Aflezen en gepast betalen
Aflezen en gepast betalen
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan in alledaagse situaties getallen en informatie aflezen en gebruiken, zoals bij een afspraak maken, gepast betalen, een medicijndoosje lezen, een thermometer aflezen en een tabel aflezen.
Deze slide heeft geen instructies
Waar kom jij zulke getallen in het dagelijks leven tegen?
Gebruik de antwoorden als startpunt: agenda, winkel, apotheek, weerbericht, schoolrooster, tabellen. Koppel daarna terug aan de lesdoelen.
Je kunt een afspraak maken
Bij een afspraak kijk je goed naar:
datum: welke dag en welke maand
tijd: bijvoorbeeld 09:30 of 14:15
plaats: waar je moet zijn
duur: hoe lang de afspraak duurt
Benadruk dat leerlingen zowel een analoge als digitale afspraak moeten kunnen begrijpen. Koppel dit aan het aflezen van cijfers, data en tijden.
Je kunt een afspraak maken
Een afspraak maken betekent dat je informatie precies noteert.
Voorbeeld:
Dinsdag 12 maart om 10:45 uur bij de tandarts
Dan moet je kunnen aflezen:
de dag
de datum
het tijdstip
de plek
Wijs op het verschil tussen 'dinsdag' en '12 maart': leerlingen halen dagnaam en datum vaak door elkaar.
Tijd juist lezen
Tijden kunnen op verschillende manieren staan.
10:45 is een digitale tijd
kwart voor elf betekent ook 10:45
14:00 is 2 uur 's middags
09:00 is 9 uur 's morgens
Leg zo nodig het verschil uit tussen de 24-uursnotatie en hoe we tijden uitspreken in het dagelijks leven.
Afspraak controleren
Controleer altijd of alles klopt:
klopt de datum?
klopt de tijd?
weet je waar je moet zijn?
weet je of het ochtend of middag is?
Deze slide landt het praktische nut: verkeerd aflezen kan betekenen dat je te laat of op de verkeerde dag komt.
Welke afspraak is in de middag?
09:00
10:45
14:00
08:30
Toetst het verschil tussen ochtend en middag en het lezen van 24-uursnotatie.
Afspraak goed aflezen
Bij een afspraak controleer je de datum, de tijd en de plaats. Je kijkt ook of het in de middag of ochtend is.
De woorden komen rechtstreeks uit de uitleg over afspraken controleren.
Je kunt gepast betalen
Gepast betalen betekent dat je precies het bedrag geeft.
Voorbeeld:
Als iets €4,70 kost, geef je samen €4,70 en krijg je niets terug.
Gebruik echte of afgebeelde eurobiljetten en munten als ondersteuning tijdens de uitleg.
Bedragen samenstellen
Je maakt een bedrag met biljetten en munten.
Voor €4,70 kan dat zo:
€2 + €2 + 50 cent + 20 cent
€2 + €1 + €1 + 50 cent + 20 cent
€5,00 is niet gepast, want dan krijg je geld terug
Laat zien dat er meerdere goede manieren zijn om een bedrag gepast te betalen.
Euro en cent goed lezen
Let goed op de komma in geldbedragen.
€3,50 = 3 euro en 50 cent
€7,05 = 7 euro en 5 cent
€10,00 = precies 10 euro
100 cent = 1 euro
Veel leerlingen lezen €7,05 als 'zeven euro vijfenvijftig'. Benoem dit als veelgemaakte fout.
Handig bij betalen
Bij gepast betalen gebruik je rekenen en goed aflezen.
lees eerst het bedrag
kies daarna munten en biljetten
controleer of het samen precies klopt
Deze slide heeft geen instructies
Welk bedrag is gepast voor €4,70?
€5,00
€4,50
€4,70
€4,07
Laat leerlingen letten op precies hetzelfde bedrag, niet bijna goed en niet verwisselde centen.
Geldbedragen lezen
Bij gepast betalen lees je eerst het bedrag. Daarna kies je munten en biljetten. Bij €7,05 is dat 7 euro en 5 cent.
Controleer vooral of leerlingen €7,05 niet lezen als 7 euro 55.
Je kunt informatie op een medicijndoosje lezen
Op een medicijndoosje staat belangrijke informatie.
Denk aan:
de naam van het medicijn
hoeveel je mag nemen
wanneer je het gebruikt
de houdbaarheidsdatum
Blijf bij veilig, algemeen leeswerk: leerlingen leren informatie aflezen, niet medisch advies geven.
Belangrijke woorden op het doosje
Je kunt woorden en getallen samen lezen.
dosering: hoeveel je neemt
3 keer per dag: hoe vaak per dag
500 mg: de hoeveelheid werkzame stof
ten minste houdbaar tot: tot wanneer het medicijn goed is
Leg uit dat mg een maat is voor hoeveelheid. Houd de uitleg functioneel en eenvoudig.
Datum op een medicijndoosje
De houdbaarheidsdatum moet je goed kunnen lezen.
Voorbeeld:
EXP 06-2027 betekent: houdbaar tot en met juni 2027
daarna gebruik je het niet zomaar meer
De datum vertelt dus of het medicijn nog bruikbaar is.
Noem dat verschillende verpakkingen verschillende afkortingen kunnen gebruiken, zoals EXP of houdbaar tot.
Getallen op het doosje
Niet elk getal betekent hetzelfde.
500 mg gaat over de hoeveelheid
20 tabletten gaat over het aantal
2 per dag gaat over hoe vaak
een datum gaat over houdbaarheid
Dit onderscheid helpt leerlingen verschillende soorten informatie uit één verpakking uit elkaar te houden.
Wat betekent 500 mg op een medicijndoosje?
hoe vaak per dag
hoeveel tabletten
hoeveelheid stof
houdbaarheidsdatum
Distractors komen uit andere soorten informatie op het doosje: aantal, frequentie en datum.
Medicijndoosje lezen
Op een medicijndoosje lees je de dosering: hoeveel je neemt. 3 keer per dag zegt hoe vaak. EXP 06-2027 betekent houdbaar tot en met juni 2027.
Alle begrippen en voorbeelden zijn letterlijk gebaseerd op de vorige slides.
Je kunt een thermometer aflezen
Een thermometer geeft de temperatuur aan in graden Celsius.
Je leest:
het getal
of het boven of onder nul is
soms ook streepjes tussen twee getallen
Koppel dit aan dagelijkse situaties zoals weer, koorts of kamertemperatuur.
Temperatuur lezen
Voorbeelden van temperaturen:
20 °C = warm
0 °C = vriespunt
-5 °C = vijf graden onder nul
37 °C = normale lichaamstemperatuur ongeveer
Laat duidelijk het minteken zien; dat is vaak het lastigste deel van het aflezen.
Streepjes tussen de getallen
Soms staan er kleine streepjes tussen twee getallen.
Als tussen 10 en 20 tien gelijke stukjes staan,
then is elk stukje 1 °C.
Dan ligt 13 °C drie streepjes na 10.
In de slide staat bewust een eenvoudige schaalredenering centraal. Licht mondeling toe dat je eerst moet kijken hoeveel stapjes één vakje waard is.
Onder nul herkennen
Bij temperaturen onder nul is het minteken belangrijk.
-1 °C is kouder dan 0 °C
-8 °C is nog kouder
hoe verder onder nul, hoe lager de temperatuur
Veel leerlingen denken dat 8 groter is dan 1 en dus -8 warmer zou zijn. Benoem dit misverstand expliciet.
Welke temperatuur is het koudst?
0 °C
-1 °C
20 °C
-8 °C
Toetst het veelvoorkomende misverstand dat -8 groter lijkt door het cijfer 8.
Thermometer aflezen
Een thermometer geeft de temperatuur aan in graden Celsius. Bij -5 °C is het vijf graden onder nul. Tussen 10 en 20 met tien stapjes is elk stukje 1 °C.
Verbindt de drie kernpunten: eenheid, minteken en kleine streepjes.
Je kunt een tabel aflezen
Een tabel zet informatie overzichtelijk in rijen en kolommen.
Je kijkt naar:
de titels bovenaan
de rijen
de kolommen
het vakje waar rij en kolom elkaar kruisen
Gebruik een eenvoudig voorbeeld uit het dagelijks leven, zoals openingstijden, sportpunten of reisschema's.
Rij en kolom vinden
Om een tabel goed te lezen:
lees eerst wat de kolommen betekenen
zoek daarna de goede rij
kijk in het vakje waar ze samenkomen
Daar staat het antwoord.
Benadruk de vaste leesroute. Dat voorkomt dat leerlingen zomaar een getal uit de tabel kiezen.
Voorbeeld van een tabel
| Dag | Temperatuur |
|---|---|
| Maandag | 12 °C |
| Dinsdag | 15 °C |
| Woensdag | 9 °C |
In deze tabel zie je per dag de temperatuur.
Lees de tabel hardop voor en wijs aan wat de kolomtitels en rijen zijn.
Informatie uit een tabel halen
Uit de tabel kun je aflezen:
op dinsdag is het 15 °C
woensdag is kouder dan dinsdag
maandag zit tussen dinsdag en woensdag in
Je gebruikt dus niet alleen lezen, maar ook vergelijken.
Maak de koppeling met eerdere subonderwerpen: ook hier lees je getallen nauwkeurig af en geef je betekenis aan die informatie.
Waar vind je het antwoord in een tabel?
in de titel
bij de laatste rij
op de rand
op het kruispunt
Toetst de vaste leesroute: kolom, rij, dan het vakje waar ze samenkomen.
Tabel lezen
In een tabel lees je eerst de kolommen. Daarna zoek je de goede rij. In de voorbeeldtabel is het op dinsdag 15 °C.
Eerste twee blanks toetsen de leesroute; laatste twee sluiten aan bij de voorbeeldtabel.
Wat heb jij vandaag geleerd dat je echt kunt gebruiken?
Laat leerlingen één concreet onderdeel noemen, zoals tijd lezen, gepast betalen, EXP-datum lezen, mintekens zien of rij en kolom volgen.
Welk onderdeel vond jij het lastigst vandaag?
Mogelijke antwoorden: kloktijden omzetten, bedragen met centen lezen, mintekens bij temperatuur, verschillende getallen op een medicijndoosje uit elkaar houden, het juiste vakje in een tabel vinden.
Begrippen uit deze les
afspraak - een geplande tijd en plaats
datum - de dag met maand en vaak ook jaar
tijdstip - het precieze moment op de klok
gepast betalen - precies het juiste bedrag betalen
dosering - hoeveel van een medicijn je neemt
houdbaarheidsdatum - datum tot wanneer iets goed blijft
temperatuur - hoe warm of koud iets is
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen uit deze les
graden Celsius - maat voor temperatuur, geschreven als °C
onder nul - lager dan 0 °C
rij - horizontale reeks in een tabel
kolom - verticale reeks in een tabel
tabel - overzicht met informatie in rijen en kolommen
euro - geldwaarde van munten en biljetten
cent - honderdste deel van een euro
Deze slide heeft geen instructies