les 2 Motivatie en ambivalentie in de zorg: begrijpen en toepassen

• Nieuwe lesbewerker
• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 2

Motivatie en ambivalentie in de zorg

Wat weet je al over motivatie en de twijfels die cliënten kunnen ervaren?

Leerdoel

Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat motivatie en ambivalentie zijn, deze herkennen bij cliënten en bespreken hoe je er als zorgverlener mee omgaat.

Terugblik: coping

Coping is de manier waarop iemand omgaat met stress en problemen. Denk kort terug: wat waren belangrijke inzichten uit de vorige les?

Wat is motivatie?

Motivatie is de innerlijke of uiterlijke prikkel om iets te doen of te laten. In de zorg is motivatie belangrijk voor gedragsverandering.

Intrinsieke vs. extrinsieke motivatie

Komt van buitenaf: bijvoorbeeld door druk van familie, zorgverleners of regels.

Intrinsieke motivatie

Extrinsieke motivatie

Komt van binnenuit: iemand wil voor zichzelf veranderen.

Wat is interne motivatie?

A

Persoonlijke doelen bereiken

B

Motivatie vanuit jezelf

C

Beïnvloeding door anderen

D

Financiële beloningen

Waar komt motivatie vandaan?

Motivatie wordt beïnvloed door waarden, overtuigingen, ervaringen en doelen. Hoe beter je deze kent, hoe gerichter je een cliënt kunt begeleiden.

Motivatie herkennen

Let op woorden, emoties en gedrag. Iemand die gemotiveerd is, denkt mee en neemt initiatief. Een ongemotiveerde cliënt blijft passief of ontwijkend.

Wat is een voorbeeld van externe motivatie?

A

Prijs of beloning

B

Innerlijke voldoening

C

Passie voor het werk

D

Complimenten van anderen

Actieve werkvorm: motivatie herkennen

Lees de casus op de volgende slide.

Herken je intrinsieke of extrinsieke motivatie?

Casus: meneer Jansen

Meneer Jansen rookt al 30 jaar. Zijn dochter vindt dat hij moet stoppen. Zelf twijfelt hij, want hij geniet van het roken. Wat voor motivatie zie je?

Hoe herken je motivatie bij een zorgvrager?

A

Betrokkenheid bij activiteiten

B

Altijd positief reageren

C

Geen feedback geven

D

Vragen naar hun interesses

Ambivalentie: wat is het?

Ambivalentie betekent dat iemand zich verdeeld voelt tussen twee keuzes. Je wilt én niet roken én toch blijven roken vanwege het plezier.

Wanneer was jij voor het laatst Ambivalent?

Hoe herken je ambivalentie?

Signalen: twijfel, uitstelgedrag, veranderende meningen, argumenten voor én tegen. Veel cliënten ervaren dit bij gedragsverandering.

Oorzaken en gevolgen van ambivalentie

Oorzaken

Besluiteloosheid, vastlopen in gedrag, frustratie bij cliënt én zorgverlener.

Tegenstrijdige gevoelens, angst voor verandering, sociale druk, onzekerheid.

Gevolgen

Praktijk: motiverende gespreksvoering

Werkvorm: reflectie op ambivalentie

Denk aan een situatie waarin een zorgvrager die jij de afgelopen week hebt geholpen twijfelde tussen twee dingen.

Wat was de ambivalentie en hoe heb jij daar als verpleegkundige op gereageerd?

Afronding en blik vooruit

Wat neem je mee uit deze les? In de volgende les behandelen we gespreksvaardigheden voor motivatievergroting.