Kom maar:
Kom maar:
Deze slide heeft geen instructies
Leeftijdsgroepen in de praktijk
Deze lesreeks is verdeeld over 3 blokuren. De slides bouwen op van indeling en kenmerken naar omgang en het verschil tussen pedagogisch en agogisch.
Lesdoelen
Ik kan leeftijdsgroepen herkennen,
kenmerken benoemen en
uitleggen hoe je pedagogisch of agogisch met deze groepen werkt.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij leeftijdsgroepen?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag daarna kort door: gaat het om ontwikkeling, gedrag, begeleiding, spel, interesses of zelfstandigheid?
Welke leeftijdsgroepen zijn er?
In de komende lessen werken we met deze leeftijdsgroepen:
baby
dreumes
peuter
kleuter
schoolkind
puber/adolescent
volwassene
oudere
bejaarde
Maak:
blz 24, opdracht 15, leeftijdsgroepen
minute
second
Gebruik steeds dezelfde volgorde in de les. Benoem dat grenzen tussen leeftijden kunnen verschillen per boek of organisatie, maar dat we in deze les deze indeling gebruiken.
Waarom delen we in groepen in?
Leeftijd zegt vaak iets over:
ontwikkeling
taal en begrip
interesses
zelfstandigheid
soort begeleiding
We lezen samen:
blz 25
Maak daarna
Blz 26, opdracht 16, aansluiten op interesses
minute
second
Leg uit dat leeftijdsgroepen helpen om activiteiten, uitleg en begeleiding passend te maken. Benadruk dat ieder mens uniek blijft.
Ontwikkeling verandert met de leeftijd
Een kind, jongere of oudere heeft niet dezelfde behoeften.
Daarom kijk je bij werken met doelgroepen naar:
wat iemand al kan
wat iemand nog leert
hoeveel hulp nodig is
wat iemand leuk of belangrijk vindt
Maak hier de koppeling met MACT: aansluiten bij de doelgroep is nodig voor goede begeleiding en passende activiteiten.
Pedagogisch en agogisch
Pedagogisch betekent begeleiden bij opvoeden en ontwikkelen.
Dat zie je vooral bij kinderen en jongeren.
Agogisch betekent begeleiden van mensen bij gedrag, meedoen en functioneren in het dagelijks leven.
Dat zie je vaak bij jongeren, volwassenen en ouderen.
Maak:
blz 21, opdracht 13 en blz 32 opdracht 23 pedagogisch/agogisch
minute
second
Houd het verschil eenvoudig. Pedagogisch richt zich vooral op opvoeding en ontwikkeling; agogisch breder op begeleiden van mensen in verandering, gedrag en participatie.
Pedagogisch werken
Pedagogisch werken past vooral bij kinderen en jongeren.
De nadruk ligt op:
opvoeding
ontwikkeling
veiligheid
leren van gedrag
begeleiden bij opgroeien
Koppel terug naar baby's, dreumesen, peuters, kleuters, schoolkinderen en pubers/adolescenten.
Agogisch werken
Agogisch werken past vaak bij jongeren, volwassenen en ouderen.
De nadruk ligt op:
begeleiden in gedrag
ondersteunen bij dagelijks leven
meedoen in de samenleving
omgaan met veranderingen
vergroten van zelfstandigheid
Laat zien dat pedagogisch en agogisch soms overlappen. Het verschil zit vooral in het doel van de begeleiding.
Passend omgaan per doelgroep
Goede begeleiding begint altijd met kijken naar:
leeftijd en ontwikkeling
taal en begrip
interesses
zelfstandigheid
wat iemand nodig heeft aan steun
Dit is de samenvattende kern van de les. Hier komt alles samen: leeftijdsgroep herkennen, kenmerken zien en passend handelen.
Bij welke groep hoort vooral pedagogisch werken?
kinderen
ouderen
volwassenen
bejaarden
Pedagogisch werken richt zich vooral op opvoeden en ontwikkelen bij kinderen en jongeren. De andere opties passen vaker meer bij agogisch werken.
Vul de juiste woorden in
Leeftijd zegt vaak iets over de ontwikkeling van iemand. Daarom kijk je ook naar taal en begrip, interesses en hoeveel hulp iemand nodig heeft. Bij pedagogisch werken gaat het vooral om opvoeden en ontwikkelen.
De kernwoorden komen uit de eerste uitlegslides: ontwikkeling, begrip, hulp en pedagogisch.
Baby
Een baby is helemaal aan het begin van de ontwikkeling.
0-1 jaar
veel afhankelijk van volwassenen
communiceert met geluid, mimiek en huilen
heeft behoefte aan rust, veiligheid en verzorging
Sluit aan bij het maakwerk over baby's. Je kunt voorbeelden geven van voeden, verschonen, troosten en slapen.
Kenmerken van een baby
Belangrijke kenmerken:
snelle groei en ontwikkeling
leert via zien, horen, voelen en bewegen
nog weinig zelf sturen
vaste ritmes zijn belangrijk
hechte band met vertrouwde volwassenen
Noem dat regelmaat en herhaling veel veiligheid geven. Maak eventueel link naar hechting zonder het te ingewikkeld te maken.
Werken met baby's
Als je met baby's werkt:
zorg je voor rust en veiligheid
let je op lichaamstaal
werk je hygiënisch
volg je het ritme van de baby
praat je rustig en duidelijk
Benadruk observeren: baby's vertellen hun behoefte vooral non-verbaal. Gebruik voorbeelden als gapen, wegkijken, huilen of ontspannen bewegen.
Aansluiten bij baby's
Passende activiteiten zijn eenvoudig en zintuiglijk:
liedjes en zachte stem
kijken naar kleuren en vormen
voelen aan materialen
eenvoudige spelletjes zoals kiekeboe
De activiteit is kort en herhaalbaar.
Maak blz 27, opdracht 17/18 baby's
minute
second
Verwerk hier de gedachte van opdracht 17/18: baby's leren via contact, zintuigen en herhaling, niet via lange uitleg.
Dreumes
Een dreumes wordt zelfstandiger.
wil zelf doen
beweegt veel
ontdekt de omgeving
begrijpt meer taal dan het zelf zegt
Leg uit dat dreumesen vaak grenzen opzoeken doordat ze nieuwsgierig zijn, niet omdat ze expres lastig willen doen.
Kenmerken van een dreumes
Bij een dreumes zie je vaak:
grote behoefte aan ontdekken
sterke motorische ontwikkeling
korte aandachtsspanne
beginnende taalontwikkeling
nog veel sturing nodig
Deze slide heeft geen instructies
Werken met dreumesen
Goede begeleiding bij dreumesen:
geef simpele keuzes
gebruik korte zinnen
bied veiligheid en duidelijke grenzen
laat veel bewegen en ontdekken
herhaal regels rustig
Noem dat positief sturen beter werkt dan veel verbieden. Voorbeeld: 'lopen binnen' in plaats van alleen 'niet rennen'.
Dreumesen leren door doen
Passend aanbod voor dreumesen:
stapelen
rollen en duwen
voelen en sorteren
eenvoudige liedjes en boekjes
Zelf ervaren staat centraal.
Maak het onderscheid met baby's: dreumesen zijn actiever, mobieler en willen meer zelf doen.
Wat is belangrijk als je met baby's werkt?
snelle discussie
rust en veiligheid
lange uitleg
vrije keuze
Baby's hebben vooral behoefte aan rust, veiligheid, verzorging en een vast ritme. De andere opties passen minder goed bij deze leeftijdsgroep.
Vul de juiste woorden in
Een baby communiceert vaak met geluid en huilen. Een dreumes wil steeds meer zelf doen en ontdekt de omgeving. Bij een dreumes geef je simpele keuzes en gebruik je korte zinnen.
Laat leerlingen het verschil benoemen: baby's zijn afhankelijker, dreumesen actiever en meer gericht op zelf doen.
Waarom is herhaling fijn voor baby's?
Bespreek antwoorden zoals: rust, veiligheid, korte activiteit, herhaling, kijken naar lichaamstaal, eenvoudige zintuiglijke prikkels. Geen exact antwoord nodig; het gaat om passend handelen.
Peuter
Peuters worden socialer en taalvaardiger.
spelen vaker naast en met anderen
praten steeds meer
willen zelfstandig zijn
oefenen met regels en grenzen
Koppel aan de film 'Vrij spel peuters': laat leerlingen letten op zelfstandig spel, contact met anderen en begeleiding door de volwassene.
Kenmerken van een peuter
Een peuter:
heeft een rijke fantasie
leert veel via spel
begrijpt eenvoudige afspraken
kan emoties nog niet altijd goed sturen
wil vaak 'zelf doen'
Benoem dat driftbuien of fel reageren vaak horen bij ontwikkeling en nog leren omgaan met gevoelens.
Werken met peuters
Bij peuters is het belangrijk dat je:
duidelijk en rustig spreekt
vaste regels gebruikt
veel via spel aanbiedt
succes laat ervaren
ruimte geeft voor keuze en fantasie
Maak blz 28 opdracht 19/20 peuters
Na film kijken: Vrij spel peuters
Verwerk het idee van opdrachten 19/20: observeren hoe peuters spelen en hoe een begeleider structuur en ruimte combineert.
Vrij spel bij peuters
Vrij spel helpt peuters bij:
taalontwikkeling
samenspelen
creativiteit
zelf keuzes maken
oefenen met rollen en situaties
Gebruik deze slide als inhoudelijke kapstok na het bekijken van de film. Benoem dat vrij spel niet 'zonder doel' is.
Aansluiten bij interesses
Een activiteit past beter als die aansluit bij wat kinderen boeit.
Voorbeelden:
dieren
auto's
poppen
bouwen
buiten spelen
Interesse zorgt vaak voor meer aandacht en plezier.
Deze slide ondersteunt opdracht 16. Laat zien dat aansluiten bij interesses helpt om motivatie en betrokkenheid groter te maken.
Waarom is vrij spel belangrijk voor peuters?
voor toetsing
voor taal en samenspel
voor stilte
voor vaste taken
Op de slides staat dat vrij spel helpt bij taalontwikkeling, samenspelen, creativiteit en zelf keuzes maken.
Waar sluit jij een peuteractiviteit het best op aan?
interesses
regels
tempo
toeval
Deze slide heeft geen instructies
Vul de juiste woorden in
Een peuter leert veel via spel en heeft vaak veel fantasie. Bij de begeleiding gebruik je vaste regels en geef je ruimte voor keuze en interesses.
Deze oefening koppelt de peuterslides aan de dia over aansluiten bij interesses.
Lesdoelen behaald?
Ik kan leeftijdsgroepen herkennen, ( baby, peuter, dreumes)
kenmerken benoemen en
uitleggen hoe je pedagogisch of agogisch met deze groepen werkt.
Deze slide heeft geen instructies