P1 Week 5 - lj1

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 3

Nederlands

Veronique Neggers

Telefoons in de telefoon tas, jassen uit, tassen van tafel.
Je hebt deze les een laptop nodig.

Lesdoelen:

Programma:

Lesuur 1:

• Koppelen methode

• Lezen 1.1 en 1.2

• Aan de slag

Lesuur 2:

• Woordenschat 1.1

• Aan de slag

• Je kunt snel de basiskenmerken van een tekst ontdekkken, zodat je weet wat je van een tekst kunt verwachten en kunt bepalen hoe je de tekst aan gaat pakken.

• Je kunt bepalen welk doel een maker met zijn tekst heeft en wat hij het belangrijkst vindt, zodat je kunt inschatten hoe waardevol de informatie voor jou is.

• Je leidt de betekenis van een onbekend woord af uit de tekst waarin dit woord wordt gebruikt.

Periode eisen:

• Toets lezen hoofdstuk 1

• Nulmetingen

• Woordenschatopdracht

Werkwijze

Nederlands is verdeeld in 5 vaardigheden:

Centraal examen:
Lezen en luisteren(vormt 50% van je eindcijfer)

Instellingsexamen:
Schrijven

Spreken en gesprekken(vormen samen de overige 50% van je eindcijfer)

www.lessonup.com

www.noordhoff.nl

Studiewijzers / inleveren opdrachten

Schema versnellers toevoegen

5 fouten die je huid ouder kunnen laten lijken

Je mag de tekst nog niet lezen. Wat kun je al voorspellen?

Bespreek met in duo's:

• Waar gaat de tekst waarschijnlijk over?

• Voor wie is de tekst waarschijnlijk geschreven?

• Wat voor tekst kan dit zijn?

• Wat wil de maker waarschijnlijk bereiken?

Wat denk je?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen

4

overhalen

5

amuseren

Verkennend lezen

Jullie hebben de tekst nog niet gelezen, maar door de titel kun je al voorspellingen doen. Dat noemen we verkennen.

Waarom verkennend lezen?

• Om te bepalen of een tekst interessant is voor je.

•  Om te weten wat voor tekst het is.

Waar kijk je naar?

• Leestekst
  titel, eerste alinea, tussenkopjes, lay-out (afbeeldingen, anders gedrukte woorden, kleuren)
  

• Kijk-/luistertekst
  titel, introductietekst, eerste stukje/totdat je iets interessants ziet/hoort

Wat weet je dan?

• Waar gaat de tekst over? Onderwerp

• Voor wie is de tekst bedoeld? Publiek

• Wat voor tekst is het? Tekstsoort

Hoe je een tekst aanpakt is afhankelijk
van je persoonlijke doel.

Het onderwerp

Het onderwerp van een tekst kun je in één of een paar woorden zeggen. Het onderwerp geeft aan waar de hele tekst over gaat. 

Voorbeelden van tekstsoorten

• Nieuwsbericht

• Studieboek

• Bijsluiter

• Ingezonden brief

• Podcast

• Infographic

•  Reclame

• Film

• Recensie

Artikel verkennen

Beantwoord de volgende vragen:

1. Zie je tussenkopjes?

2. Zie je afbeeldingen?

3. Welke woorden vallen extra op?

4. Voor welk publiek lijkt de tekst bedoeld?

5. Wat denk je dat het onderwerp is?

6. Wat verwacht je van deze tekst?

3

m

00

s

+30 s

Verkennen = voorspellen = tekst gerichte aanpak

Doel en hoofdgedachte

• Onderwerp -- Waar gaat de tekst over?
  Zeg in één of een paar woorden waar de hele tekst over gaat.
  Bijvoorbeeld: De bijwerkingen van paracetamol.
  

• Tekstdoel -- Wat wil de schrijver van mij?
  Verken de tekst.
  Meestal maar één hoofdtekstdoel.

Waar kijk je naar?

Doel en hoofdgedachte

• Hoofdgedachte
  Wat is in één zin het belangrijkste dat de schrijver over de tekst wil vertellen.
  

• De hoofdgedachte vind je vaak in het begin van een tekst.

• De hoofdgedachte vind je bij langere artikelen meestal in het slot van de tekst.

Doel en hoofdgedachte

Als je het tekstdoel weet, weet je ook de hoofdgedachte. 

Een cosmeticamerk schrijft: "Onze nieuwe dagcrème bevat hyaluronzuur en is geschikt voor de gevoelige huid."

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Een komische video laat zien wat er gebeurt als iemand een gezichtsmasker veel te lang laat zitten.

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Een beautyblogger schrijft: "Iedere schoonheidsspecialist zou klanten moeten adviseren om dagelijks zonnebrand te gebruiken."

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Op de verpakking staat: "Breng 's ochtends en 's avonds een kleine hoeveelheid aan op een gereinigde huid."

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Een salon plaatst op Instagram: "Boek deze week jouw gezichtsbehandeling en ontvang een gratis huidanalyse!"

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Een tijdschrift publiceert: "Waarom vinden we het eigenlijk zo belangrijk om er jong uit te blijven zien?"

Wat is waarschijnlijk het doel?

1

informeren

2

instrueren

3

overtuigen/betogen

4

overhalen/activeren

5

opiniëren/beschouwen

6

amuseren

Titel: Bescherm je huid tegen de zon

In de zomer smeren veel mensen zich in met zonnebrand. Toch vergeten zij vaak om voldoende zonnebrand te gebruiken en deze regelmatig opnieuw aan te brengen. Een goede bescherming helpt om huidschade door uv-straling te beperken.

ONDERWERP

Waar gaat de tekst over?

HOOFDGEDACHTE

Wat zegt de maker daar het belangrijkste over?

Aan de slag!

Maak de volgende opdrachten online.

• Lezen 1.1 opdracht 3, 5 en 6

• Lezen 1.2 opdracht 2, 3 en 4

 

Wat is een 'glabella'?

Hoeveel woorden kent de gemiddelde Nederlander?

A

42.000

B

275.000

C

60 miljoen

D

Waarom afleiden uit de tekst?

• Opzoeken kost tijd

• Je kent niet alle woorden

• Gemiddelde woordenschat 42.000
  Kleine woordenschat 27.000
  Grote woordenschat 52.000

• 275.000 woorden in het woordenboek Van Dalen

•  60 miljoen in de Taaldatabank van het Nederlands

Waarom afleiden uit de tekst?

Woordraadstrategieën

Een onbekend woord in de tekst? Probeer een woordraadstrategie:

1. Zoek een synoniem

2. Zoek een voorbeeld

3. Zoek een tegenstelling

4. Zoek een omschrijving

Woorddetective

Jullie zijn vandaag woorddetectives.

Ik lees een zin voor. Jullie moeten niet alleen bedenken wat het moeilijke woord betekent, maar vooral ontdekken welke aanwijzing de schrijver gebruikt. Kies zo snel mogelijk de juiste hoek.

SYNONIEM
Er staat een ander woord met ongeveer dezelfde betekenis.

OMSCHRIJVING
De tekst legt uit wat het woord betekent.

TEGENSTELLING
De tekst geeft aan wat het woord juist níét betekent of noemt het tegenovergestelde..

VOORBEELD
De tekst geeft een concreet voorbeeld.

Aan de slag!

Maak de volgende opdrachten online.

• Woordenschat 1.1 opdracht 2, 3 en 4

Klaar?
Werk verder aan de woordenschat opdracht

 

Vooruitblik volgende les

Vooruitblik les week 3:

• Lezen 1.3 en woordenschat 1.2

Opdrachten voor deze week:

• Lezen 1.1 opdracht 3, 5 en 6

• Lezen 1.2 opdracht 2, 3 en 4

• Woordenschat 1.1 opdracht 2, 3 en 4

• Werken aan woordenschat opdracht