Toonhoogte en toonsoort (Muziek vmbo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 3,4

Introduction

Terugblik met quiz van elf vragen, waaronder vier luistervragen over majeur en mineur.

VAKTHEORIE · TOONHOOGTE

QUIZ

Terugblik: Toonhoogte en toonsoort

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Roman Boldyrev / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Video: Beethoven: Symfonie nr. 5, deel 1 (Gustavo Dudamel, Simon Bolivar Orkest). Wat leerlingen horen: het beroemde beginmotief 'ta-ta-ta-taa', spannend en ernstig. Dit stuk staat in C mineur. Goede antwoord: mineur.

Je hoort het begin van Beethovens vijfde symfonie. Welke toonsoort hoor je?

A

Mineur: ernstig en spannend

B

Majeur: helder en vrolijk

C

Majeur: rustig en warm

D

Mineur: helder en vrolijk

Het beroemde beginmotief staat in mineur. Veelgemaakte fout: majeur kiezen omdat het stuk krachtig klinkt.

Wat doet de g-sleutel aan het begin van de balk?

A

Hij maakt alle noten een halve toon hoger

B

Hij laat zien dat het stuk in majeur staat

C

Hij laat zien dat de G op de tweede lijn staat

D

Hij laat zien dat het stuk langzaam is

De g-sleutel krult om de tweede lijn van onderen en wijst de G aan. Wie halve toon hoger kiest, verwart de sleutel met het kruis.

Je speelt de zwarte toets rechts van de witte toets C. Welke noot speel je?

A

C met mol

B

C met kruis

C

C met herstellingsteken

D

D met kruis

Een kruis maakt de toon een halve toon hoger: de zwarte toets rechts van C. Wie C met mol kiest, draait kruis en mol om.

Video: Händel: Hallelujah Chorus uit Messiah (ABC Classic, Sydney Opera House). Wat leerlingen horen: een koor met orkest, feestelijk en helder. Het Hallelujah Chorus staat in D majeur. Goede antwoord: majeur.

Je hoort het Hallelujah van Händel. Welke toonsoort en sfeer hoor je?

A

Mineur: ernstig en droevig

B

Mineur: feestelijk en helder

C

Majeur: rustig en droevig

D

Majeur: feestelijk en helder

Het Hallelujah Chorus staat in majeur en klinkt feestelijk en helder. Wie mineur kiest, laat zich misleiden door het grote, ernstige koor.

Welke sleutel hoort bij lage noten, bijvoorbeeld voor een basgitaar?

A

De g-sleutel

B

Het kruis

C

De mol

D

De f-sleutel

De f-sleutel hoort bij lage noten. Wie de g-sleutel kiest, denkt dat die voor alle noten geldt.

Video: Pachelbel: Canon in D (Voices of Music). Wat leerlingen horen: strijkers die samen dezelfde melodie na elkaar inzetten, helder en rustig. De Canon staat in D majeur. Goede antwoord: majeur.

Je hoort de Canon van Pachelbel. Welke toonsoort hoor je?

A

Mineur: ernstig en droevig

B

Majeur: helder en rustig

C

Mineur: donker en dreigend

D

Majeur: onrustig en gespannen

Goede antwoord: majeur. De Canon van Pachelbel klinkt helder en rustig. Wie mineur kiest, denkt dat langzame en kalme muziek altijd mineur is.

Voor een F staat een kruis en later een herstellingsteken. Hoe klinkt de F daarna?

A

Een halve toon hoger

B

Een halve toon lager

C

Als de gewone F

D

Een hele toon hoger

Het herstellingsteken maakt het kruis ongedaan, dus de F klinkt gewoon. Wie hoger kiest, denkt dat het kruis blijft gelden.

Video: Bizet: Habanera uit Carmen Suite nr. 2 (Jean Claude Casadesus). Wat leerlingen horen: een donkere, dreigende dans uit de opera Carmen. De Habanera staat in D mineur. Goede antwoord: mineur.

Je hoort de Habanera uit Carmen van Bizet. Welke toonsoort hoor je?

A

Mineur: donker en dreigend

B

Majeur: helder en vrolijk

C

Majeur: rustig en warm

D

Mineur: helder en vrolijk

De Habanera staat in mineur en klinkt donker. Veelgemaakte fout: majeur kiezen omdat de muziek een dans is.

Wat betekent toonhoogte?

A

Hoe hard een toon klinkt

B

Hoe hoog of laag een toon klinkt

C

Hoe lang een toon duurt

D

Hoe snel een stuk gespeeld wordt

Toonhoogte gaat over hoog of laag. Wie hard kiest, verwart toonhoogte met volume.

Vul in: de notennamen

Na de noot G komt de noot A en daarna de B, en dan begint het weer bij C.

G

A

B

F

D

De reeks is C D E F G A B. Veelgemaakte fout: na de G meteen weer bij C beginnen.

Je volgt een melodie met je vinger en die gaat omlaag. Wat hoor je?

A

De toonhoogte wordt hoger

B

De toonhoogte blijft gelijk

C

De muziek wordt zachter

D

De toonhoogte wordt lager

Een vinger die omlaag gaat, hoort bij lagere tonen. Wie zachter kiest, verwart toonhoogte met volume.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ VAKTHEORIE · TOONHOOGTE

GOED GEDAAN!

Je kent nu de sleutels, de voortekens en het verschil tussen majeur en mineur. Luister vandaag naar een liedje en zeg: majeur of mineur?