2.3 Het Imperium Romanum
Tijd van Grieken en Romeinen
2.3 Het Imperium Romanum
2
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Tijd van Grieken en Romeinen
2.3 Het Imperium Romanum
2
Inloopopdracht (De brand van Rome)
Vragen bij de het fragment uit 'De brand van Rome' van Maier blz. 117 t/m 120.
Welk motief had Agrippina om Claudius uit de weg te ruimen?
Zoek uit in hoeverre dit fragment berust op waarheid.
Zoek uit in hoeverre het doden van keizers typerend te noemen is voor het Romeinse Keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
15
minute
00
second
Leerdoelen
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Wat waren de oorzaken en gevolgen van de romanisering?
Waardoor vestigden zich groepen Germanen in het Romeinse Rijk en wat waren hiervan de gevolgen?
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Je beantwoordt:
Van stad tot imperium
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Volgens een mythe hadden Romulus en Remus, zonen van oorlogsgod Mars, de stad gesticht nadat zij waren opgevoed door een wolvin. ‘Wie zonder toestemming deze plek betreedt, zal het met de dood bekopen!’ zou Romulus tijdens het bouwen van de stadsmuur hebben gezegd. Toen zijn tweelingbroer plagend over het muurtje sprong, doodde Romulus hem direct. Een mythisch verhaal, maar wel tekenend voor hoe Romeinen zichzelf zagen: meedogenloos als het moest.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Van stad tot imperium
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Weinig historische feiten over vroegste geschiedenis van Rome.
Wel is zeker dat in 509 v.C. de laatste koning werd verjaagd. Vanaf toen werd Rome een republiek en aristocratie (bestuur van de besten).
In de eeuwen erna groeide Rome uit tot een groot rijk.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Van stad tot imperium
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Dat de Romeinen een groot rijk veroverden, was het resultaat van honger naar macht en status en van de voordelen van gebiedsuitbreiding: meer belastinginkomsten, landbouwgrond en slaven.
De ene verovering lokte zo de andere uit.
De Romeinen waren mild voor overwonnen volkeren die hun heerschappij accepteerden, maar traden meedogenloos op tegen hen die dat niet deden. Want wie kent Carthago nog?
In de tweede eeuw bereikte het Romeins imperium zijn grootste omvang.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Van stad tot imperium
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Het bestuur van de republiek
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Het machtigste politieke orgaan in de Romeinse republiek was de senaat, die bestond uit leden van de meest vooraanstaande families (patriciërs). De senaat leverde bestuurders, rechters en priesters.
De rest van de bevolking (plebejers), hadden nauwelijks politieke invloed.
Na een conflict werden patriciërs en plebejers vanaf 287 v.C. formeel als gelijk gezien. Toch bleef de invloed van de patriciërs het grootst.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Het bestuur van de republiek
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
In de praktijk vormden patriciërs (oud geld) en rijke plebejers (nieuw geld) samen een nieuwe elite, de 'optimates'.
Tegenstellingen tussen de 'optimates' en de 'populares' zette de politieke stabiliteit van de republiek onder druk.
Politici die tot de populares behoorden, kozen voor onderwerpen die goed lagen bij het volk: verdeling van grond en uitdeling van gratis graan.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Rome wordt een keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Na bijna vijf eeuwen republiek zou de macht weer in handen komen van één man.
Door de vele oorlogen werd de macht van generaals steeds groter. Soldaten waren soms jaren van huis en de band met hun generaal werd hecht. Hechter dan die met Rome zelf.
Belangrijke generaals konden ook consul worden. De hoogste bestuurlijke functie van de republiek. Ze werden gekozen voor een jaar en hadden grote bestuurlijke, rechtelijke en militaire bevoegdheid.
Er waren altijd meerdere consuls, die verantwoording moesten afleggen aan de senaat
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Rome wordt een keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Gesteund door soldaten nam de macht van de consuls toe. Ze gingen steeds vaker hun eigen gang. Dit leidde uiteindelijk tot het einde van de republiek.
In 49 v.C. werd consul Gaius Julius Caesar door de senaat veroordeeld tot landverrader. Hij was namelijk zonder toestemming een oorlog gestart en weigerde hiervoor verantwoording af te leggen in Rome.
Gesteund door zijn soldaten trok Caesar richting Rome. Dit leidde uiteindelijk tot een burgeroorlog.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Rome wordt een keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Caesar won de burgeroorlog en presenteerde zich als de nieuwe 'koning' van Rome.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Rome wordt een keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Maar men was de laatste koning van Rome nog niet vergeten. Uit angst voor een nieuwe 'tiran' die alle macht naar zich toe zou trekken besloten een aantal senatoren Caesar te doden.
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Rome wordt een keizerrijk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
De moord op Caesar leidde tot een nieuwe burgeroorlog, die uiteindelijk werd gewonnen door de geadopteerde zoon van Caesar.
Hem lukte het wel om de macht in handen te houden. In 27 v.C. kreeg hij de erenaam Augustus, verhevene.
Augustus slaagde erin de maatschappij weer op orde te brengen. Met hem begint de keizertijd.
De eerste twee eeuwen daarvan kenmerken zich door relatieve welvaart en rust, de Pax Romana (Romeinse vrede)
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Romanisering
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Het enorme gebied dat onder Romeinse heerschappij stond, werd ingrijpend door die Romeinse aanwezigheid beïnvloed.
Bestuurlijk door de Romeinse wetgeving
economisch doordat er in het rijk veilig kon worden gehandeld
sociaal/cultureel konden mensen onderdeel gaan uitmaken van het rijk
Dit alles zorgde voor culturele eenwording.
Wat waren de oorzaken en gevolgen van de romanisering?
Romanisering
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
In het oosten van het Romeinse Rijk namen de Romeinen veel van de bestaande cultuur over, zoals de Griekse taal, vanwege de al aanwezige stedelijke samenleving.
In het westen bouwden de Romeinen zelf steden met kenmerkende elementen als fora en tempels.
Germanen in Noordwest-Europa namen Romeinse cultuur over, een proces genaamd romanisering, geholpen door militaire dienst en beloning met burgerrechten.
Wat waren de oorzaken en gevolgen van de romanisering?
Grenzen onder druk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
De Romeinen lieten overwonnen volken vaak door hun eigen leiders besturen, wat hielp bij het verdedigen van het rijk.
Het uitgebreide Romeinse wegennetwerk maakte snelle militaire reacties mogelijk.
Langs de grenzen legden de Romeinen de limes aan, een systeem van legerkampen en wachttorens, voor extra verdediging.
In tijden van vrede was de grens open voor handel.
Waardoor vestigden zich groepen Germanen in het Romeinse Rijk en wat waren hiervan de gevolgen?
Grenzen onder druk
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Waardoor vestigden zich groepen Germanen in het Romeinse Rijk en wat waren hiervan de gevolgen?
Vanaf de late tweede eeuw verslechterde de veiligheid in het Romeinse Rijk door invallen van Germanen.
De bestuurlijke stabiliteit nam ook af met 'soldatenkeizers' die vaak de macht grepen. Om plunderingen te voorkomen, werden hoge afkoopsommen betaald, wat financieel onhoudbaar bleek.
Devaluatie van de munt verslechterde de situatie verder, vooral in het westen van het rijk, terwijl het oosten stabieler bleef.
Leerdoelen
Hoe breidden de Romeinen hun imperium uit en hoe hielden ze dit rijk onder controle?
Wat waren de oorzaken en gevolgen van de romanisering?
Waardoor vestigden zich groepen Germanen in het Romeinse Rijk en wat waren hiervan de gevolgen?
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Je beantwoordt:
Huiswerkopdracht
Tijd van Grieken en Romeinen 3000 v.C - 500
Lees uit Nero & Seneca de blz. 155 t/m 160 en beantwoord de vragen.
Context - De gebeurtenissen uit dit verhaal spelen zich af na de moord op Claudius. Ook zijn zoon en opvolger Brittanica is inmiddels vergiftigd en en uit de weg geruimd. Nero is keizer geworden en Agrippina is als moeder van de keizer de machtigste vrouw van Rome.
Vragen:
Welk beeld wordt er geschetst van vrouwen, en van Agrippina in het bijzonder? noteer de zinnen waarop je je antwoord baseert.
Denk je dat dit beeld betrouwbaar is? Leg je antwoord uit
Is je verder nog iets opgevallen? heb je vragen?
