Welvaart, welzijn en BNP
Welvaart, welzijn en BNP
Open bij iets herkenbaars: veel geld hebben betekent niet altijd gelukkig of gezond leven. Dat idee loopt door de hele les.
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat welvaart en welzijn betekenen en ik kan het verschil benoemen tussen BNP per hoofd en kwaliteit van leven.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is welvaart?
Welvaart gaat over wat mensen aan goederen en diensten kunnen gebruiken.
Denk aan:
inkomen
werk
spullen kopen
woningen, vervoer en energie
wat een land produceert
Leg eenvoudig uit dat welvaart vooral gaat over de materiële kant van leven: wat je hebt en wat je kunt gebruiken.
Welvaart in het dagelijks leven
Je ziet welvaart vaak terug in geld en spullen.
Voorbeelden:
een gezin heeft genoeg inkomen
er is werk in een land
mensen kunnen eten, kleding en vervoer betalen
Benadruk dat dit zichtbare voorbeelden zijn. Welvaart is niet alleen geld in je portemonnee, maar ook wat je ermee kunt kopen.
Hoe zie je welvaart?
Welvaart kun je afleiden uit:
inkomen van mensen
productie van bedrijven en werkenden
hoeveelheid goederen en diensten in een land
Meer productie en meer inkomen wijzen vaak op meer welvaart.
Gebruik eenvoudige taal: als mensen werken, bedrijven maken dingen of leveren diensten, en mensen verdienen geld, dan groeit vaak de welvaart.
Wat is welzijn?
Welzijn gaat over hoe goed mensen leven.
Daarbij horen bijvoorbeeld:
gezondheid
onderwijs/ analfabetisme
veiligheid
vrije tijd
koopracht
Gebruik eventueel de zin: welzijn gaat niet alleen over hebben, maar ook over hoe het met je gaat.
Meer dan geld alleen
Iemand kan genoeg geld hebben, maar toch laag welzijn ervaren.
Bijvoorbeeld als iemand:
vaak ziek is
zich onveilig voelt
weinig onderwijs kreeg
niet tevreden is
Laat zien dat welzijn persoonlijk en maatschappelijk is. Gezondheid, veiligheid en kansen tellen mee.
Voorbeeld van welzijn
Twee mensen kunnen evenveel verdienen.
Toch kan de één fijner leven als die persoon:
gezonder is
in een veilige buurt woont
goed onderwijs heeft gehad
tevreden is met het leven
Kies een simpel voorbeeld met twee personen of twee gezinnen met hetzelfde inkomen maar andere leefomstandigheden.
Welvaart en welzijn samen
Welvaart en welzijn hebben met elkaar te maken, maar zijn niet hetzelfde.
welvaart = geld, inkomen, productie
welzijn = kwaliteit van leven
meer welvaart kan helpen
maar meer welvaart geeft niet automatisch meer welzijn
Gebruik exact deze kernzin mondeling: meer geld kan helpen, maar maakt niet vanzelf gezond, veilig of tevreden.
Waar kun je welvaart vaak aan zien?
gezondheid en rust
inkomen en productie
veiligheid en geluk
vrije tijd en school
Toetst het verschil tussen materiële welvaart en welzijn. Afleiders komen uit de volgende slides over welzijn.
Welvaart en welzijn
Welvaart gaat vooral over geld, inkomen en productie. Welzijn gaat over hoe goed mensen leven, zoals gezondheid, veiligheid en tevredenheid.
Laat leerlingen de kernwoorden uit de eerste twee subthema's terughalen en het verschil verwoorden.
Wat is BNP per hoofd?
BNP per hoofd is het BNP van een land, gedeeld door het aantal inwoners.
Het laat zien:
hoeveel een land gemiddeld per persoon verdient of produceert
of een land economisch arm of rijk is
Houd het heel simpel. Geen ingewikkelde rekenuitleg nodig; het gaat om het idee van een gemiddelde per persoon.
BNP per hoofd als gemiddelde
Een gemiddelde vertelt niet alles.
Als een klein deel van de mensen heel rijk is, kan het BNP per hoofd hoog zijn.
Toch hebben veel mensen dan misschien weinig.
Noem dat een gemiddelde verschillen tussen mensen kan verbergen. Vermijd ingewikkelde termen als inkomensverdeling als dat te zwaar is.
Wat laat BNP per hoofd wél zien?
BNP per hoofd is handig om landen te vergelijken.
Het laat vaak zien:
hoeveel economische productie er is
of mensen gemiddeld meer of minder te besteden hebben
of de welvaart stijgt of daalt
Benadruk dat BNP per hoofd een bruikbare maat is voor welvaart, niet voor het hele leven van mensen.
Wat laat BNP per hoofd níet zien?
BNP per hoofd zegt weinig over:
gezondheid
onderwijs
veiligheid
geluk of tevredenheid
verschillen tussen rijke en arme mensen
Hier zit de kern van het leerdoel. Laat leerlingen het contrast tussen economische cijfers en kwaliteit van leven goed horen.
Hoog BNP, toch laag welzijn
Een land kan een hoog BNP per hoofd hebben, maar toch problemen kennen.
Bijvoorbeeld:
dure zorg
veel stress
onveiligheid
grote verschillen tussen mensen
Gebruik een neutraal, herkenbaar voorbeeld: een rijk land is niet automatisch voor iedereen een fijn land om in te leven.
Voorbeeld: rijk land
In een rijk land kan het BNP per hoofd hoog zijn.
Toch kan het welzijn lager zijn als:
wonen erg duur is
mensen veel druk voelen
niet iedereen goede zorg of rust heeft
Noem geen specifiek land als je geen feitelijke details wilt uitwerken; houd het bij een herkenbare situatie.
De belangrijkste vergelijking
BNP per hoofd meet vooral gemiddelde welvaart.
Kwaliteit van leven gaat over welzijn.
Dit is de landingsslide van de les. Leg het verschil nog één keer helder naast elkaar.
Wat is BNP per hoofd?
uitgaven per gezin
loon per bedrijf
BNP per provincie
BNP per inwoner
Houd de uitleg simpel: totale productie/verdiensten van een land gedeeld door het aantal inwoners.
BNP en kwaliteit van leven
BNP per hoofd laat vooral gemiddelde welvaart zien. Het zegt weinig over gezondheid, onderwijs en veiligheid. Daarom is een hoog BNP per hoofd niet automatisch een hoge kwaliteit van leven.
Benadruk de hoofdgedachte van het laatste subtopic: BNP per hoofd meet niet het hele leven van mensen.
Begrippen
welvaart - hoeveel goederen en diensten mensen kunnen gebruiken
welzijn - hoe goed mensen leven, zoals gezondheid, veiligheid en tevredenheid
inkomen - geld dat iemand verdient
productie - het maken van goederen en leveren van diensten
BNP - de totale waarde van wat een land produceert en verdient
BNP per hoofd - BNP gedeeld door het aantal inwoners
kwaliteit van leven - hoe prettig, gezond en veilig het leven is
Deze slide heeft geen instructies