Thema 11 alle powerpoints 11.1-11.4

Thema 11 alle powerpoints 11.1-11.4

Learning objective

1 / 118
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieWOStudiejaar 5

In deze les zitten 118 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 11 alle powerpoints 11.1-11.4

Learning objective

Intro: Planten

  • Zonder planten geen leven mogelijk!

  • Planten hebben zintuigen en reageren op hun omgeving! 

     - Verweren

     - Communiceren 

     - Samenwerken met andere planten en schimmels

     

Kruidje-roer-me-niet

Vandaag

  • Aan de slag met Thema 11 Planten bs. 1 Groei. 

  • Voor volgende lessen:

Maandagen en Woensdagen: (Meneer ten Tusscher)

Dinsdagen: practicum + oefenen (Mevrouw Jagtenberg)

Ordening: indelen van organismen in groepen aan de hand van hun kenmerken

Indeling plantenrijk



  • Focus op de vaatplanten: 

    - Paardenstaarten

    - Varens

    - Zaadplanten


-> hebben een vaatstelsel voor vervoer van water en voedingsstoffen

Bouw(Binas tabel 81)


  • Belangrijkste organen: Wortel, stengel en blad die bestaan uit 3 soorten weefsels

  • Dekweefsel: beschermt tegen waterverlies en infecties

-> Vergelijkbare functie als de huid




  • Vaatweefsel: Het "bloedvatenstelsel" van de plant (Transportweefsel in Binas 81): Bestaat uit hout- en bastvaten.


  • Houtvaten vervoeren water en mineralen (anorganische stoffen) van wortels naar boven in de plant.


-> Anorganische sapstroom

  • Bastvaten vervoeren water en assimilatieproducten (Organische stoffen), zoals glucose, van groene delen van de plant naar andere delen.

-> Organische sapstroom



  • Vulweefsel: Opvulweefsel van de plant (onderverdeeld in Parenchym en Steunweefsel in binas). Vult alle ruimte tussen vaatweefsel en dekweefsel.


  • Functies: Fotosynthese (bladgroenkorrels in parenchym), opslag (suikers, water,eiwitten en vetten) en stevigheid.

Groei

In Deelweefsel (Meristeem) vinden celdelingen plaats, wat zit in de delen waar groei plaatsvindt:


  • Toppen van stengels en wortels

  • Zijkanten van stengels en wortels

  • Okselknoppen (plek waar bladeren aan stengel vastzitten)





Primaire groei (lengte)

  • Toppen van stengels en wortels

  • Okselknoppen (plek waar bladeren aan stengel vastzitten)


Secundaire groei (dikte)

  • In zijkanten van stengels en wortels vlak onder stengeloppervlak en worteloppervlak

Manieren van groei

Meristeem

  • Stamcel deelt

  • 2 dochtercellen

  • 1 blijft, 1 weggeduwd

  • differentiatie

  • groter door celstrekking ( via opname van water in vacuole) en kan van vorm en functie veranderen


Lengtegroei (Binas tabel 91B)

  • In de top van de wortel/stengel zorgt het meristeem voor celdeling.


  • Nieuw ontwikkelde cellen komen in strekkingszone en worden groter.


  • Cellen differentiëren door signaalstoffen


Cambium (diktegroei)

  • Cambiumcellen (meristeemcellen): Ronde laag delende cellen in stengel en wortels


  • Verantwoordelijk voor diktegroei


Binas 91C





  • Bij elke deling blijft één cel cambiumcel; de andere differentieert tot hout- of bastcel.


  • Er worden meer houtcellen gemaakt (in binnenkant gevormd) dan bastcellen (in buitenkant gevormd).

Cambium (circulair Meristeem)

Houtvaten en bastvaten

  • Houtcellen maken secundaire celwanden van cellulose en lignine, dwarswanden en cellen verdwijnen uiteindelijk.

  • Bastvaten krijgen openingen tussen cellen, celkernen verdwijnen.

Samenvatting Groei

  • Delingen in meristeem toppen van stengels en wortels (groeipunten) zorgen voor lengtegroei.

  • Diktegroei: cambium

  • Celstrekking en celspecialisatie één van twee dochtercellen stamcel in meristeem

Plastiden

  • Ontstaan in meristeem als Proplastid - Etioplast


  • Door de invloed van licht ontstaan Chloroplasten (groene kleur en fotosynthese) en Chromoplasten (andere kleuren)

  • Leukoplasten slaan zetmeel (amylo), olie (elaio) of eiwitten (proteïno) op


  • Plastiden kunnen in andere vormen overgaan afhankelijk van de omstandigheden. Bijvoorbeeld bij het rijpen van tomaat worden meer chromoplasten gemaakt naar het einde toe

11.2 Transport in planten


Vorige les

  • Gezien hoe vaatplanten groeien.

  • Hoe vaten ontstaan.

  • Wat de vaten in een plant vervoeren.


  • Vaatweefsel: Het "bloedvatenstelsel" van de plant (Transportweefsel in Binas 81): Bestaat uit hout- en bastvaten.


  • Houtvaten vervoeren water en mineralen (anorganische stoffen) van wortels naar boven in de plant.


-> Anorganische sapstroom

  • Bastvaten vervoeren water en assimilatieproducten (Organische stoffen), zoals glucose, van groene delen van de plant naar andere delen.


-> Organische sapstroom



  1. Hoe komt het dat het Cambium bij de diktegroei niet scheurt?




  1. Bomen en struiken groeien sneller als de temperatuur hoger is. Hoe kan dendrochronologie een bijdrage leveren aan klimaatonderzoek?

  1. Hoe komt het dat het Cambium bij de diktegroei niet scheurt?


Het cambium vormt niet alleen cellen naar binnen en naar buiten toe, maar ook naar links en rechts. Daardoor groeit de cambiumring in doorsnede


  1. Bomen en struiken groeien sneller als de temperatuur hoger is. Hoe kan dendrochronologie een bijdrage leveren aan klimaatonderzoek?


Aan de hand van de dikte van een jaarring van verschillende bomen kun je afleiden of het een warm of koud jaar was. Door van verschillende bomen de gemiddelde dikte per jaar te berekenen, ontstaat een beeld van koude en warme perioden.

Vandaag

Hoe anorganische stoffen vervoerd worden over zulke enorme afstanden in vaatplanten.

Opname van water en mineralen in wortels

  • Cellen van dekweefsel zijn uitgegroeid tot wortelharen die opnameoppervlak vergroten.


-> maakt meer opname mogelijk van mineralen en vergroot instroom van water.



  • Opname van mineralen gebeurt via diffusie en actief transport


  • Mineralen komen terecht in cytoplasma en vacuole van de wortelhaarcellen.


-> beinvloedt osmose!




Opname van water en mineralen in wortels

-> De verplaatsing van water door een semipermeabel (semi-doorlaatbaar) membraan van een oplossing van lage osmotische waarde naar een hoge osmotische waarde.







Opname van water en mineralen in wortels

  • Het opnemen van mineralen zorgt ervoor dat de osmotische waarde in de wortel stijgt en dat het hoger is dan in de bodem.


In welke richting gaat water zich dan bewegen?






Opname van water en mineralen in wortels


-> Water stroomt de wortel binnen.





Opname van water en mineralen in wortels

  • Eenmaal in de wortel moet het water met de opgeloste mineralen vervoerd worden naar de houtvaten zodat het getransporteerd kan worden naar andere delen van de plant.


  • Om daar te komen moet het water en de mineralen eerst door de schors heen.


  • Celwanden van de schors maken dit mogelijk

-> zijn permeabel (doorlaatbaar) voor water en voedingszouten.



  • De houtvaten liggen in de Centrale cilinder. Hier liggen ook de bastvaten in en het cambium. De centrale cilinder is omringd door Endodermis.

Opname van water en mineralen in wortels

Doorsnede wortel

Opname van water en mineralen in wortels

  • De houtvaten liggen in de Centrale cilinder. Hier liggen ook de bastvaten in en het cambium. De centrale cilinder is omringd door Endodermis.


  • In tegenstelling tot de schors zijn de celwanden Endodermis cellen niet-permeabel (niet doorlaatbaar) voor water en mineralen door de aanwezigheid van de bandjes van Caspary.


-> bestaan uit veel kurkstof waardoor de celwanden hydrofoob (waterafstotend) zijn.




Opname van water en mineralen in wortels

  • Endodermis cellen gaan mineralen via actief transport opnemen in het celmembraan.

  • Water stroomt centrale cilinder binnen door osmose.

  • Deze vloeistof duwt het aanwezige water met opgeloste mineralen in de centrale cilinder omhoog -> Worteldruk



Opname van water en mineralen in wortels

  • Wat zou het voordeel zijn van de aanwezigheid van de bandjes van Caspary?

Opname van water en mineralen in wortels

  • Zorgen dat water niet terug kan stromen de schors in!

5.55 - 11

Wat is de drijvende kracht achter de beweging van water een cel in of uit?


  • Water beweegt op basis van osmotisch potentiaal en drukpotentiaal (turgordruk op de celwand door de celinhoud).




  • Deze potentialen opgeteld noemen we het waterpotentiaal.

Waterpotentiaal

  • Is meestal negatief (levende cellen) of een waarde rond 0 (zuiver water).




  • Waterstroom gaat van een plek van hoog waterpotentiaal naar een plek van laag waterpotentiaal.

Waterpotentiaal


  • Het oplossen van stoffen = verhogen van de osmotische waarde -> maakt het osmotische potentiaal negatiever.




  • Het verhogen van de druk, zoals door de worteldruk, verhoogt het drukpotentiaal.

  • Het actief opnemen van mineralen door de wortelharen zorgt voor:

-> Verlaging van osmotische potentiaal.

-> Verlaging van waterpotentiaal.

-> Waterpotentiaal in bodem is hoger dan in wortel.

-> Water stroomt naar binnen.

-> Verhoogt drukpotentiaal.

-> Verhoogt waterpotentiaal.

-> Water stroomt verder wortel in.

Waterpotentiaal in de wortels

Waterpotentiaal

  • Het reguleren van het waterpotentiaal is enorm belangrijk voor hoe water door een vaatplant beweegt!


  • Woensdag meer over!

Belangrijke termen en begrippen

  • Worteldruk

  • Endodermis

  • Centrale cilinder

  • Waterpotentiaal

  • Bandjes van Caspary

  • Osmotische potentiaal

  • Drukpotentiaal

Je kan uitleggen:

  • Hoe een vaatplant water en mineralen vanuit de bodem vervoerd naar de centrale cilinder.

  • Vervoer van water door waterpotentiaal.

13 + 15 + 16 +20

Opdrachten 11.2

11.2 Transport


Maandag


  • Hoe water en mineralen vanuit de bodem door de wortel heen bewegen naar de centrale cilinder.


  • De werking van waterpotentiaal.

  • Door middel van actief transport van mineralen de wortel in wordt het osmotisch (en water) potentiaal lager.

-> water stroomt wortel in.


  • Water en mineralen bewegen door de celwanden van de schors naar de centrale cilinder. Door middel van actief transport van mineralen de celmembraan in van endodermiscellen wordt het osmotisch (en water) potentiaal lager.

-> water stroomt centrale cilinder binnen.

Opdrachten

  1. In de winter wordt zout op de wegen gestrooid. Leg uit hoe dit de waterpotentiaal van de berm beïnvloedt.



  1. Een plantencel wordt in zuiver (gedestilleerd) water gelegd. De turgor in de cel is 0.3 MPA en de osmotische druk van de opgeloste deeltjes in de cel is -0.163 MPA. Leg met behulp van een berekening uit hoe het water zich verplaatst.

  1. In de winter wordt zout op de wegen gestrooid. Leg uit hoe dit de waterpotentiaal van de berm beïnvloedt.


Het strooizout komt ook in de berm terecht. De osmotische waarde van de grond neemt daardoor toe/het osmotische potentiaal neemt af en dus neemt de waterpotentiaal af.




  1. Een plantencel wordt in zuiver (gedestilleerd) water gelegd. De turgor in de cel is 0.3 MPA en de osmotische druk van de opgeloste deeltjes in de cel is -0.163 MPA. Leg met behulp van een berekening uit hoe het water zich verplaatst.


ψw = ψs + ψp

Voor zuiver water: ψw = 0 MP

Voor de plantencel: ψw = ψs + ψp = −0,163 + 0,3 = 0,137 MPa

Water verplaatst zich van een hoge naar een lage waterpotentiaal, dus water stroomt uit de cel naar het zuivere water.



Hoe anorganische stoffen vervoerd worden over zulke enorme afstanden in vaatplanten (Deel 2).

Vandaag

Water is aangekomen in de houtvaten in de centrale cilinder

  • Hoe kan water omhoog worden getransporteerd tegen de zwaartekracht in?

    • Worteldruk

    • Capillaire werking.

    • Regulering van het waterpotentiaal door verdamping.

Capillaire werking


Capillaire werking

  • Hoe kan water zomaar omhoog stromen?


  • Cohesie: watermoleculen trekken aan elkaar via waterstofbruggen. Hierdoor blijft water bij elkaar. Als watermoleculen omhoog worden getrokken, trekt het andere watermoleculen mee.



Capillaire werking


  • Adhesie: celwanden van houtvaten bevatten polaire groepen die watermoleculen aantrekken-> trekt water omhoog.


  • Werkt alleen omdat houtvaten heel erg nauw zijn!

  • Als water omhoog wil bewegen, dan moet het waterpotentiaal boven in de plant negatiever zijn dan onder in de plant.


-> Verdamping van water in de bladeren.


  • Als water verdampt, wat gebeurt er met het drukpotentiaal en het osmotisch potentiaal?

Reguleren van het waterpotentiaal door de vaatplant heen

Verdamping

  • In de buitenlucht is het waterpotentiaal veel lager dan binnen in het blad. Hierdoor beweegt water naar buiten toe.


  • Door de verdamping van water uit de bladeren is het waterpotentiaal negatiever des te hoger je in de vaatplant komt -> trekt water omhoog!

  • Verdamping kan plaatsvinden door de aanwezigheid van huidmondjes in bladeren.


  • Nemen CO2 op en geven O2 af.


  • Voornamelijk aanwezig op onderzijde van bladeren en kunnen openen en sluiten.




Verdamping


  • Huidmondjes bestaan uit 2 sluitcellen die beïnvloedt worden door de hoeveelheid water in de cel.


  • Is handig want dan verdampt er niet teveel water in droge periodes!


  • In de nacht sluiten de huidmondjes, waardoor wordt dit veroorzaakt?


Verdamping

Verdamping

  1. In de nacht is er geen zonlicht.

  2. Hierdoor kan de plant niet aan fotosynthese doen.

  3. Daardoor maakt de plant minder glucose.

  4. Osmotisch potentiaal stijgt, waardoor ook waterpotentiaal stijgt.

  5. Minder water stroomt richting sluitcellen.

  6. Huidmondjes sluiten.


Hoge waterconcentratie -> hoge turgordruk -> huidmondjes open -> verdamping

Lage waterconcentratie-> lagere turgordruk -> huidmondjes gesloten -> geen verdamping

Overzicht van factoren in de anorganische sapstroom

  • Capillaire werking: adhesie- en cohesiekrachten

  • Verdamping

  • Worteldruk

  • Zwaartekracht

  • Weerstand

Verklaart waarom volgroeide bomen van een soort allemaal ongeveer even lang zijn!



De balans tussen de opwaartse verplaatsing van de anorganisch sapstroom en de tegenwerkende krachten bepaalt tot waar de anorganische sapstroom kan komen en bepaalt tot hoe hoog een vaatplant kan groeien.

Voorbeeldvraag (4 min)

Tijdens een droge periode kan een vaatplant zijn huidmondjes sluiten.

Wat is het effect van het sluiten van de huidmondjes op de anorganische sapstroom?

Voorbeeldvraag

Tijdens een droge periode kan een vaatplant zijn huidmondjes sluiten.

Wat is het effect van het sluiten van de huidmondjes op de anorganische sapstroom?


-> door het sluiten van de huidmondjes neemt verdamping af

-> Het waterpotentiaal in het blad stijgt hierdoor.

-> Anorganische sapstroom neemt af omdat vloeistof minder hard omhoog wordt getrokken.

Belangrijke concepten om te onthouden

  • Hoe Capillaire werking het transport omhoog bevordert in houtvaten en uit welke twee krachten dit bestaat.


  • Hoe verdamping het waterpotentiaal door de vaatplant heen reguleert.


  • Hoe huidmondjes verdamping reguleren met behulp van sluitcellen.



Opdrachten 11.2

  • 17 + 21 + 25 -> ook huiswerk

Volgende week

  • Stofwisseling van planten (11.3) en hoe planten licht gebruiken



  • Fijne hemelvaart!


11.3 Stofwisseling Plant


Vandaag

  • Waarom een plant vaak groene bladeren heeft en waarom ze verkleuren in de herfst.


  • Gaswisseling.


  • Assimilatie (fotosynthese) vs dissimilatie (verbranding).



Recap

We hebben gezien:


  • Hoe vaatplanten groeien.


  • Hoe ze belangrijke stoffen transporteren .



  • Planten groeien in de lengte en in de breedte.


  • In de lengte in:

    • Toppen van stengels en wortels.

    • Okselknoppen


  • Hier zitten delende cellen (Meristeem).

  • Nieuw gevormde cellen nemen water op (celstrekking) en specialiseren zich daarna.

Lengtegroei

Breedtegroei


  • Bij elke deling blijft één cel cambiumcel; de andere differentieert tot hout- of bastcel.


  • Er worden meer houtcellen gemaakt (in binnenkant gevormd) dan bastcellen (in buitenkant gevormd).

  • Anorganische sapstroom van water en mineralen door houtvaten (xyleem) mogelijk door:

    • Worteldruk

    • Capillaire werking.

    • Regulering van het waterpotentiaal door verdamping.

Transport

  • Organische sapstroom door bastvaten (floeem):

    • Sacharose (gemaakt uit glucose) opgelost in water vanuit bladeren naar andere delen van de plant.


Hoe gebruikt een plant licht?

  • Licht bestaat uit het elektromagnetische spectrum van verschillende golflengtes.


  • Teveel licht (energie) absorberen kan voor schade zorgen in bladeren.


  • Evolutionair is ontstaan dat voornamelijk blauw en rood licht worden gebruikt voor fotosynthese. (Binas tabel 72).




Het gebruiken van licht

Het gebruiken van licht


  • De reden dat de meeste bladeren groen zijn!


  • Chlorofyl absorbeert vooral blauw en rood licht waardoor groen licht overblijft. Groen licht wordt gereflecteerd en geeft de groene kleur.



Waarom zien bladeren van loofbomen er in de herfst vaak zo uit?

  • In de herfst wordt het chlorofyl afgebroken om onder andere stikstof, fosfor en magnesium op te slaan in andere delen van de plant.


  • De pigmenten die overblijven zijn oranje en geel!

Waarom is het nodig voor loofbomen om hun bladeren te verliezen?

  • Voorkomen van waterverlies door transpiratie.

  • Bladeren zijn door de waterinhoud kwetsbaar voor vorst.

  • Weinig licht dus fotosynthese werkt slechter en energie van licht kan daardoor schade aanbrengen aan chloroplasten.

Naaldbomen hebben dit probleem niet

  • Minder waterverlies omdat huidmondjes dieper liggen -> minder verdamping.


  • Fotosynthese is langzamer.


  • Bescherming tegen vorst en schade door de energie van zonlicht.

Herhaling

  • Assimilatie & Dissimilatie

Koolstofassimilatie (Fotosynthese)

  • Alleen overdag


  • Afhankelijk van:

    • Hoeveelheid licht.

    • Hoeveelheid beschikbare CO2 & water.

    • Hoeveelheid chlorofyl.

    • Temperatuur (kan enzymen beïnvloeden).


  • Intensiteit fotosynthese (snelheid glucose productie) wordt bepaald door de factor die het minst gunstig is en dus het proces beperkt -> Beperkende factor.

Dissimilatie (verbranding)

  • Gebeurt dag en nacht!


  • Afhankelijk van:

    • Hoeveelheid beschikbare zuurstof.

    • Hoeveelheid beschikbare glucose.

    • Temperatuur.



  • Huidmondjes geven waterdamp af aan de lucht en doen aan gaswisseling.


  • Gaswisseling vindt plaats door diffusie dus CO2 en O2 bewegen op basis van concentratieverschil tussen plant en buitenlucht.


  • Overdag vindt veel fotosynthese plaats, hierdoor is O2 productie (assimilatie) > O2 verbruik (dissimilatie)

-> netto afgifte O2 en opname CO2

Gaswisseling

Gaswisseling

  • 'S nachts zijn huidmondjes gesloten maar er kan nog steeds gaswisseling plaatsvinden (Huidmondjes kunnen niet compleet sluiten)!


  • 'S nachts is geen fotosynthese maar wel dissimilatie

-> O2 verbruik (dissimilatie) > O2 productie (assimilatie).


  • Netto meer CO2 afgifte en O2 opname.

Hoe kunnen wij de intensiteit van fotosynthese meten?

  • We kunnen niet zomaar meten hoeveel glucose gevormd is.


  • Dissimilatie en koolstofassimilatie zijn gekoppelde processen omdat de producten van een proces worden gebruikt voor het ander.


  • Dus hoe kunnen we dit meten?





Hoe kunnen wij de intensiteit van fotosynthese meten?

  • Overdag gebeuren beide processen en 's nachts alleen dissimilatie dus we kunnen kijken naar het netto verschil tussen dag en nacht.


  • CO2 en O2 zijn gassen die goed meetbaar zijn!


  • We kunnen kijken naar het verschil in CO2 of O2!

  • Opname O2 (in het donker) vergelijken met afgifte (in het licht)!


  • Als er meer afgifte is dan opname, is er meer productie van O2 en dan is intensiteit fotosynthese> intensiteit dissimilatie .

Hoe kunnen wij de intensiteit van fotosynthese meten?

  • Hoe sterker de verlichtingssterkte, hoe groter het verschil tussen afgifte en opname!

Hoe kunnen wij de intensiteit van fotosynthese meten?

  • Compensatiepunt = intensiteit fotosynthese is gelijk aan intensiteit verbranding.


  • Vraag: Hoe zou de grafiek eruit zien als je CO2 in plaats van O2 gebruikt?

  • Hoe planten licht absorberen.


  • Waar assimilatie en dissimilatie van afhankelijk zijn.


  • Hoe je de intensiteit van fotosynthese kan bepalen met behulp van CO2 of O2.

Om te onthouden

  • Opdrachten van 11.3 maken


  • Herhalen voorgaande thema's


  • Vragen van huiswerk afgelopen weken checken met antwoordboeken!


Oefenen en herhalen

11.4 Voortplanting

De verschillende manieren van voortplanting bij planten

Vandaag

  • Ik wil genoeg tijd over laten voor jullie om te oefenen voor de toets dus ik probeer niet te lang aan het woord te zijn!

  • Voor geslachtelijke voortplanting heb je fysieke interactie nodig tussen stoffen uit mannelijke en vrouwelijke voortplantingsorganen!


  • De meeste planten zijn geworteld en verplaatsen niet dus ze hebben het nadeel dat ze soortgenoten niet kunnen benaderen.

  • Geslachtelijke voortplanting is heel belangrijk voor genetische diversiteit en de overlevingskans van de soort.


  • Planten hebben daarom een aantal evolutionaire aanpassingen om dit te realiseren.

Evolutionaire ontwikkelingen in planten

Bloemen!


  • Lokken insecten met behulp van nectar, geur, kleur of vorm.


  • Zorgen dat mannelijke geslachtscellen kunnen worden overgebracht!


  • Hoe doen ze dat?

De mannelijke geslachtsorganen

  • Planten maken bloemen om voortplanting te realiseren. Die bloemen kunnen mannelijk en/of vrouwelijke geslachtsorganen hebben (Eenslachtig of tweeslachtig).


  • Meeldraden bestaan uit Helmknoppen. Hierin worden haploïde cellen(heeft van elke chromosoom maar 1 exemplaar) gevormd door meiose. Die ontwikkelen zich tot stuifmeelkorrels.

De vrouwelijke geslachtsorganen

  • De Stamper bestaat uit:

    • De stempel (plakkerig medium waarop stuifmeel blijft kleven).


    • De stijl (Hierdoor groeien de stuifmeelkorrels naar het vruchtbeginsel).


    • Het vruchtbeginsel: Hierin zitten de eicellen (Zaadbeginsel) en wordt later een vrucht.

  • In het vruchtbeginsel zitten één of meer zaadbeginsels.


  • In de zaadbeginsels ontstaat na meiose 1 haploïde eicel. De rest van de cellen na de meiose sterft af.

Vruchtbeginsel

Geslachtelijke voortplanting

  • Om geslachtelijk te kunnen voortplanten moet stuifmeel overgebracht worden van een helmknop naar een stempel (Bestuiving).


  • Gebeurt door organismen (insecten, vogels en vleermuizen) maar ook door de wind.


  • Insectenpopulaties enorm belangrijk voor het voortbestaan van veel planten!

Wat gebeurt er na het overbrengen van een stuifmeelkorrel?

  • Uit de stuifmeelkorrel groeit een stuifmeelbuis naar een zaadbeginsel.


  • Door de groei van de stuifmeelbuis wordt de mannelijke kern naar de eicel gebracht.


  • Beide kernen smelten samen en vormen een zygote (eerste diploïde cel na de bevruchting).

Wat gebeurt er na bevruchting?

  • Na bevruchting ontwikkelen zaden uit de zaadbeginsels en een vrucht uit het vruchtbeginsel.


  • Een zaad bestaat uit een kiem (het embryo) en reservevoedsel.


  • Zaden kunnen uitgroeien tot nieuwe volwassen plant.

Hoe zorgt een plant voor verspreiding van een zaad?




  • Van welke biotische en abiotische factoren is dit afhankelijk?

Een zaad kan neerkomen en uitgroeien in een gebied waar geen soortgenoten aanwezig zijn voor geslachtelijke voortplanting

  • Zelfbestuiving -> eigen stuifmeelkorrels bevruchten de eigen eicellen en vormen zaden.


  • Zorgt zelfbestuiving voor genetische variatie?


  • Ja, want door meiose ontstaan verschillende geslachtscellen en daardoor is er genetische variatie.


  • De genetische variatie is wel kleiner dan bij bestuiving door een andere plant omdat zowel stuifmeel als de eicel van dezelfde plant afkomstig zijn.



Bollen: vlezige bladeren met reservevoedsel -> ui.


Knollen: verdikte wortel of stengel -> aardappel.


Uitlopers: lange stengels over de grond -> aardbei.

Stekken: nieuwe plant groeit uit afgesneden blad of stengel.


Enten: je sluit cambiumlagen van beide planten aan elkaar, waarna ze vergroeien tot één plant.


Weefselkweek: je pakt stukje meristeem (groeipunt). Door hormonen gaan cellen zich specialiseren -> nieuwe plant.

Korte opdracht (overleg met je buur)

  • Wat zijn de voor-en nadelen van geslachtelijke en ongeslachtelijke voortplanting?