bewoners van Nederland.

Het einddoel van de lessen is dat de leerling: • kan uitleggen hoe de figuur Zwarte Piet is ontstaan en veranderd in de afgelopen tijd; • kan uitleggen waarom veel scholen, bedrijven en organisatoren van Sinterklaasintochten Zwarte Piet vervangen of veranderen in bijvoorbeeld Schoorsteenpiet of Mini-Sintjes;. • feiten en meningen in de discussie over Zwarte Piet kan onderscheiden; • zelf een mening kan vormen of Zwarte Piet wel of niet aangepast moet worden.

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

Dit schooljaar vindt alweer de negende editie van Er Was Eens plaats. Deze verhalenwedstrijd wordt georganiseerd door Passionate Bulkboek, waarbij leerlingen in zeven lessen, in groepjes aan de slag gaan met het schrijven van hun eigen verhaal.In de eerste les krijgen alle leerlingen een boek dat aansluit op hun belevingswereld en dat helpt als inspiratiebron voor het eigen verhaal. Ook worden zij getrakteerd op een schrijversbezoek, want wie kan hen beter inspireren dan de schrijver zelf?! Maar welk boek ga je kiezen? Van de lijst met boeken die voor jou in aanmerking komen heeft Beeld & Geluid er vijf uitgekozen om extra informatie bij te zoeken. Zo kun je gemakkelijke kennismaken en weet je meteen al meer! Je vindt hier per boek informatie over het verhaal, de schrijver en de verschillende thema's van het boek. Deze worden toegelicht met passende videofragmenten die letterlijk een beeld geven bij een thema uit het boek. Zo kun je het er in de les ook nog makkelijk over hebben.Dus ... waar wacht je nog op? Bekijk deze boeken en maak je keuze! Hoe handig is dat?!

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Bossen en ontbossingWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Actualiteit | Begrijpend lezen | 'Ik voelde de hitte en overal was rook'Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Hoe belangrijk is het bos?Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Hoe belangrijk is het bos? Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Een koekje van andermans olie Burgerschap | Mondelinge communicatie | Een koekje van andermans olie Ook taal! | Begrijpend luisteren | Het verdwijnen van de Amazone heeft ook gevolgen voor jou!Geschiedenis | Begrijpend lezen | Gedoe om oerbossen in Europa Schrijfvaardigheid | Een onderzoeksverslagAantekenschema's: TreinschemaBloemschemaDenkstappenkaart:WoordbetekenisHoofd- en bijzakenGespreksregels van de week: De ander begrijpt mij (mijn zinnen zijn grammaticaal correct en dus begrijpelijk).Observatiecriterium van de week: De leerling schematiseert informatie uit de tekst.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Het is fascinerende tijd en zeker geen middelmatige tussenperiode: de middeleeuwen. De negatieve status die dit tijdperk in de geschiedschrijving heeft gekregen is zeker niet altijd terecht. Zeker, de middeleeuwen hadden zo hun momenten met hun langdurige oorlogen, dodelijke ziekten, almachtige kerk en onwetende burgers. Maar als je de ontwikkelingen in de middeleeuwen volgt zie je dat West-Europa langzaamaan vanuit de donkere nadagen van het Romeinse Rijk weer opkrabbelt. Zover is het nog niet bij de eerste deel van de middeleeuwen. Voor dit tijdvak, dat van Monniken en Ridders, hebben we gekozen voor de meer universele term: Vroege Middeleeuwen, hoewel deze benaming niet altijd meer wordt gehanteerd in de methoden.De Vroege Middeleeuwen kenmerken zich door het ontstaan van Frankische Rijk, met zijn bekendste koning Karel de Grote, dat voortkwam uit het vacuüm dat door de val van het West-Romeinse Rijk was nagelaten; door het leenstelsel als oplossing en ondergang voor het nieuwe bestuur; maar ook door de Angelsaksische missionarissen die zichzelf in levensgevaarlijk situaties brachten met de kerstening van delen van Europa. Het is de tijd van ridders, die als een soort huurlingen de vorsten helpen in oorlogen. Van het hofstelsel met vroonhof en horigen. En van monniken die in kloosters monnikenwerk leveren in scriptoria. Kortom: het is écht een fascinerende tijd.

In deze les wordt eerst ingegaan op de naam en periodisering van de middeleeuwen. Voor het gemak wordt in de methoden meestal uitgegaan van twee tijdvakken, Monniken en Ridders en Steden en Staten, die rond het jaar 500 beginnen en duizend jaar later eindigen in 1500 voor Christus. Dat is natuurlijk een versimpeling, en ook historici kunnen elkaar nog regelmatig in de haren vliegen als het gaat om de periodisering. De tijdbalk in deze les gaat uit van de val van het West-Romeinse Rijk als startpunt en de ‘ontdekking’ van Amerika door Columbus als eindpunt. Dit had ook de val van Constantinopel kunnen zijn, maar als je kijkt naar de benaming van de tijdvakken vóór (Tijd van Grieken en Romeinen) en ná (Tijd van Ontdekkers en Hervormers), dan is de keuze in deze les logischer.Op zich is deze les niet heel groot, maar dat wil niet zeggen dat het eenvoudig is voor leerlingen. Het feodale stelsel is best ingewikkelde materie, zeker als je er diep op zou ingaan. Voor leerlingen is deze light-versie meer dan voldoende om het systeem te begrijpen: voor een vorst als Karel de Grote was het land te groot om alleen te besturen, door gebruik te maken van leenmannen was (of leek) dit eenvoudiger. Er wordt ingegaan op de rechten en plichten van de leenmannen, maar ook op de nadelenOnderwerpen:De opkomst en ondergang van het Frankische RijkHet leenstelselPersonen:Karel de GroteLodewijk de Vrome

Het is fascinerende tijd en zeker geen middelmatige tussenperiode: de middeleeuwen. De negatieve status die dit tijdperk in de geschiedschrijving heeft gekregen is zeker niet altijd terecht. Zeker, de middeleeuwen hadden zo hun momenten met hun langdurige oorlogen, dodelijke ziekten, almachtige kerk en onwetende burgers. Maar als je de ontwikkelingen in de middeleeuwen volgt zie je dat West-Europa langzaamaan vanuit de donkere nadagen van het Romeinse Rijk weer opkrabbelt. Zover is het nog niet bij de eerste deel van de middeleeuwen. Voor dit tijdvak, dat van Monniken en Ridders, hebben we gekozen voor de meer universele term: Vroege Middeleeuwen, hoewel deze benaming niet altijd meer wordt gehanteerd in de methoden.De Vroege Middeleeuwen kenmerken zich door het ontstaan van Frankische Rijk, met zijn bekendste koning Karel de Grote, dat voortkwam uit het vacuüm dat door de val van het West-Romeinse Rijk was nagelaten; door het leenstelsel als oplossing en ondergang voor het nieuwe bestuur; maar ook door de Angelsaksische missionarissen die zichzelf in levensgevaarlijk situaties brachten met de kerstening van delen van Europa. Het is de tijd van ridders, die als een soort huurlingen de vorsten helpen in oorlogen. Van het hofstelsel met vroonhof en horigen. En van monniken die in kloosters monnikenwerk leveren in scriptoria. Kortom: het is écht een fascinerende tijd.

In deze les wordt eerst ingegaan op de naam en periodisering van de middeleeuwen. Voor het gemak wordt in de methoden meestal uitgegaan van twee tijdvakken, Monniken en Ridders en Steden en Staten, die rond het jaar 500 beginnen en duizend jaar later eindigen in 1500 voor Christus. Dat is natuurlijk een versimpeling, en ook historici kunnen elkaar nog regelmatig in de haren vliegen als het gaat om de periodisering. De tijdbalk in deze les gaat uit van de val van het West-Romeinse Rijk als startpunt en de ‘ontdekking’ van Amerika door Columbus als eindpunt. Dit had ook de val van Constantinopel kunnen zijn, maar als je kijkt naar de benaming van de tijdvakken vóór (Tijd van Grieken en Romeinen) en ná (Tijd van Ontdekkers en Hervormers), dan is de keuze in deze les logischer.Op zich is deze les niet heel groot, maar dat wil niet zeggen dat het eenvoudig is voor leerlingen. Het feodale stelsel is best ingewikkelde materie, zeker als je er diep op zou ingaan. Voor leerlingen is deze light-versie meer dan voldoende om het systeem te begrijpen: voor een vorst als Karel de Grote was het land te groot om alleen te besturen, door gebruik te maken van leenmannen was (of leek) dit eenvoudiger. Er wordt ingegaan op de rechten en plichten van de leenmannen, maar ook op de nadelenOnderwerpen:De opkomst en ondergang van het Frankische RijkHet leenstelselPersonen:Karel de GroteLodewijk de Vrome

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: ModeWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Actualiteit | Begrijpend lezen | Oorlog in Syrië laait weer opWereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | 'Ik zeg nooit mode-ontwerper, maar designer'Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | 'Ik zeg nooit mode-ontwerper, maar designer' Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Hier word je niet gepest met je kleding Burgerschap | Mondelinge communicatie | Hier word je niet gepest met je kleding Ook taal! | Begrijpend lezen | De nieuwe kleren van de keizerGeschiedenis | Begrijpend lezen | Mode Schrijfvaardigheid | Een verhaal schrijven met chatGPTAantekenschema's: Kastschema Tekstschema: VerhaalDenkstappenkaart:WoordbetekenisGespreksregels van de week: Ik kan persoonlijke gevoelens onder woorden brengen.Observatiecriterium van de week: De leerling gaat in de tekst actief op zoek naar antwoorden op de zelf gestelde vragen.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Wie wil overleven op een eiland moet slim zijn. Elke keer als het klimaat, de natuur of de economie veranderde bedachten Texelaars slimme oplossingen om op het eiland te kunnen blijven wonen en werken. Er zijn op Texel heel wat uitvindingen gedaan en gebruikt. In Museum Waelstee kunnen leerlingen die uitvindingen van vroeger bekijken en uitproberen. En zo leren ze al doende over het leven op Texel tussen ongeveer 1800-1900.Opzet van het projectVoorbereidingsles op school (60 min.):Alle gebruiksvoorwerpen zijn ooit uitgevonden om het leven te verbeteren: gemakkelijker, sneller, zuiniger, schoner, gezonder, vrolijker en wat al niet meer. Door middel van 2 spellen en een tekenopdracht denken leerlingen na over de uitvindingen van nu.Museumles (90 min):In museum Waelstee ontdekken leerlingen in een opdrachten-circuit in 5 groepjes de uitvindingen van vroeger, die op Texel werden gebruikt in de periode 1800-1900. Denk aan uiteenlopende collectiestukken als de lammerenwagen, bokkenwagen, koffiemolen, hooikist, raamspuit en de kakstoel!Verwerkingsles op school (30 min):De verwerkingsles bestaat uit een quiz over het museumbezoek, een filmpje over een innovatief Texels bedrijf en een experiment in de klas.NB. het filmpje en experiment zijn nog niet klaar!Algemene Leerdoelen - Kennis maken met een museum en de erfgoedpraktijk (selectie, beheer, behoud, tentoonstellen).- Historisch besef ontwikkelen.- De geschiedenis van Texel kunnen plaatsen in het grote verhaal van de geschiedenis.- Onderzoeksvaardigheden ontwikkelen: observeren, rederneren, vragen stellen, verwoorden en je verbeelding gebruiken om te begrijpen.Specifieke Leerdoelen - Begrijpen dat uitvindingen een probleem oplossen.- Begrijpen dat alle gebruiksvoorwerpen bedacht en ontworpen zijn door mensen.- Begrip en kennis opdoen over de functionaliteit van voorwerpen.- Begrijpen dat gebruiksvoorwerpen verbeterd worden door gebruik van nieuwe materialen en energievormen.- Kennismaken met de collectie van Museum Waelstee.- Kennis opdoen over de leefomstandigheden tussen 1800-1900 op Texel.- Kennis opdoen over innovatieve bedrijven op Texel nu.Aansluiting bij de Inhoudslijnen Primair Onderwijs (SLO)Tijd - fase 2 Besef van tijd, cyclisch.Historisch tijdsbesef, lineair.Tijdvak: Burgers en stoommachines. (1800-1900)

Museum WaelsteeHogereind 61793 AG De Waal0222-312951info@museumtexel.nlMet de museumles kan 1 groep tegelijk meedoen. De groep wordt ontvangen en begeleid door 2 museumvrijwilligers.De leerlingen werken in groepjes, voor de begeleiding zijn tenminste 5 begeleiders nodig (de leerkracht en 4 ouders).De ouders en leerkrachten zijn primair verantwoordelijk voor de rust in het groepje.

Het is fascinerende tijd en zeker geen middelmatige tussenperiode: de middeleeuwen. De negatieve status die dit tijdperk in de geschiedschrijving heeft gekregen is zeker niet altijd terecht. Zeker, de middeleeuwen hadden zo hun momenten met hun langdurige oorlogen, dodelijke ziekten, almachtige kerk en onwetende burgers. Maar als je de ontwikkelingen in de middeleeuwen volgt zie je dat West-Europa langzaamaan vanuit de donkere nadagen van het Romeinse Rijk weer opkrabbelt. Zover is het nog niet bij de eerste deel van de middeleeuwen. Voor dit tijdvak, dat van Monniken en Ridders, hebben we gekozen voor de meer universele term: Vroege Middeleeuwen, hoewel deze benaming niet altijd meer wordt gehanteerd in de methoden.De Vroege Middeleeuwen kenmerken zich door het ontstaan van Frankische Rijk, met zijn bekendste koning Karel de Grote, dat voortkwam uit het vacuüm dat door de val van het West-Romeinse Rijk was nagelaten; door het leenstelsel als oplossing en ondergang voor het nieuwe bestuur; maar ook door de Angelsaksische missionarissen die zichzelf in levensgevaarlijk situaties brachten met de kerstening van delen van Europa. Het is de tijd van ridders, die als een soort huurlingen de vorsten helpen in oorlogen. Van het hofstelsel met vroonhof en horigen. En van monniken die in kloosters monnikenwerk leveren in scriptoria. Kortom: het is écht een fascinerende tijd.

In deze les wordt eerst ingegaan op de naam en periodisering van de middeleeuwen. Voor het gemak wordt in de methoden meestal uitgegaan van twee tijdvakken, Monniken en Ridders en Steden en Staten, die rond het jaar 500 beginnen en duizend jaar later eindigen in 1500 voor Christus. Dat is natuurlijk een versimpeling, en ook historici kunnen elkaar nog regelmatig in de haren vliegen als het gaat om de periodisering. De tijdbalk in deze les gaat uit van de val van het West-Romeinse Rijk als startpunt en de ‘ontdekking’ van Amerika door Columbus als eindpunt. Dit had ook de val van Constantinopel kunnen zijn, maar als je kijkt naar de benaming van de tijdvakken vóór (Tijd van Grieken en Romeinen) en ná (Tijd van Ontdekkers en Hervormers), dan is de keuze in deze les logischer.Op zich is deze les niet heel groot, maar dat wil niet zeggen dat het eenvoudig is voor leerlingen. Het feodale stelsel is best ingewikkelde materie, zeker als je er diep op zou ingaan. Voor leerlingen is deze light-versie meer dan voldoende om het systeem te begrijpen: voor een vorst als Karel de Grote was het land te groot om alleen te besturen, door gebruik te maken van leenmannen was (of leek) dit eenvoudiger. Er wordt ingegaan op de rechten en plichten van de leenmannen, maar ook op de nadelenOnderwerpen:De opkomst en ondergang van het Frankische RijkHet leenstelselPersonen:Karel de GroteLodewijk de Vrome

1000-1500Steden als Zwolle, Kampen en Deventer waren in de Middeleeuwen rijke handelssteden. Ze zijn lid van de Hanze: eerst een samenwerkingsverband van kooplieden, later ook een handelsnetwerk van steden. Dat is nog altijd goed te zien, bijvoorbeeld aan de mooie huizen, de stadspoorten en hoge muren rond de stad. Als Hanzesteden werkten ze samen met andere steden.

Na deze les: kan ik de tijd van de Hanzesteden plaatsen op de tijdbalk. weet ik wat het verbond van Hanzesteden is, welke steden hierbij horen en hoe het ontstaan is. kan ik uitleggen hoe de samenwerking in de handel tussen de Hanzesteden verliep. weet ik wat een koggeschip is. begrijp ik de belangrijke woorden uit de tekst.kan ik een scène uit een script over een toneelstuk over de tijd van de Hanzesteden schrijven.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Kidsweek in de Klas heeft i.s.m. Speelgoed van het Jaar lesmateriaal ontwikkeld. Hieronder vindt u de lesinstructie, de digibordles en een quiz. Klik één keer in het midden op de les en vervolgens aan de rechterkant van uw scherm op Geef les om de les te openen.

Na deze les:weet ik hoe speelgoed gemaakt wordt en aan welke eisen goed speelgoed moet voldoen.kan ik uitleggen wat nadelen van namaakspeelgoed zijn.kan ik mijn eigen speelgoed ontwerpen.

Samen Spelen is een initiatief van Nederlandse speelgoedbedrijven met als doel speelgoed positief onder de aandacht brengen. Zij staan voor Gegarandeerd Goed Speelgoed.Dit betekent veilig en getest speelgoed, origineel, geen namaak, kwalitatief, optimaal plezier biedend en zo duurzaam mogelijk. Goed Speelgoed sluit niemand uit. Iedereen doet mee!

Ieder jaar vieren we op 5 december het Sinterklaasfeest. Maar wie was Sinterklaas eigenlijk? Heeft hij echt bestaan? Dat zou goed kunnen. In deze les leer je er alles over! Let op: Deze les is alleen voor groep 7/8!

Na deze les: weet ik of Sinterklaas echt bestaan heeft en wie Sint Nicolaas van Myra was.weet ik waar verschillende dingen uit het Sinterklaasverhaal vandaan komen. kan ik uitleggen hoe het Sinterklaasfeest door de jaren heen is veranderd.begrijp ik de belangrijke woorden die met Sinterklaas te maken hebben. kan ik een gedicht schrijven en voordragen over de herkomst van het Sinterklaasfeest.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

1900 - 1950 Ook wel het tijdperk van de grote wereldoorlogen genoemd. In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog. Van 1914 tot 1918 was dit een van de bloedigste oorlogen ooit in Europa. Vanuit loopgraven bestookten soldaten elkaar met vreselijke wapens. De oorlog veranderde Europa voorgoed.

Na deze les: weet ik hoe de Eerste Wereldoorlog heeft kunnen ontstaan en waarom het een wereldoorlog genoemd wordt. weet ik welke landen er meevochten aan de kant van de 'geallieerden' en welke aan de kant van de 'centralen'. weet ik hoe het leven in de loopgraven er in de Eerste Wereldoorlog uitzag en welke wapens een rol speelden. kan ik vergelijkingen maken tussen mijn leven en het leven tijdens de Eerste Wereldoorlog.begrijp ik de belangrijke woorden die met de Eerste Wereldoorlog te maken hebben.kan ik met behulp van een samenvatting weergeven wat ik heb geleerd over het onderwerp.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

Het project Erfenis van oom Ferdinand nodigt leerlingen uit goed te kijken naar museumvoorwerpen en deze te onderzoeken aan de hand van vragen. Van welke materialen is iets gemaakt? Welke techniek is er gebruikt? Welke vorm heeft het voorwerp? Wie zou het gebruikt hebben? Waarvoor kan het gebruikt zijn? In welke periode is het gebruikt? Welke waarde heeft het? Kortom welke betekenissen kun je aan erfgoed ontlenen?Kinderen ontdekken dat je door onderzoek kunt leren over het gebruik van voorwerpen in een andere periode en daardoor over het dagelijks leven vroeger. Het project bestaat uit een voorbereidingsles aan de hand van een filmpje, een gastles van een museumdocent waarbij leerlingen zelf erfgoed onderzoeken en een beeldende verwerkingsles door de leerkracht zelf.

Leerlingen ontdekken - dat goed kijken, vragen stellen en nadenken kennis oplevert, - dat je over het verleden kun leren via de voorwerpen (nu museumvoorwerpen) uit dat verleden. Leerlingen ontwikkelen - observatievermogen, - onderzoekvaardigheden, - verbeeldingsvermogen, - kritisch denken. Leerlingen leren - over de functie van oude gebruiksvoorwerpen, - over het dagelijks leven in andere tijdvakken, - over verschillende soorten materialen en hun eigenschappen, - over de werkzaamheden in het museum. Aansluiting bij de kerndoelen Nederlands: 2, 3, 12 Oriëntatie op jezelf en de wereld: 44, 51 Kunstzinnige oriëntatie: 54, 55, 56 Aansluiting bij 21ste eeuwse vaardigheden Tijdens dit project ontwikkelen leerlingen 21ste eeuwse vaardigheden: communicatie, kritisch denken, creatief denken, sociale en culturele vaardigheden, probleemoplossen, informatievaardigheden en samenwerken. Aansluiting bij SLO Leerlijn Cultureel Erfgoed De lessen volgen de fases van een creatief proces: oriënteren, onderzoeken, uitvoeren en evalueren. Tijdens het project werken leerlingen aan een groot deel van de streefcompetenties cultureel erfgoed.

Neem contact op met de afdeling educatie van Museum Flehite:Mail: educatie@museumflehite.nl Telefoonnummer: 033-2471106

In de Gouden Eeuw (17e eeuw) werd er in Nederland veel geld verdiend met handel. Er werd niet alleen gehandeld in producten zoals tabak en suiker maar ook in mensen. Mensen uit Afrika werden verhandeld en met schepen naar de koloniën vervoerd om ze hier gedwongen arbeid te laten verrichten. De ‘tot slaaf gemaakten’ kregen geen loon en moesten werken op plantages, in mijnen en in huishoudens. In de tijd van de pruiken en revoluties kwamen er steeds meer kritische burgers, die vonden dat vrijheid, gelijkheid en broederschap niet passen bij slavernij. Nederland schaft, als laatste land, de slavernij af in 1863.

Na deze les:weet ik dat Nederlandse kooplieden van de WIC en VOC hebben gehandeld in tot slaaf gemaakte mensen.weet ik wat bedoeld wordt met de 'Driehoek van de slavenhandel'. kan ik uitleggen hoe de tot slaaf gemaakte mensen vanuit Afrika werden getransporteerd en verkocht werden en hoe ze leefden. weet ik dat Nederland op 1 juli 1863 als een van de laatste landen slavernij officieel verbood.kan ik deze periode plaatsen op de tijdbalk.weet ik wat de belangrijke woorden betekenen die met de tijd van slavernij te maken hebben. kan ik een discussie voeren over stellingen die met de tijd van slavernij te maken hebben.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: Het weerWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Wereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Van zee naar regen en weer terugWereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Van zee naar regen en weer terug Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Zo ben jij de zon te slim af Burgerschap | Mondelinge communicatie | Zo ben jij de zon te slim af Ook taal! | Begrijpend lezen | Spreekwoorden over het weerGeschiedenis | Begrijpend lezen | In de wolkenAantekenschema's: BriefDenkstappenkaart:WoordbetekenisOorzaak-gevolgGespreksregels van de week: Ik neem beleefd de beurt. (Ik geef duidelijk, maar vriendelijk aan dat ik graag iets wil zeggen.)Observatiecriterium van de week: De leerling past herstelstrategieën toe als het de inhoud niet meer begrijpt .Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

Introductie op het bezoek aan de tentoonstelling Sabi Suriname

De leerlingen gaan nu hun eigen familie-web invullen. In de klas met wat ze weten. Vervolgens nemen ze het familie-web mee naar huis om verder in te vullen. Het ingevulde web wordt daarna weer mee naar school genomen.

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

WELKOM bij de lessen van Kidsweek. Thema: OceanenWij adviseren om de lessen van deze week in onderstaande volgorde te behandelen. Actualiteit | Begrijpend lezen | Sabotage in zeeWereldoriëntatie | Algemeen tekstbegrip | Hee, wat leeft er in de zee?Wereldoriëntatie | Begrijpend lezen | Hee, wat leeft er in de zee? Burgerschap | Algemeen tekstbegrip | Plasticsoep onder de loep Burgerschap | Mondelinge communicatie | Plasticsoep onder de loep Ook taal! | Begrijpend lezen | Het dikke zeedierenboekGeschiedenis | Begrijpend lezen | Op naar Indië! Maar hoe? Schrijfvaardigheid | Een advertentie schrijvenAantekenschema's: Nvt.Denkstappenkaart:VisualiserenW en H vragenGespreksregels van de week: Ik laat de ander uitpraten.Observatiecriterium van de week: De leerling is gemotiveerd.Vragen? Stuur gerust een mail naar scholen@kidsweek.nl.

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

In principe is het een wonderlijke combinatie: een economische bloeiperiode ten tijde van een langslepende oorlog. Toch is dat precies wat er in de Nederlanden gebeurde aan het eind van de zestiende- en gedurende een groot deel van zeventiende eeuw. De Nederlandse Opstand (of minder correct: Tachtigjarige Oorlog) was weliswaar nog steeds in volle gang, maar het slagveld had zich inmiddels steeds meer verplaatst naar andere delen van de Nederlanden. De Republiek ziet en grijpt steeds meer handelskansen: van de groei van Amsterdam als Europese stapelmarkt, naar de handel van de VOC in Azië en de slavenhandel van de WIC in Amerika.De relatieve, doch zeer pragmatische, tolerantie in de Republiek zorgde ervoor dat zowel kunst als wetenschap enorm konden opbloeien. Vervolgingen vanwege andere religie of denkbeelden kwamen hier nagenoeg niet voor.De meeste historici zijn het er wel over eens dat de Gouden Eeuw geen eeuw duurde, al blijft het lastig om een exact begin en eind aan te duiden. Meestal wordt als begin de oprichting van de VOC (1602) gegeven, en als eind het Rampjaar (1672), maar dat is geen wetmatigheid. De Britse historicus Jonathan Israel maakt zelfs een onderverdeling van de periode in de vroege Gouden Eeuw van 1588 tot 1647 en de late Gouden Eeuw van 1647 tot 1702.De afbeelding is een fragment uit het schilderij: De bedreigde zwaan door Jan Asselijn. Het stelt Johan de Witt als zwaan voor die het ei (Holland) beschermt tegen de vijand. Overigens zijn deze interpratie en teksten er pas later aan toegevoegd. Hierdoor kreeg het schilderij een propagandistisch karakter.

Staatkundig gezien nam de Republiek een volstrekt unieke positie in in het Europa van de zeventiende eeuw. Alleen al het feit dat het een republiek was, en dus geen vorst als koning of keizer had, maakte de Nederlanden bijzonder. Voor leerlingen zal dit veel minder vreemd overkomen, want hoewel ze in een koninkrijk leven, zijn de meeste landen die ze kennen een republiek. Het is wel goed om met hen te kijken naar de voor- en nadelen van beide bestuursvormen. Niet alleen toen, maar ook nu. Dergelijke onderwerpen en vraagstukken komen later, bijvoorbeeld in het examenjaar, nog regelmatig terug. Van tijd tot tijd een beetje herhalen is nog niet zo slecht.Daarnaast speelde in Nederland de adel een ondergeschikte rol: het waren de rijke burgers die het hier voor het zeggen hadden. De oorzaak hiervoor ligt al in de middeleeuwen, waar de steden een steeds grotere rol gingen spelen in het bestuur.Het is voor leerlingen een lastig stuk Gouden Eeuw met: Staten-Generaal, Gewestelijke Staten, raadspensionarissen, stadhouders en regenten. Soms is even teruggaan gewoon noodzaak.De politieke moord op de gebroeders de Witt vinden leerlingen fascinerend, al is de term politieke moord misschien was lastig. Overigens is een definitie van een politieke moord: een moord op hoge staatsambtenaren of andere prominente personen door één persoon of een samenzwering van meerdere personen. Grijp eventueel terug op de moord op Caesar.Onderwerpen:het bestuur in de Republiekhet bestuur in de gewestenhet bestuur in de stedende macht van de burgerijde ruzie tussen Johan van Oldenbarnevelt en Prins MauritsPersonen:Johan van OldenbarneveltPrins Maurits van OranjeJohan de WittWillem III

1800 - 1900De negentiende eeuw noemen we ook wel de tijd van burgers en stoommachines. In dit tijdvak werd er een democratie gevormd en ontstonden de eerste emancipatiebewegingen. Aletta Jacbos speelde hierin een grote rol. Maar wie was deze bijzondere vrouw eigenlijk? En wat heeft zij betekent voor Nederland zoals we ons land nu kennen? In deze les leren de leerlingen er alles over.

WereldoriëntatieNa deze les: weet ik wie Aletta Jacobs was en welke belangrijke rol zij speelde eind negentiende eeuw.weet ik dat Aletta de eerste Nederlandse vrouw was die mocht studeren aan de universiteit.weet ik dat Aletta de eerste vrouwelijke arts was in Nederland.kan ik in eigen woorden uitleggen wat 'feminisme' betekent en dat Aletta een voorvechter voor het vrouwenkiesrecht was.begrijp ik de belangrijke woorden die met Aletta Jacobs te maken hebben.kan ik een script schrijven van een scène uit een toneelstuk over Aletta Jacobs.

Speel met uw leerlingen de afsluitende quiz. In deze quiz testen zij hun kennis over het onderwerp en laten zij zien wat zij hebben geleerd over het onderwerp. Uw leerlingen kunnen meedoen met een wisbordje of kladblaadje, of zij kunnen meedoen met hun eigen device.