Blaadjes in de herfst
Blaadjes in de herfst
Open vanuit de beleving van kleuters die naar het bos gaan. Koppel direct aan wat zij straks echt zien: blaadjes aan bomen, blaadjes op de grond, verschillende kleuren.
Dit ga ik leren
Ik kan vertellen waarom blaadjes in de herfst van de bomen vallen.
Deze slide heeft geen instructies
Welke herfstkleuren ken jij al?
Gebruik de woorden uit de woordwolk om vooruit te kijken naar wat kinderen straks in het bos kunnen zoeken, zoals geel, rood, oranje en bruin.
Wat zien we in het bos?
In de herfst zien we veel blaadjes.
aan de bomen
op de grond
in verschillende kleuren
groot en klein
Houd het dicht bij waarnemen en benoemen. Laat kinderen de woorden blaadje, boom, tak, grond en herfst horen.
Blaadjes horen bij de boom
Een boom heeft:
een stam
takken
blaadjes
De blaadjes groeien aan de takken.
Gebruik eenvoudige lichaamstaal of een tekening van een boom. Focus op woordenschat: stam, tak, blaadje.
In de zomer zijn blaadjes groen
Vaak zijn blaadjes eerst groen.
Dan zitten ze stevig aan de boom.
Maak het contrast met de herfst alvast zichtbaar: eerst groen en vast, later verkleurd en vallend.
In de herfst verandert er iets
Als het herfst wordt:
wordt het kouder
is er minder zon
veranderen blaadjes van kleur
Voor kleuters is 'minder zon en kouder' voldoende als oorzaak. Vermijd te veel biologisch detail.
Welke kleuren zien we?
Herfstblaadjes kunnen zijn:
geel
rood
oranje
bruin
Laat kinderen kleuren benoemen die ze straks buiten kunnen zoeken.
Waar groeien blaadjes aan?
aan de takken
aan de stam
op de grond
in de lucht
Sluit aan op de slides over delen van de boom en wat kinderen in het bos zien.
Maak het goed
In de zomer zijn blaadjes vaak groen. In de herfst wordt het kouder. Dan kunnen blaadjes geel of rood worden.
De juiste woorden komen letterlijk terug uit de behandelde slides: groen, herfst en een herfstkleur zoals geel.
Waarom vallen blaadjes?
De boom laat de blaadjes los.
Zo rust de boom in de koude tijd.
Daarom vallen de blaadjes naar beneden.
Formuleer eenvoudig en beeldend. 'De boom laat los' is voor kleuters begrijpelijker dan een uitgebreide uitleg over sapstromen of bladsteeltjes.
Van boom naar grond
Blaadjes laten los → ze vallen omlaag → ze komen op de grond
Gebruik eventueel bewegingen met de hand om het vallen na te doen.
Op de grond ligt een bladerdek
In het bos liggen soms heel veel blaadjes bij elkaar.
Dat noemen we een bladerdek.
Nieuw woord voor taalverrijking: bladerdek. Laat het woord rustig herhalen.
Niet alle blaadjes zijn hetzelfde
We kunnen blaadjes vergelijken.
rond of puntig
glad of gekarteld
klein of groot
Hier ligt de nadruk op taal: woorden om verschillen te beschrijven.
Woorden om te onthouden
herfst - de tijd van het jaar na de zomer
blaadje - een blad van een boom
boom - een plant met stam en takken
tak - een arm van de boom
stam - het dikke midden van de boom
vallen - naar beneden gaan
bladerdek - veel blaadjes samen op de grond
Deze slide heeft geen instructies
Waarom laat de boom blaadjes los?
voor meer bloemen
om te rusten
voor extra regen
om hoger te groeien
Toetst de kernuitleg: in de koude tijd rust de boom, daarom laat hij de blaadjes los.
Vul de woorden in
De boom laat de blaadjes los. Dan gaan ze naar beneden. Op de grond ligt soms een bladerdek van veel blaadjes.
Herhaalt de volgorde van slide 8 en het nieuwe woord bladerdek van slide 9.
Wat heb jij geleerd over blaadjes?
Laat kinderen in eigen woorden iets noemen dat ze onthouden hebben, bijvoorbeeld dat blaadjes aan takken groeien, in de herfst van kleur veranderen, loslaten, vallen of samen een bladerdek vormen.
Wat wil jij straks zoeken in het bos?
Reflectie op het leren. Mogelijke antwoorden: kleuren benoemen, waarom blaadjes vallen, nieuwe woorden zoals bladerdek, of verschillen tussen blaadjes zien.