Diagnostische Toets Rekenen met Getallen

D-toets Rekenen met Getallen

1 / 44
volgende
Slide 1: Slide
newEditorRekenenMiddelbare schoolvmbo b, kLeerjaar 3

In deze les zitten 44 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

D-toets Rekenen met Getallen

Open met de afspraak: zonder rekenmachine, met kladblaadje naast de laptop. De les volgt de volgorde van het hoofdstuk en blijft volledig laptopgeschikt.

Lesdoel

Ik kan sommen met hele getallen, kommagetallen en grote getallen zonder rekenmachine uitrekenen en controleren.

Deze slide heeft geen instructies

Welke rekensom zonder rekenmachine vind jij vaak lastig?

Gebruik de woordwolk als activering van voorkennis. Verwachte woorden: delen, lenen, komma's, grote getallen, tafels, onthouden.

Start & instructie

  • Rekenmachine uit

  • Leg kladpapier en pen naast je laptop

  • Werk stap voor stap

  • Typ antwoorden netjes in

  • Controleer na elke som de uitwerking

De oorspronkelijke lesopzet noemt een openingsvraag over kladpapier. Omdat deze versie alleen contentslides bevat, staat de instructie hier als vaste startinformatie.

Heb je kladpapier en pen klaar naast je laptop?

1

Ja, allebei

2

Alleen papier

3

Alleen pen

4

Nog niet

Deze slide heeft geen instructies

Optellen onder elkaar

Bij optellen werk je van rechts naar links.


  • eenheden

  • tientallen

  • honderdtallen

  • onthouden als een kolom samen 10 of meer is

Benadruk kolomsgewijs werken en het netjes onder elkaar zetten van cijfers, ook al vullen leerlingen alleen het eindantwoord in op de laptop.

Optellen

Reken uit:


  • 208 + 417 = 625

  • 572 + 339 = 911

  • 3.098 + 908 = 4.006

  • 74.807 + 6.124 = 80.931

Gebruik Nederlandse notatie met punt als duizendtalscheiding. Laat leerlingen zien dat 3.098 hier drieduizend achtennegentig betekent.

Uitwerking optellen

208 + 417 → 200 + 400 = 600 en 8 + 17 = 25, samen 625


572 + 339 → 572 + 300 = 872, daarna + 39 = 911


3.098 + 908 → 3.098 + 900 = 3.998, daarna + 8 = 4.006


74.807 + 6.124 → 74.807 + 6.000 = 80.807, daarna + 124 = 80.931

Hier staat een compacte stapsgewijze controle, passend bij zelfcorrectie na invoer.

Contextsom optellen

Amira verdient in januari € 1.776.

Ze krijgt € 139 reiskostenvergoeding.


Totaal:

1.776 + 139 = 1.915


Antwoord: € 1.915

Wijs erop dat leerlingen alleen het getal intypen als dat gevraagd wordt, dus zonder euroteken als de instructie dat zegt.

Wat is 572 + 339?

A

901

B

911

C

921

D

811

Correct is 911. Veelgemaakte fout: tientallen of honderdtallen verkeerd meenemen.

Optellen stap voor stap

Bij optellen werk je van rechts naar links. Als een kolom samen 10 of meer is, moet je onthouden. Bij Amira reken je 1.776 + 139 en krijg je als totaal 1.915.

rechts
onthouden
totaal
links
lenen
verschil
miljoen

De drie kernwoorden komen letterlijk uit de vorige slides: rechts, onthouden, totaal.

Aftrekken met lenen

Bij aftrekken kijk je per kolom of het bovenste cijfer groot genoeg is.


  • zo niet: lenen van de kolom links

  • daarna reken je de kolom uit

  • werk rustig van rechts naar links

Gebruik het woord 'lenen' omdat dat herkenbaar is voor VMBO-BK. Eventueel ook benoemen als 'onthouden bij min'.

Aftrekken

Reken uit:


  • 7.179 - 3.389 = 3.790

  • 9.076 - 4.087 = 4.989

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking aftrekken

7.179 - 3.389

9 - 9 = 0

7 - 8 kan niet, dus lenen → 17 - 8 = 9

0 - 3 kan niet, dus lenen → 10 - 3 = 7

6 - 3 = 3

Antwoord: 3.790


9.076 - 4.087 = 4.989

Bij 9.076 - 4.087 zit het lastige deel in 6 - 7 en daarna 6 - 8. Licht dit mondeling toe als extra voorbeeld.

Contextsom aftrekken

Pompoen van Amir: 5.783 gram

Pompoen van Dounia: 7.213 gram


Verschil:

7.213 - 5.783 = 1.430


Antwoord: 1.430 gram

Benadruk dat 'verschil' betekent: grootste getal min kleinste getal.

Welk verschil hoort bij de pompoenen?

A

1.330 gram

B

1.430 gram

C

1.530 gram

D

2.430 gram

Laat leerlingen eerst het grootste getal nemen: 7.213 - 5.783 = 1.430.

Wat moet je lenen bij 7.179 - 3.389?

Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: lenen bij 7 - 8, lenen bij 0 - 3, of 'van rechts naar links'.

Vermenigvuldigen slim aanpakken

Je kunt grote keersommen splitsen.


  • in tientallen en eenheden

  • of bijna-sommen gebruiken

  • daarna tel je de deelantwoorden op

Voorbeelden op volgende slides gebruiken beide strategieën: splitsen en bijna-sommen.

Vermenigvuldigen

Reken uit:


  • 7 × 19 = 133

  • 6 × 87 = 522

  • 38 × 95 = 3.610

  • 46 × 49 = 2.254

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking vermenigvuldigen

7 × 19 → 7 × 20 = 140, daarna 140 - 7 = 133


6 × 87 → 6 × 80 = 480 en 6 × 7 = 42, samen 522


38 × 95 → 38 × 100 = 3.800, daarna 3.800 - 190 = 3.610


46 × 49 → 46 × 50 = 2.300, daarna 2.300 - 46 = 2.254

Leg uit dat 95 en 49 handige 'bijna-honderd' of 'bijna-vijftig' getallen zijn.

Contextsom vermenigvuldigen

17 entreekaarten van € 29 per stuk.


Berekening:

17 × 29 = 17 × 30 - 17 = 510 - 17 = 493


Antwoord: € 493

Deze slide heeft geen instructies

Delen met nullen

Bij deze sommen kun je nullen wegstrepen.


  • 32.000 : 400 = 80

  • 1.800 : 90 = 20

  • 6.000 : 30 = 200

  • 3.500 : 50 = 70

Deze slide vervangt de geplande sleep- of koppelvraag door een overzicht met juiste koppelingen en het idee erachter.

Delen

Reken uit:


  • 96 : 4 = 24

  • 54 : 3 = 18

  • 406 : 7 = 58

  • 425 : 5 = 85

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking delen

96 : 4 → 9 tientallen : 4 en 16 eenheden : 4 = 24


54 : 3 → 30 : 3 = 10 en 24 : 3 = 8, samen 18


406 : 7 → 350 : 7 = 50 en 56 : 7 = 8, samen 58


425 : 5 → 400 : 5 = 80 en 25 : 5 = 5, samen 85

Laat zien dat delen ook via handig splitsen kan, niet alleen via staartdeling.

Contextsom delen

Jos betaalt € 306 voor 9 kaarten.


Berekening:

306 : 9 = 34


Controle:

34 × 9 = 306


Antwoord: € 34 per kaartje

Gebruik de controle met vermenigvuldigen als vaste gewoonte bij delen.

Welke bijna-som past bij 46 × 49?

A

46 × 50 - 46

B

46 × 40 + 9

C

50 × 49 - 49

D

46 × 50 + 46

Correct is 46 × 50 - 46. Dit sluit aan bij de strategie 'bijna-vijftig' op de contentslide.

Delen en controleren

Bij delen met nullen kun je soms nullen wegstrepen. Bij 406 : 7 kun je handig splitsen in 350 : 7 en 56 : 7. Daarna kun je je antwoord controleren met vermenigvuldigen.

wegstrepen
splitsen
controleren
optellen
afronden
lenen
miljoen

Kernwoorden uit deze subtopic: wegstrepen, splitsen, controleren.

Kommagetallen optellen

Zet de komma's recht onder elkaar.


  • euro's onder euro's

  • centen onder centen

  • daarna optellen zoals bij hele getallen

Belangrijk voor de volgende sommen: 38 is hetzelfde als 38,00.

Kommagetallen

Reken uit:


  • 28,95 + 48,50 = 77,45

  • 38 + 184,13 = 222,13

Deze slide heeft geen instructies

Uitwerking kommagetallen

28,95 + 48,50

95 cent + 50 cent = 145 cent

145 cent = 1 euro en 45 cent

Dus 77,45


38 + 184,13

Schrijf 38 als 38,00

38,00 + 184,13 = 222,13

Wijs op de komma als decimaalteken, omdat leerlingen dit ook zo moeten intypen.

Contextsom boodschappen

Jara betaalt € 57,40 in de supermarkt

en € 7,45 bij de bakker.


Berekening:

57,40 + 7,45 = 64,85


Antwoord: € 64,85

Deze slide heeft geen instructies

Wat is 38 + 184,13?

A

212,13

B

222,03

C

222,13

D

232,13

Schrijf 38 als 38,00. Daarna tel je 38,00 + 184,13 = 222,13.

Kommagetallen optellen

Bij kommagetallen zet je de komma's recht onder elkaar. Euro's staan onder euro's en centen onder centen. Het getal 38 schrijf je dan als 38,00.

komma's
euro's
38,00
punten
tientallen
3,80
380,0

Controleer vooral of leerlingen begrijpen dat 38 hetzelfde is als 38,00.

Grote getallen lezen

  • 1 miljoen = 1.000.000

  • 1 miljard = 1.000.000.000

  • Rond af op de plaats die gevraagd wordt

Maak expliciet onderscheid tussen miljoen en miljard; dat voorkomt veel fouten.

Afronden in miljoenen

Getal: 25.680.000


In miljoenen is dat 25,68 miljoen.

Afgerond op één decimaal wordt dat:


25,7 miljoen

De juiste keuze uit de gegeven opties is 25,7 miljoen.

Afronden in miljarden

Getal: 78.649.000.000


In miljarden is dat 78,649 miljard.

Afgerond op twee decimalen wordt dat:


78,65 miljard

De juiste keuze uit de gegeven opties is 78,65 miljard.

Rekenen met miljarden

  • 6,23 miljard + 1,9 miljard = 8,13 miljard

  • 3,25 miljard + 700 miljoen = 3,95 miljard


Let op:

700 miljoen = 0,7 miljard

Deze slide koppelt omrekenen en optellen in dezelfde eenheid.

Contextsom inwoners

China: 1,38 miljard

Pakistan: 197 miljoen = 0,197 miljard


Samen:

1,38 + 0,197 = 1,577


Antwoord: 1,577 miljard inwoners

Benadruk dat je eerst dezelfde eenheid kiest voordat je optelt.

Hoe noteer je 78.649.000.000 op twee decimalen?

A

78,7 miljard

B

78,64 miljard

C

78,65 miljard

D

7,865 miljard

Eerst omzetten naar 78,649 miljard, daarna afronden op twee decimalen: 78,65 miljard.

Miljoen en miljard

Eerst kies je bij grote getallen dezelfde eenheid. 700 miljoen is hetzelfde als 0,7 miljard. Daarom is 1,38 miljard + 0,197 miljard samen 1,577 miljard.

eenheid
0,7 miljard
1,577 miljard
bewerking
7 miljard
1,478 miljard
197 miljard

Deze invuloefening controleert of leerlingen kunnen omrekenen en daarna optellen in dezelfde eenheid.

Welk type som vond je het lastigst zonder rekenmachine?

1

Cijferend min

2

Delen

3

Kommagetallen

4

Grote getallen

Deze slide heeft geen instructies

Welke aanpak hielp jou vandaag het meest?

Laat leerlingen kort terugblikken op hun eigen leerproces. Mogelijke antwoorden: onder elkaar zetten, splitsen, controleren, kladblaadje gebruiken.

Belangrijke woorden

optellen - twee of meer getallen samenvoegen tot een totaal

aftrekken - het verschil tussen getallen uitrekenen

vermenigvuldigen - herhaald optellen of rekenen met keer

delen - een hoeveelheid eerlijk verdelen of splitsen

onthouden - een extra tiental of honderdtal meenemen naar de volgende kolom

lenen - bij aftrekken een tiental of honderdtal uit de kolom links gebruiken

kommagetal - een getal met een komma, zoals 7,45

Deze slide heeft geen instructies

Belangrijke woorden

decimaalteken - de komma in een getal, zoals in 28,95

miljoen - 1.000.000

miljard - 1.000.000.000

afronden - een getal vervangen door een makkelijke benadering

verschil - de uitkomst van een aftreksom

totaal - de uitkomst van een optelsom

controle - nagaan of je antwoord klopt, bijvoorbeeld met de omgekeerde bewerking

Deze slide heeft geen instructies