Systematisch chemisch rekenen: overmaat en ondermaat
Systematisch chemisch rekenen: overmaat en ondermaat
Lesdoel
Aan het einde van deze les kun je werken met systematische probleemaanpak voor chemisch rekenen
Wat betekent overmaat en ondermaat?
Overmaat: de stof die niet volledig reageert.
Ondermaat: de stof die als eerste volledig op raakt. Dit beïnvloedt hoeveel product er gevormd wordt.
Stappenplan voor probleemaanpak
1. Analyseren van het probleem
Oplossingsplan maken
Uitvoeren van het plan
Controleren
Voorbeeld 1: verbranding van methaan
Uitwerking opdracht 1
- 2 mol CH₄ vereist 4 mol O₂ (ondermaat: geen, exact) - Product: 2 mol CO₂ en 4 mol H₂O ontstaat - Geen overmaat van O₂ of CH₄, alles wordt verbruikt.
Voorbeeld 2: neerslagreactie van zouten
Uitwerking opdracht 2
- 1:1 verhouding nodig. - 0,20 mol BaCl₂ reageert met 0,20 mol Na₂SO₄ - Ondermaat: BaCl₂ - Overmaat Na₂SO₄: 0,10 mol blijft over. - Product: 0,20 mol BaSO₄ neerslag.
Oefening 1
Bereken de overmaat en het ontstaan van product bij: 3,0 mol C₂H₆ reageert met 8,0 mol O₂ C₂H₆ + (7/2) O₂ → 2 CO₂ + 3 H₂O Wie is de ondermaat?
Oefening 2
1,0 mol Ca(NO₃)₂ wordt gemengd met 1,5 mol Na₂CO₃ Ca(NO₃)₂ + Na₂CO₃ → 2 NaNO₃ + CaCO₃ (s) Welke stof is overmaat, hoeveel neerslag ontstaat er?
Oefening 3
Je reageert 0,75 mol propaan (C₃H₈) met 3,0 mol zuurstof. C₃H₈ + 5 O₂ → 3 CO₂ + 4 H₂O Bepaal de ondermaat, de overmaat en de hoeveelheid gevormd water.
Reflectie: hoe pak jij het aan?
Welke stap uit het rekenplan vind jij het lastigst? Welke slimme aanpak kun je gebruiken bij een onbekende chemische vergelijking?
Slide heading
Slide text
Einde van de les
Nu kun je met vertrouwen systematisch rekenen met overmaat en ondermaat bij verschillende reacties. Oefen verder met extra opdrachten om je vaardigheden te versterken!
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.