LOB en kiezen wat past
LOB en kiezen wat past
Open de les met het idee dat bijna iedereen keuzes over school en werk moet leren maken. Kondig aan dat LOB daarbij helpt en dat de les ook gaat over mbo-niveaus, open dagen en het intakegesprek.
Lesdoel
Ik kan uitleggen wat loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) is en hoe dit helpt bij het kiezen van een passende vervolgopleiding of beroepsrichting.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen volgens jou bij LOB?
Gebruik de antwoorden als voorkennis: let op woorden als kiezen, toekomst, beroep, opleiding, talenten, interesses en begeleiding.
Wat is LOB?
LOB betekent loopbaanoriëntatie en -begeleiding.
Het helpt je ontdekken:
wat je goed kunt
wat je leuk vindt
welk werk of welke opleiding daarbij past
LOB gaat dus niet alleen over één keuze, maar over leren kiezen.
Benadruk dat LOB een proces is. Het doel is niet dat leerlingen vandaag al hun hele toekomst vastleggen, maar dat ze beter leren nadenken over passende keuzes.
LOB kijkt naar drie dingen
Vaardigheden: wat je kunt en waar je beter in wordt
Interesses: wat je graag doet of wilt ontdekken
Beroepen: welk werk daarbij kan passen
Gebruik concrete voorbeelden, zoals: handig zijn met techniek, graag met mensen werken of rustig en precies kunnen werken. Maak duidelijk dat deze drie begrippen steeds terugkomen in de les.
Vaardigheden en interesses
Je keuze past vaak beter als je kijkt naar een combinatie van vaardigheden en interesses.
Voorbeelden:
goed organiseren + graag samenwerken
handig met je handen + interesse in techniek
goed luisteren + interesse in zorg of begeleiding
Leg uit dat leerlingen niet alleen moeten kiezen op basis van 'wat lijkt me leuk', maar ook op basis van wat bij hen past en waarin zij kunnen groeien.
Van interesses naar beroepen
Een interesse leidt niet naar maar één beroep
Eén beroep vraagt vaak meerdere vaardigheden
LOB helpt om te onderzoeken welke richtingen bij jou passen
Voorbeeld: interesse in sport kan passen bij sport en bewegen, onderwijsassistent, evenementen of beveiliging. Laat zien dat keuzes breder zijn dan leerlingen soms denken.
Filmpje: wat is LOB?
Speel hier het LesLab-filmpje af. Koppel tijdens of na het kijken terug naar de drie kernbegrippen: vaardigheden, interesses en beroepen.
Waar helpt LOB je vooral bij?
Leren kiezen
Cijfers verhogen
Huiswerk plannen
Regels onthouden
De kern uit de slides is dat LOB niet alleen over één keuze gaat, maar over leren kiezen op basis van jezelf en mogelijke richtingen.
Maak de uitleg over LOB compleet
LOB helpt je ontdekken wat je goed kunt, wat je leuk vindt en welk beroep of welke opleiding daarbij past. Daarbij kijk je naar je vaardigheden, je interesses en mogelijke richtingen voor later.
Alle drie begrippen zijn expliciet behandeld in dit blok en in het filmpje terug te koppelen.
Welke combinatie van vaardigheid en interesse past bij jou?
Bespreek dat een sterk antwoord beide kanten verbindt: iets wat de leerling kan of wil leren én iets wat de leerling interessant vindt. Laat eventueel voorbeelden noemen zoals techniek, zorg, organiseren of samenwerken.
Mbo-niveaus in het kort
Binnen het mbo zijn er niveau 1, 2, 3 en 4.
Die niveaus zeggen iets over:
hoeveel zelfstandigheid er van je wordt verwacht
hoeveel verantwoordelijkheid je krijgt
welke doorstroommogelijkheden er zijn
Introduceer de niveaus als een oplopende lijn. Vermijd te veel detail over toelatingseisen als die niet nodig zijn; focus op betekenis voor de leerling.
Niveau 1 en 2
eenvoudige werkzaamheden
veel begeleiding
oefenen met basisvaardigheden
kleine stappen richting werk of vervolg
Mbo niveau 1
uitvoerend werk
meer zelfstandig dan niveau 1
duidelijke taken en afspraken
goede basis voor werk of doorstroom
Mbo niveau 2
Houd de uitleg praktisch: niveau 1 is meestal sterker begeleid, niveau 2 vraagt al meer eigen handelen in herkenbare werksituaties.
Niveau 3 en 4
Mbo niveau 4
veel zelfstandigheid
grotere verantwoordelijkheid
complexere taken
meer mogelijkheden om door te stromen
Mbo niveau 3
meer vakkennis
zelfstandiger werken
vaker verantwoordelijkheid voor planning of uitvoering
voorbereiding op specialistischer werk
Maak duidelijk dat niveau 4 niet alleen 'moeilijker' is, maar vooral meer zelfstandigheid, overzicht en verantwoordelijkheid vraagt.
Zelfstandigheid en verantwoordelijkheid
Hoe hoger het mbo-niveau, hoe vaker je:
zelf keuzes maakt in je werk
taken plant en uitvoert
verantwoordelijkheid draagt voor kwaliteit en afspraken
Dat betekent niet dat het ene niveau beter is dan het andere, maar dat het anders bij je moet passen.
Benadruk passend kiezen in plaats van 'hoog is altijd beter'. Dat helpt om statusdenken te voorkomen.
Doorstroommogelijkheden
Een mbo-opleiding kan een stap zijn naar werk
Een mbo-opleiding kan ook een stap zijn naar een volgend niveau
Doorstroommogelijkheden verschillen per opleiding en situatie
Leg uit dat leerlingen altijd goed moeten kijken wat een opleiding biedt na afronding: direct werken, verder leren of allebei.
Welk mbo-niveau vraagt meestal de meeste zelfstandigheid?
Niveau 2
Niveau 4
Niveau 1
Niveau 3
De afleiders zijn plausibel omdat alle niveaus in oplopende lijn zijn besproken. Laat leerlingen verwoorden dat hoger niveau vooral meer zelfstandigheid en verantwoordelijkheid betekent.
Vul de mbo-uitleg aan
Binnen het mbo zijn er niveau 1 tot en met 4. Hoe hoger het niveau, hoe meer zelfstandigheid en verantwoordelijkheid vaak worden verwacht. Ook nemen de doorstroommogelijkheden meestal toe.
Deze invuloefening laat de drie dragende begrippen uit dit subtopic terugkomen.
Welk woord past het best bij mbo niveau 1?
Veel begeleiding
Complexe taken
Grote planning
Meeste doorstroom
Deze slide heeft geen instructies
Waarom een open dag bezoeken?
Een open dag helpt om een opleiding niet alleen te lezen, maar ook te beleven.
Je krijgt een eerste indruk van:
de school
de opleiding
de mensen die er werken en leren
Benadruk het verschil tussen informatie op een website en de ervaring op locatie. Dat maakt dit subtopic concreet.
Waar let je op bij de sfeer?
Voel je je welkom op school?
Hoe praten studenten en docenten met elkaar?
Lijkt de omgeving rustig, druk, strak of juist informeel?
Sfeer is subjectief, maar wel belangrijk. Laat leerlingen begrijpen dat een passende school niet alleen over niveau gaat, maar ook over omgeving en cultuur.
Wat kun je inhoudelijk uitzoeken?
Tijdens een open dag kun je kijken naar:
vakken en lesrooster
praktijklessen en stages
begeleiding bij leren en plannen
de opleidingsrichting en wat je ermee kunt worden
Koppel dit terug aan LOB: leerlingen onderzoeken of de inhoud van de opleiding past bij hun vaardigheden en interesses.
Vragen die helpen
Hoe ziet een gewone schooldag eruit?
Welke praktijklessen krijg je?
Welke begeleiding is er als iets lastig gaat?
Wat kun je na deze opleiding doen?
Deze slide vervangt geen activiteit, maar geeft leerlingen taal om gerichter informatie te verzamelen op een open dag.
Wat kun je op een open dag het best onderzoeken?
Alleen reistijd
Alleen gebouw
Sfeer en inhoud
Alleen cijfers
De juiste keuze combineert de twee lijnen uit de slides: beleven van de sfeer én inhoudelijk kijken naar vakken, praktijklessen, begeleiding en richting.
Welke vraag zou jij stellen op een open dag?
Bespreek dat passende vragen gaan over schooldag, praktijklessen, begeleiding, stages, vakken en wat je na de opleiding kunt doen.
Waarom is er een intakegesprek?
Een intakegesprek is bedoeld om te kijken of de opleiding en de leerling bij elkaar passen.
De school wil beter begrijpen:
wat jij wilt
wat je nodig hebt
of je een realistisch beeld van de opleiding hebt
Leg uit dat een intakegesprek niet alleen een controle is, maar ook een moment om passend onderwijs en begeleiding te bespreken.
Vragen in een intakegesprek
Hoe werk je zelfstandig?
Waar ben je goed in?
Welke begeleiding helpt jou?
Waarom kies je deze opleiding?
Wat spreekt je aan?
Wat weet je al van het beroep of werkveld?
Over jouw aanpak
Over jouw keuze
Maak duidelijk dat scholen vaak zowel motivatie als ondersteuningsbehoeften willen begrijpen.
Wat wordt van jou verwacht?
dat je op tijd en voorbereid komt
dat je eerlijk vertelt waarom je kiest
dat je laat zien dat je hebt nagedacht over de opleiding
dat je vragen durft te stellen
Noem dat voorbereiding eenvoudig kan zijn: website bekijken, open dag bezoeken, vragen opschrijven en nadenken over eigen sterke punten.
Van LOB naar een passende keuze
LOB helpt je stap voor stap:
vaardigheden + interesses + informatie over beroepen en opleidingen → betere keuze
Daarbij helpen ook open dagen, gesprekken en uitzoeken welk mbo-niveau bij je past.
Gebruik deze slide als samenvattende landingsplek van de les. Verbind alle subtopics expliciet met het leerdoel.
Waarom is een intakegesprek er vooral?
Rooster geven
Passend kijken
Punten tellen
Boeken kiezen
De school wil begrijpen wat de leerling wil, nodig heeft en of er een realistisch beeld van de opleiding is.
Maak de uitleg over het intakegesprek compleet
Bij een intakegesprek is het belangrijk dat je voorbereid komt en eerlijk vertelt waarom je deze opleiding kiest. De school kijkt ook welke begeleiding jou kan helpen.
De blanks komen rechtstreeks uit de kern van de slides over intakegesprek en verwachtingen.
Wat heb jij vandaag geleerd over kiezen wat bij je past?
Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld over LOB, mbo-niveaus, open dagen of het intakegesprek.
Wat hielp jou het meest om deze les te begrijpen?
Stuur op metacognitie: mogelijke antwoorden zijn het filmpje, voorbeelden, de vergelijking van niveaus, of de vragen voor open dag en intakegesprek.
Welk onderdeel vond je nog lastig of wil je verder oefenen?
Gebruik dit als afsluitende terugblik en om te zien waar nog onduidelijkheden zitten.
Begrippenlijst
LOB - loopbaanoriëntatie en -begeleiding; hulp bij het ontdekken van passende opleidingen en beroepen
vaardigheden - dingen die je kunt of kunt leren om beter te doen
interesses - onderwerpen of activiteiten die je leuk of belangrijk vindt
beroepen - soorten werk die mensen doen
mbo - middelbaar beroepsonderwijs
open dag - moment waarop je een school en opleiding kunt bekijken
intakegesprek - gesprek met een opleiding om te bespreken of de opleiding bij jou past
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
mbo niveau 1 - niveau met veel begeleiding en eenvoudige werkzaamheden
mbo niveau 2 - niveau met uitvoerend werk en meer zelfstandigheid
mbo niveau 3 - niveau met meer vakkennis en meer verantwoordelijkheid
mbo niveau 4 - niveau met veel zelfstandigheid, complexere taken en meer doorstroommogelijkheden
zelfstandigheid - hoe goed je zelf taken kunt aanpakken
verantwoordelijkheid - wat jij zelf moet dragen of goed moet regelen
doorstroommogelijkheden - kansen om na een opleiding verder te leren of door te gaan naar een volgend niveau
Deze slide heeft geen instructies