transport en afweer klas 4 bs 1 -2026

Transport en afweer

Examentraining 1 - Begrijp wat je leest

Examentraining 2 - Open vragen

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 4

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Transport en afweer

Examentraining 1 - Begrijp wat je leest

Examentraining 2 - Open vragen

kader Thema 12 transport en afweer

Thema 13 Gaswisseling en uitscheiding


Week 13 23 t/m 27 mrt

Basis




leerdoelen

  • Ik weet waar bloed uit bestaat

  • Ik kan in een afbeelding de bloedonderdelen benoemen

  • Ik weet wat de functie is van de verschillende bloedonderdelen

  • Ik weet wat hemoglobine is, en wat bloedarmoede is

  • Ik weet wat nodig is om hemoglobine te maken.

  • Ik weet waar bloedcellen worden gemaakt.

  • Ik weet wat er aan de hand is bij leukemie





Bs 1 Bloed

BEGRIPPEN

Bloedplasma =Waterig deel van het bloed met plasmaeiwitten en andere opgeloste stoffen.

Rode bloedcellen =Ronde bloedcellen zonder celkern; vervoeren zuurstof.

Hemoglobine =Eiwit in rode bloedcellen dat zorgt voor de binding met zuurstof.

Witte bloedcellen= Onregelmatig gevormde bloedcellen met celkern; maken ziekteverwekkers onschadelijk. Leukemie =Beenmergkanker.

Bloedplaatjes =Delen van cellen zonder celkern; belangrijk voor de bloedstolling.

BEGRIPPEN

Bloedplasma =Waterig deel van het bloed met plasmaeiwitten en andere opgeloste stoffen.

rode bloedcellen =Ronde bloedcellen zonder celkern; vervoeren zuurstof.

Hemoglobine =Eiwit in rode bloedcellen dat zorgt voor de binding met zuurstof.

witte bloedcellen= Onregelmatig gevormde bloedcellen met celkern; maken ziekteverwekkers onschadelijk. Leukemie =Beenmergkanker.

Bloedplaatjes =Delen van cellen zonder celkern; belangrijk voor de bloedstolling.


Functie van bloed

Vervoer naar cellen van:

  • Voedingstoffen

  • Zuurstof

  • Hormonen


Vervoer van de cellen:

  • Afvalstoffen

  • Koolstofdioxide

Bloed bestaat uit :

  • bloedplasma (ca. 55%)

  • bloedcellen (rode en witte)en bloedplaatjes (ca. 45%).


Bloedplasma:

- water (met opgeloste stoffen)

- zuurstof

- voedingsstoffen (eiwitten, vetten, glucose, vitamine en mineralen)

- hormonen

- enzymen

- geneesmiddelen

- antistoffen,

- koolstofdioxide

- andere afvalstoffen


Bloedplasma zorgt ook voor verspreiding van warmte door het lichaam.

Rode bloedcellen:

– Ronde schijfjes met in het midden een indeuking.

– Ontstaan uit stamcellen in het rode beenmerg en hebben geen celkern.

– Worden na ongeveer vier maanden afgebroken in het rode beenmerg, de

milt en de lever.

– Rode bloedcellen bevatten hemoglobine.


Functie: zuurstof vervoeren.


Bloedarmoede: het bloed bevat te weinig hemoglobine of te weinig rode

bloedcellen.

Daardoor kan iemand zich voortdurend

zwak en moe voelen.


Mogelijke oorzaak: het voedsel bevat te weinig ijzerzouten (voor de

vorming van hemoglobine is ijzer nodig).

Witte bloedcellen:

– Cellen met celkern.

– Witte bloedcellen hebben geen vaste vorm: ze kunnen door de wand van

haarvaten heen.

– Ontstaan uit stamcellen in het rode beenmerg (witte bloedcellen die antistoffen vormen, ontwikkelen zich verder in

lymfeknopen).

https://youtu.be/-4KRh7dgEjQ?si=aVIbD_BuAPtXy-oy

Functie: afweer tegen ziekteverwekkers

(door bacteriën in te sluiten of

door antistoffen).

– Etter (pus): dode witte bloedcellen en gedode bacteriën.

Leukemie: een vorm van kanker in het beenmerg waarbij er te veel witte

bloedcellen worden gevormd, die bovendien niet goed werken. Er worden

te weinig rode bloedcellen en bloedplaatjes gemaakt.

Bloedplaatjes:

– Delen van uiteengevallen cellen, zonder celkern.

– Ontstaan in het rode beenmerg.

Functie: bloedstolling.

Bloedstolling:

– Bij verwonding wordt het bloedvat nauwer.

– Bloedplaatjes kleven aan de beschadigde bloedvatwand en

vormen een propje. Uit deze bloedplaatjes komen stoffen vrij.

Onder invloed van deze stoffen wordt fibrinogeen omgezet in

fibrine.

– Fibrine vormt een netwerk van draden op de wond waarin

bloedcellen blijven hangen: de wond wordt afgesloten met een

bloedstolsel.

– Door indroging ontstaat een korstje.


Trombose: een bloedstolsel (bloedprop) binnen een bloedvat. Het bloedvat kan hierdoor worden afgesloten

Kader blz.163

Basis blz 102

Basis Blz.105