Donderdag
Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak.
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
1e lesuur: Nederlands
Deze slide heeft geen instructies
Tekstdoelen herkennen
Open met het idee dat teksten niet zomaar geschreven worden: een schrijver wil altijd iets bij de lezer bereiken.
Leerdoel
Ik kan het verschil uitleggen tussen informeren, amuseren en activeren.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een tekstdoel?
Een tekstdoel is wat de schrijver met een tekst wil bereiken.
De schrijver wil bijvoorbeeld:
informatie geven
de lezer vermaken
de lezer iets laten doen
Aan de tekst kun je vaak zien welk doel de schrijver heeft.
Gebruik hier de woorden schrijver, lezer en doel steeds consequent. Dat helpt bij A1-leerlingen.
Drie veelvoorkomende tekstdoelen
Informeren: uitleg of feiten geven
Amuseren: leuk of grappig zijn
Activeren: de lezer aanzetten tot actie
Deze slide heeft geen instructies
Kijken naar taalkeuzes
Om een tekstdoel te herkennen, let je op:
inhoud: gaat het om feiten, plezier of actie?
toon: klinkt de tekst serieus, grappig of aansporend?
woorden: welke woorden gebruikt de schrijver?
opmaak: staat er bijvoorbeeld een oproep of een uitnodiging?
Leg uit dat taalkeuzes betekenen: de schrijver kiest woorden en zinnen die passen bij zijn doel.
Welk tekstdoel past bij feiten en uitleg?
Amuseren
Activeren
Informeren
Overhalen
Controleert het basisverschil tussen de drie doelen. 'Overhalen' is een plausibele afleider bij activeren.
Informeren
Een informatieve tekst geeft vooral feiten en uitleg.
De schrijver wil dat de lezer iets weet of begrijpt. De tekst is meestal duidelijk en rustig van toon.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van informeren
veel feiten en uitleg
vaak neutrale toon
antwoorden op vragen als wat, waar, wanneer
weinig mening of gevoel
Noem als voorbeelden: nieuwsbericht, uitlegtekst, schoolmededeling of handleiding.
Voorbeeld van informeren
De bibliotheek is op maandag open van 13.00 tot 17.00 uur. Je kunt er boeken lenen en inleveren.
Deze tekst informeert:
er staan feiten in
de toon is neutraal
de schrijver wil iets uitleggen
Deze slide heeft geen instructies
Welke toon past het best bij informeren?
Neutraal
Dringend
Grappig
Spannend
Sluit aan op de slides over informeren: rustige, duidelijke en neutrale toon.
Maak de tekst compleet
Een informatieve tekst geeft vooral feiten en uitleg. De toon is vaak neutraal. Signaalwoorden zoals omdat helpen bij duidelijke informatie.
Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk uit het blok over informeren.
Amuseren
Een amuserende tekst is bedoeld om de lezer te vermaken.
De schrijver wil dat de lezer geniet, lacht of nieuwsgierig verder leest.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van amuseren
vaak grappig, spannend of verrassend
levendige woorden
meer gevoel en sfeer
de toon is minder zakelijk
Voorbeelden kunnen zijn: mop, striptekst, kort verhaal of luchtig stukje uit een tijdschrift.
Voorbeeld van amuseren
Sam gleed uit over een bananenschil en landde precies met zijn schoenen in de plantenbak. Iedereen schoot in de lach.
Deze tekst amuseert:
de situatie is grappig
de woorden maken een beeld
de schrijver wil vermaken
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is de bananenschil-tekst amuserend?
Er staat een bevel in
Er staan tijden in
De tekst is grappig
De tekst legt uit
Gebaseerd op het voorbeeld op slide 12. Afleiders verwijzen naar kenmerken van activeren en informeren.
Activeren
Een activerende tekst wil dat de lezer iets doet.
De schrijver probeert de lezer aan te zetten tot actie, zoals kopen, komen, meedoen of reageren.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van activeren
duidelijke oproep
woorden als kom, koop, meld je aan
vaak enthousiast of dringend
de lezer moet iets gaan doen
Noem voorbeelden als advertentie, uitnodiging, oproep, poster of reclame.
Taal bij activeren
In activerende teksten zie je vaak:
een bevel of oproep
woorden die aansporen
een reden om mee te doen
soms tijdsdruk, zoals alleen vandaag
Leg uit dat een schrijver de lezer wil overtuigen om in actie te komen, ook in heel korte teksten.
Voorbeeld van activeren
Kom zaterdag naar de schoolmarkt! Koop leuke spullen en steun de school.
Deze tekst activeert:
er staat een oproep in
de toon spoort aan
de schrijver wil dat je komt
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin wil de lezer iets laten doen?
De winkel opent om negen uur
Wat een grappig verhaal was dat
Meld je vandaag nog aan
Eerst lees je de uitleg
Toetst of leerlingen de oproep herkennen als kenmerk van activeren.
Vul de kernwoorden in
Een activerende tekst heeft vaak een duidelijke oproep. De schrijver wil dat de lezer iets doet. Woorden als kom of meld je aan sporen aan. Soms is er tijdsdruk, zoals alleen vandaag.
Herhaalt de kern van activeren: oproep, doen, aansporen en tijdsdruk.
Begrippen
tekstdoel - wat de schrijver met een tekst wil bereiken
informeren - feiten of uitleg geven
amuseren - de lezer vermaken
activeren - de lezer aanzetten tot actie
toon - hoe een tekst klinkt of aanvoelt
signaalwoord - woord dat verband of volgorde laat zien
oproep - zin waarin de lezer iets moet of kan doen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
2e lesuur: Engels
Deze slide heeft geen instructies
I am not - I'm not
He/ she/ it is not - He/ she/ it isn't
We are not - We aren't
You are not - You aren't
They are not - They aren't
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
15
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
3e lesuur: Wiskunde
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
Afmaken samenvattende
leerdoelen
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
4e lesuur: Lichamelijke opvoeding
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
20
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Lezen
20
s
Deze slide heeft geen instructies
5e lesuur: Mens & maatschappij
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
6e lesuur:Numo
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
m
00
s
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
