1. Even terug naar de vorige les
Lessenserie TDL > Les 4
Welkom bij Les 4
Vandaag gaan we weer verder met:
Lezen van een kort verhaal Volgens de regels door Mirjam Bonting
Interne dialoog > Luisteren naar je innerlijke stem >
Externe dialoog > In gesprek met elkaar > Wat is jou opgevallen in het verhaal?
Persoonlijke reacties > Bij welke van de zes leeservaringen horen ze?
Eerst even terug naar de vorige les
1. Even terug naar de vorige les
Lessenserie TDL > Les 4
Welkom bij Les 4
Vandaag gaan we weer verder met:
Lezen van een kort verhaal Volgens de regels door Mirjam Bonting
Interne dialoog > Luisteren naar je innerlijke stem >
Externe dialoog > In gesprek met elkaar > Wat is jou opgevallen in het verhaal?
Persoonlijke reacties > Bij welke van de zes leeservaringen horen ze?
Eerst even terug naar de vorige les
4. De Leerdoelen in TDL
Na zes lessen kun je
Reacties van jezelf opmerken tijdens het lezen. >
Als ik lees, let ik niet alleen op begrip, evaluatie en emotie, maar ook op of ik iets nieuws ontdek over mezelf, over anderen, over het leven, of over wat literatuur is (inzicht).
2. Omgaan met het begrijpen van een verhaal >
Als ik lees, ben ik actief bezig met stukjes die ik onduidelijk, raar of moeilijk vind. Bij zulke stukjes stop ik even om te bedenken wat dat stukje zou kunnen betekenen. Als ik er echt niet uitkom, vraag ik om hulp.
3. Praten over leeservaringen (en literatuur) >
In een gesprek over een verhaal/boek doe ik actief mee. Ik vergelijk mijn eigen leeservaringen met die van een ander. In het gesprek bekijk ik dingen van verschillende kanten.
Inzicht in de zes leeservaringen van TDL >
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat geoefende lezers tijdens het lezen van literatuur zes leeservaringen noemen.
1. Even terug naar de vorige les
De zes leeservaringen
1. Verbeelding.
Tijdens het lezen vorm je je een beeld in je hoofd van de setting (omgeving), de personages en misschien zelfs wel de sfeer. ‘Het verhaal voor je zien’ of ‘Het is net als een film’.
2. Identificatie.
Je herkent iets van jezelf of anderen in personages: wat ze doen, denken, meemaken, zeggen. Het doet je denken aan hoe jij dat ooit deed, of het doet je denken aan wat iemand die je kent heeft meegemaakt.
3. Inleving.
Tijdens het lezen voel je soms hetzelfde als het personage op dat moment voelt. Je hebt het idee dat je de gebeurtenissen door zijn/haar ogen meemaakt.
4. Oordelen over personages.
Je vormt je tijdens het lezen een oordeel over personages. Je vindt ze aardig, aandoenlijk, zorgzaam, onbegrijpelijk, vervelend, vals, enz. Je oordeel kan zowel positief als negatief zijn.
5. Sympathie.
Je voelt medelijden en medeleven met personages: wat hen overkomt, grijpt je aan. ‘Iets zielig vinden voor een personage’.
6. Bewustwording van taal en stijl.
Je bent je tijdens het lezen bewust van wat taal en stijl met je doen. Bepaalde woorden of zinnen springen eruit. Je merkt dat de schrijfstijl een bepaald effect op je heeft. Je vind het taalgebruik ‘mooi’ of ‘passend.
2. Regels volgen?
Regels? Wat vind jij daarvan?
We lezen vandaag het verhaal Volgens de regels (Mirjam Bonting). Het zal je niet verbazen dat in dat verhaal het begrip ‘regels’ een belangrijke rol speelt.
Wat vind jij eigenlijk van regels?
Zijn ze nodig?
Zijn ze overbodig?
Moet iedereen het zelf bepalen?
Beperken regels je vrijheid?
Wie bepaalt de regels?
Volgens de regels
lees het verhaal >> eigen reactie > leeservaringen
Individueel
Lezen van het verhaal Volgens de regels
Ga het verhaal Volgens de regels lezen.
Maak tijdens het lezen notities van je persoonlijke reacties!!! Hulpkaart 3
Kies na het lezen de best passende leeservaring(en) bij jouw persoonlijke reacties Hulpkaart 2
Gebruik de hulpkaarten
Mijn leeservaring(en) zijn/is:
Volgens de regels
verhaaleinde
In duo’s
Je hebt het verhaal Volgens de regels gelezen, maar er is iets aan de hand!!!
Het einde van het verhaal ontbreekt!!!
Ga met elkaar in duo’s in gesprek over zoveel mogelijk verschillende verhaaleindes.
Neem daarbij het perspectief van de hoofpersoon.
Hoeveel eindes kun je bedenken?
Bepaal bij de eindes die je bedenkt of ze rechtvaardig of onrechtvaardig zijn.
Volgens de regels
Schrijf je eigen verhaaleinde
Individueel
Je hebt verschillende verhaaleindes besproken. Nu ben jij de schrijver!
Schrijf je verhaaleinde – bepaal eerst: rechtvaardig of onrechtvaardig?
Gebruik het perspectief van de hoofdpersoon
Het eind heeft ongeveer 75 woorden
Korte toelichting bij jouw eind. Waarom dat eind?
Volgens de regels
Wissel je verhaaleinde uit
In duo’s:
Is jouw verhaaleinde rechtvaardig of onrechtvaardig?
Geef een korte toelichting bij jouw eind. Waarom dat eind?
Volgens de regels
Luister en lees het echte verhaaleinde
Individueel
Je krijgt nu het verhaal met het werkelijke einde.
Docent leest voor.
Luister goed mee met de docent
Houd je eigen verhaaleinde ernaast
Noteer je eigen reacties
Ik vind het werkelijke verhaaleinde:
………………………………………want ……………………………………………………………………………………………
Volgens de regels
Beoordeel Bontings verhaaleinde >> rechtvaardig/onrechtvaardig?
Individueel
Wat vind je van het eind zoals bedacht door Mirjam Bonting?
Het eind van Mirjam Bonting is rechtvaardig/onrechtvaardig?
Rechtvaardig/ Onrechtvaardig want:
………………………………………………………………………………………………………………………………
Volgens de regels
Beoordeel Bontings verhaaleinde >> rechtvaardig/onrechtvaardig?
Rechtvaardig/ Onrechtvaardig want:
………………………………………………………………………………………………………………………………
Verhaaleinde
Voor de dappere, schrijvende durvers
Lees je eigen verhaaleinde voor aan de klas
Klas oordeelt: gaat het einde om rechtvaardigheid/onrechtvaardigheid?