Nieuwe Thema 5:
Werken in Nederland
Nieuwe Thema 5:
Werken in Nederland
Taak 1: Werk vinden
de vacature
solliciteren
de arbeidsmarkt
de eis
verantwoordelijk
de maatschappij
tijdelijk
de kennis
het netwerk
Woorden
niet voor altijd
iemand die je kent
iets dat je moet (hebben)
een open plaats voor een baan
alle mensen van een land samen
alle mensen die je kent
een baan proberen te krijgen
alle banen in Nederland
het is jouw taak/werk
de vacature
solliciteren
de arbeidsmarkt
de eis
verantwoordelijk
de maatschappij
tijdelijk
de kennis
het netwerk
Wat zijn de ... voor deze baan?
Is er een goede ... voor docent Engels?
Mijn baas is ... voor alle medewerkers.
Ik ga ... bij een restaurant.
vacature
solliciteren
eisen
verantwoordelijk
Bij KNM leer je over de Nederlandse ...
Deze baan is niet voor altijd, maar voor ...
Ik heb een groot ... in Alkmaar.
Mijn ... werkt bij Zara.
kennis
netwerk
tijdelijk
maatschappij
Waar heb jij gesolliciteerd?
Inburgeraars
Mensen die in Nederland inburgeren moeten examens doen. Ze moeten:
Nederlands leren
kennis hebben over de maatschappij
MAP (module arbeidsmarkt en participatie)
Wat betekent inburgeren eigenlijk?
Praktijkopdrachten
Vaak worden inburgeraars ook gevraagd om praktijkopdrachten te doen als stages, werk of vrijwilligerswerk.
Heb jij stage/werk/vrijwilligerswerk gedaan? Wat?
Inkomen
In Nederland moet je veel geld hebben. Sommige mensen hebben partners die veel geld verdienen, maar de meeste mensen moeten zelf werken.
Soms kun je een uitkering krijgen maar daarvoor zijn de eisen heel streng. Je bent zelf verantwoordelijk voor je inkomen.
Maak: opdracht 2 / pagina 105
Hoe kun je een baan vinden?
Je netwerk
Hoe vind jij een baan?
In Nederland gaat dit vaak via vrienden, familie, kennissen,
oude collega's en buren.
Dit heet je netwerk.
Hoe kun je jouw netwerk opbouwen?
Uitzendbureau's
Je kunt ook werk vinden via een uitzendbureau. Dit is een marktplaats voor tijdelijk werk.
Je kunt je inschrijven via de website van het uitzendbureau.
Zij zoeken dan werk voor je.
De sollicitatie
Een sollicitatie = zeggen dat je een bepaalde baan wilt. Hoe doe je dit? Je kijkt op internet en zoekt een vacature. Je vult een formulier in op de website van het bedrijf.
Je stuurt ook twee dingen op.
1. je CV
een sollicitatiebrief
Wat moet er niet op je CV?
je adres
je opleidingen
je hobby's
Al deze dingen kunnen op je CV
Wat moet er op je CV staan?
Sollicitatiebrief
Je schrijft dus ook een brief.
Waarom schrijf je deze brief?
Er zijn veel mensen die bij een bedrijf willen werken. Het bedrijf wil weten waarom jij de beste kandidaat bent. Pas op fouten!
Het gesprek
Denkt het bedrijf dat jij goed bent? Dan nodigen ze je uit voor een sollicitatiegesprek.
Tijdens het gesprek krijg je veel vragen. Waarom wil je hier werken? Wat is je zwakke punt?
Vraag zelf ook. Bijvoorbeeld over de arbeidsvoorwaarden.
Wat leer je bij MAP?
Alles over wonen in Nederland
Alles over werken in Nederland
Alles over de Nederlandse taal
Wie is verantwoordelijk voor jouw inkomen?
Ik zelf
De gemeente
Mijn partner
Wat schrijf je in een sollicitatiebrief?
Waarom je ergens wilt werken.
Wat voor werk je wilt doen.
Wat je ervaring is.
Wanneer gebruik je een uitzendbureau?
Als je een uitkering wilt.
Als je een baan voor altijd zoekt.
Als je een tijdelijke baan zoekt.
Maak: opdracht 4 / pagina 107
Wat zijn belangrijke eigenschappen voor een baan?
Spreken: sollicitatie
Student B:
Student A:
Je solliciteert. Je wilt graag werken bij het bedrijf van B. Dit is een baan als verpleegkundige.
Je denkt na over wat je kunt zeggen over jezelf. Student B gaat je een paar vragen stellen. Schrijf op papier waarom je de baan wilt en waarom je een goede kandidaat bent.
Je bent manager in een ziekenhuis. Je hebt een nieuwe verpleegkundige nodig. Je zoekt een goede kandidaat.
Bedenk minstens vijf vragen. Schrijf ze op papier. Je gaat deze stellen aan student A.
Taak 2: welk werk past?
de ervaring
zelfstandig
het karakter
de sector
gemotiveerd
de mogelijkheid
de competentie
beschikbaar
Taak 2: wat is wat?
de ervaring
zelfstandig
het karakter
de sector
gemotiveerd
de mogelijkheid
de competentie
beschikbaar
iets kan
hoe je bent
je wilt iets graag
je kunt iets
iets is er
zonder hulp
eerder gedaan
een type werk
Taak 2: wat is wat?
de ervaring
zelfstandig
het karakter
de sector
gemotiveerd
de mogelijkheid
de competentie
beschikbaar
iets kan
hoe je bent
je wilt iets graag
je kunt iets
iets is er
zonder hulp
eerder gedaan
een type werk
Wat hoort in welke zin?
In welke ... wil jij werken?
Ik ben ... op maandag, dinsdag en vrijdag.
Sanne is heel ... om te beginnen!
Heb jij ... met dit werk?
gemotiveerd
ervaring
beschikbaar
sector
Ik wil hier werken. Is dat een ...?
competentie
beschikbaar
mogelijkheid
Zij heeft een heel lief ...
karakter
ervaring
beschikbaar
Op welke dagen ben je ...?
beschikbaar
zelfstandig
mogelijkheid
Ali is heel ... om deze studie te doen.
zelfstandig
gemotiveerd
sector
Ervaring
Als je een baan zoekt, vragen werkgevers naar je ervaring. Waarom denk je?
Hoe krijg je ervaring tijdens een opleiding?
Ervaring
Als je een baan zoekt, vragen werkgevers naar je ervaring. Waarom denk je? Zelfstandigheid!
Hoe krijg je ervaring tijdens een opleiding?
stage
bijbaan
vrijwilligerswerk
Competenties
Als je werkt, ontwikkel je jezelf.
Dat betekent dat je groeit en leert.
Dan krijg je nieuwe competenties.
Dat kan fysiek zijn of mentaal.
Je kunt sterk worden of een taal spreken, bijvoorbeeld.
Competenties
Welke competenties heb jij bij Digitale Vaardigheden geleerd?
Waarom vraagt een werkgever soms naar je hobby's?
Motivatie
Als je motivatie hebt dan werk je harder en is je werk ook leuker. Je bent heel veel tijd op je werk!
Kies daarom een sector die je leuk vindt. Dat is belangrijker dan geld.
Op je sollicitatie vraagt een werkgever naar je motivatie. Je stuurt ook een motivatiebrief.
Beschikbaar
Wanneer heb jij tijd om te werken?
Wanneer ben je beschikbaar?
Wil je fulltime werken?
Wil je deeltijd/parttime werken?
Dit wil je werkgever graag weten.
Wanneer kiezen mensen voor deeltijd, denk je?
Mogelijkheden
Waar zijn de meeste banen beschikbaar, denk je?
Wat doe je als je een baan vindt die ver weg is?
Maak oefening 5: pagina 109
Taak 3: woorden
b
m
b
v
o
o
r
Taak 3: woorden
de beoordeling
de minimumloon
bepaalde tijd
de voorwaarde
de omstandigheid(-heden)
de opzegtermijn
de registratie
Wat moet waar?
Sam maakt een .... van zijn werkuren.
Een MBO3-diploma is een .... voor dit werk.
Simon heeft een contract voor ....
Door .... kan ik niet komen.
voorwaarde
omstandigheden
registratie
bepaalde tijd
Arbeidscontracten
We hebben verschillende contracten:
bepaalde tijd = tijdelijk
vast = voor altijd
Na 3 tijdelijke contracten krijg je automatisch een vast contract.
Zwartwerken is verboden!
Dan ben je ook niet verzekerd op je werk.
Wat staat er in een contract?
Alle informatie over je werk:
salaris
wanneer begin je en stop je?
vakantie
reiskosten
zelfstandig of begeleid
arbeidsomstandigheden
(regels over veiligheid en gezondheid)
cao (niet coa!)
Collectieve arbeidsovereenkomst
Jouw sector heeft vaak een cao. Dat is een boekje met arbeidsvoorwaarden: afspraken die alle werkgevers/werkenemers van jouw sector moeten volgen.
Bijvoorbeeld: minimumloon en opzegtermijn.
Wat is wat?
salaris
werkuren
vakantiedagen
auto/reiskosten
dertiende maand
arbeidsomstandigheden (situatie)
arbeidsvoorwaarden (basis)
veiligheid op het werk (helm)
goede bureaustoel
fijne werksfeer
geen discriminatie
temperatuur op je werk
Beoordeling
Jouw werkgever wil weten hoe jij je werk doet. Gaat het goed?
Hoe doet een werkgever dat, denk je?
Beoordeling
Jouw werkgever wil weten hoe jij je werk doet. Gaat het goed?
Hoe doet een werkgever dat, denk je?
registratie op de computer
beoordelingsgesprek
gesprek met jouw collega's
Een contract voor bepaalde tijd is voor ...
tijdelijk
altijd
Een contract tussen een werkgever en een werknemer =
arbeidsovereenkomst
arbeidsvoorwaarden
arbeidsomstandigheden
Regels over veiligheid en gezondheid op je werk =
arbeidsovereenkomst
arbeidsvoorwaarden
arbeidsomstandigheden
Afspraken tussen de werknemers en werkgevers van een sector =
arbeidsovereenkomst
arbeidsvoorwaarden
arbeidsomstandigheden
Je werkgever praat met je over hoe het gaat op je werk =
minimumloon
opzegtermijn
beoordelingsgesprek
Maak opdracht 7: pagina 112
Opdracht: vacature
Ga naar: www.indeed.nl
Zoek een vacature voor bijvoorbeeld: chauffeur, kok, verpleegkundige of monteur.
Schrijf op:
hoeveel kun je verdienen?
voor hoeveel uur is de baan?
wat moet je kunnen?
Taak 3: woorden 2
de v
het p
a
de l
de l
de m
de o
de p
Taak 3: woorden 2
de vakbond
het pensioen
arbeidsongeschikt
de loondienst
de loonstrook
de medezeggenschapsraad (MR)
de ondernemingsraad (OR)
de personeelsvereniging (PV)
Niet goed voor iets zijn.
Werken voor een baas.
Geld dat je krijgt als je oud bent.
Een groep mensen die samen beslist.
Een club die leuke dingen doet.
loondienst
pensioen
ongeschikt
raad
vereniging
Meebeslissen
Veel bedrijven hebben een ondernemingsraad (OR). Dat zijn werknemers die meebeslissen over belangrijke dingen. Meer dan 50 werknemers? Verplicht OR!
Een medezeggenschapsraad (MR) = op een school zitten hier docenten en ouders in, en elke school moet dit hebben.
Personeelsvereniging
Een vereniging is een club. Een personeelsvereniging (PV) is een club van medewerkers. Ze organiseren samen leuke dingen.
Heb jij weleens iets leuks gedaan met je werk?
Vakbond
Je kunt lid worden van en vakbond. Dit is een organisatie die werknemers helpt.
Elke sector heeft een eigen vakbond. De grootste is de FNV. Die werkt met veel sectoren. Zij vechten voor een goede cao voor jou. Ze helpen ook als je een conflict hebt met je werkgever.
Belasting
Je loonstrook/salarisstrook is een document met informatie over je loon. Je moet deze vijf jaar bewaren. Iedereen die werkt voor iemand is in loondienst.
bruto = met premies en belasting
netto = naar jouw rekening
1X per jaar: jaaropgave
Premies
pensioen
werkloosheid
langdurige zorg
arbeidsongeschiktheid
levensverzekering
zorgverzekering
De laatste is afhankelijk van je inkomen. Zo worden de kosten eerlijker verdeeld.
Belasting
Je kunt ook voor jezelf werken.
Dan ben je ondernemer. Als je geen personeel hebt: ZZP'er
Zelfstandig Zonder Personeel
Ik wil liever ...
werken voor iemand.
mijn eigen bedrijf starten.
ik weet het nog niet.
Eigen bedrijf
Wat moet je doen om een eigen bedrijf te starten?
Je moet je inschrijven bij de KVK - Kamer van Koophandel.
Zij geven ook gratis cursussen over hoe je een bedrijf kunt starten. Zij kunnen je helpen een plan te maken: een ondernemersplan.
Zieke ZZP'er
Maar wat als je ziek wordt? Jij bent je eigen baas - jij moet voor jezelf zorgen. Je kan een AOV nemen: arbeidsongeschiktheidsverzekering
Dat is een verzekering voor als je ziek wordt en geen baas hebt. Ondernemer zijn is een risico, maar je kunt ook veel geld verdienen.
Waar vind je een medezeggenschapsraad?
Op je werk.
Bij de gemeente.
Op school.
Wat doet een personeelsvereniging?
Belangrijke beslissingen maken.
Leuke dingen met werknemers.
Praten over nieuwe vacatures.
Je hebt een conflict met je werkgever.
Wie kan je helpen?
de vakbond
de CAO
de ZZP'er
Wanneer ga je naar de Kamer Van Koophandel?
Als je geld wilt lenen.
Als je een bedrijf wilt starten.
Als je een baan zoekt.
Maak opdracht 8 & 9: pagina 114
Kahoot
Taak 4: woorden
het o
de z
de d
de b
a
o
het s
p
Taak 4: woorden
het ontslag
de ziektewet
de depressie
de bijstand
aanvragen
overleggen
het spaargeld
psychisch
Taak 4: woorden
het ontslag
de ziektewet
de depressie
de bijstand
aanvragen
overleggen
het spaargeld
psychisch
je verliest je baan
Je krijgt geld als je ziek bent
je voelt je elke dag psychisch slecht
je krijgt geld als je niet genoeg verdient om van te leven
officieel vragen om iets te krijgen
praten over iets
geld dat jij op je rekening hebt
in je hoofd/mentaal
Sleepvraag
Tim krijgt ... want hij verdient heel weinig.
Ik wil hier niet meer werken. Ik neem ...
Sam heeft een ... Hij voelt zich elke dag slecht.
Maria zit in de ... Ze kan niet werken want ze is elke dag ziek.
ontslag
ziektewet
depressie
bijstand
Sleepvraag
Als je geen baan hebt kun je een uitkering ...
Als je een ... probleem hebt, ga je naar de psycholoog.
Zullen we ... over ons plan voor maandag?
Sam heeft tienduizend euro ...
aanvragen
spaargeld
psychisch
overleggen
Lezen
We gaan eerst tien minuten lezen in taak 4. Tien minuten stilte!
Ben je klaar? Lees verder.
minute
second
Werkloos
Als je geen werk hebt, ben je werkloos. Wanneer krijg je een uitkering?
je bent een half jaar in dienst geweest
je bent ontslagen en je hebt niet zelf ontslag genomen
Ziektewet
Ben je ziek? Dan krijg je ook betaald. Dat heet de ziektewet.
Ben je arbeidsongeschikt (je kunt niet werken)? Dan kun je een WIA-uitkering krijgen. Dat kan als je lichamelijk ziek bent, maar ook als je psychisch ziek bent.
UWV
Krijg je ontslag?
Ben je arbeidsongeschikt?
Neem meteen contact op met het UWV. Die helpen jou met:
nieuw werk zoeken
een uitkering aanvragen
Je kunt een week voordat je werkloos wordt een uitkering aanvragen.
Bijstand
Heb je echt geen geld en geen werk en geen uitkering? Dan is er nog de bijstand. Dit bepaalt de gemeente.
Heb je spaargeld?
Verdient je partner goed?
Dan krijg je geen bijstand.
Wil je een opleiding doen? Check met het UWV of dit kan.
Plichten
Heb je een uitkering? Het UWV wil:
dat je werk zoekt
dat je banen accepteert
dat je veranderingen doorgeeft zoals een nieuw adres of baan
Schrijf je jou in bij het KVK? Dan stopt je uitkering.
Voeg hier je vraag toe
Answer A
Answer B
Answer C
Voeg hier je vraag toe
Answer A
Answer B
Answer C
Voeg hier je vraag toe
Answer A
Answer B
Answer C
Voeg hier je vraag toe
Answer A
Answer B
Answer C
Maak opdracht 11 & 12
Even herhalen!
Wat is het verschil tussen bruto en netto loon?
Wat doet een vakbond?
Wat zijn arbeidsomstandigheden?
Wanneer ga je naar de KVK?
Wat stuur je op als je reageert op een vacature?
Taak 5
de leidinggevende
discrimineren
de vertrouwenspersoon
de aangifte
het meldpunt
Lezen
We gaan eerst tien minuten lezen in taak 4. Vijf minuten stilte!
Ben je klaar? Lees verder.
minute
second
Contact
Je werkt met collega's en een leidinggevende. Goed contact is belangrijk. Maar wat doe je als het contact niet goed is?
Discriminatie
Soms is er discriminatie. Bijvoorbeeld:
een vrouw en een man doen hetzelfde werk maar hij krijgt meer betaald
een moslim wil bidden in de pauze. De leidinggevende zegt: "Doe dat maar thuis".
Mensen maken grappen over je om je religie/huidskleur/seksuele voorkeur/afkomst.
Verboden
Discriminatie is illegaal in Nederland. Wat kun je doen?
praat met de persoon zelf
(als dat kan/als je dat durft)
praat met de leidinggevende
luistert hij/zij niet? praat met een vertrouwenspersoon
praat met organisaties als de vakbond
doe aangifte bij de politie
Heb jij je weleens gediscrimineerd gevoeld?
ja
nee
Meldpunt racisme
We hebben een landelijk meldpunt voor racisme. Word je gediscrimineerd? Hier kun je dit melden.
Waarom is dit belangrijk, denk je?
Kijk op deze website:
discriminatie.nl
Maak opdracht 13 & 14 op pagina 119
Opdracht: sollicitatie
Je gaat solliciteren bij een bedrijf.
Welke vragen zullen ze stellen? Wat denk je?
Maak samen een lijstje.
minute
second
Interview
Je krijgt nu vragen van de docent.
Denk over je antwoorden. Wat kun je zeggen?
Daarna doen we in tweetallen een gesprek.
Vertel eens iets over jezelf.
Waarom wil je bij ons werken?
Wat zijn je sterke punten?
Wat zijn je zwakke punten?
Waarom ben je bij jouw vorige baan weggegaan?
Kun jij een situatie beschrijven waarin je een probleem hebt opgelost?
Hoe ga je om met stress en druk?
Waarom moeten wij jou aannemen?
Wat zijn je salariswensen?
Heb jij nog vragen voor ons?
Opdracht: gesprek
Kies drie vragen.
Dit kunnen vragen zijn van jezelf,
of vragen van de docent.
Stel deze vragen aan een klasgenoot.
Schrijf de antwoorden op.
minute
second
Type een antwoord dat jij goed vond.
Maak de toets op de NT2-website.