Hoorcollege Het gebit en mondverzorging

Het gebit en mondverzorging

1 / 41
volgende
Slide 1: Slide
newEditorZorg en WelzijnMiddelbare schoolvmbo b, k, tLeerjaar 3

In deze les zitten 41 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Het gebit en mondverzorging

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe je een gebit goed verzorgt, welke voeding daarbij hoort en welke problemen kunnen ontstaan bij slechte mondverzorging.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij een gezonde mond?

Gebruik de reacties als start: laat leerlingen kort uitleggen waarom ze een woord kozen, bijvoorbeeld poetsen, water, tandarts of gezond eten.

Waarom mondverzorging belangrijk is

  • Een gezond gebit hoort bij een goede gezondheid

  • Je gebruikt je mond om te eten, praten en lachen

  • Slechte mondverzorging kan pijn en ontstekingen geven

  • Goed zorgen voor tanden begint al bij het eerste tandje

  • Vroeg goed leren poetsen helpt ook later

Deze slide heeft geen instructies

Eigen tanden zo lang mogelijk

  • Vroeger wisten mensen minder over mondverzorging

  • Niet iedereen ging regelmatig naar de tandarts

  • Daardoor hebben sommige ouderen geen eigen tanden meer

  • Goede zorg kan verlies van tanden vaak langer uitstellen

Leg uit dat goede mondzorg nu beter mogelijk is door meer kennis, betere hulpmiddelen en regelmatige controles.

Als eigen tanden ontbreken

  • Kunstgebit: een losse gebitsprothese

  • Implantaat: een kunstwortel in de kaak

  • Klikgebit: een prothese die vastklikt op implantaten

  • Deze oplossingen helpen bij kauwen, praten en uiterlijk

  • Toch blijft goede mondverzorging nodig

Deze slide heeft geen instructies

Mondzorg verandert met de tijd

Tegenwoordig zijn er meer mogelijkheden om het gebit gezond te houden of te vervangen. Daardoor kunnen mensen vaak langer goed eten en spreken.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een implantaat?

A

een kunstwortel

B

een losse prothese

C

een poetsmiddel

D

een melktand

Controleert het verschil tussen kunstgebit, implantaat en klikgebit.

Vul de juiste woorden in

Als eigen tanden ontbreken, kan iemand een kunstgebit krijgen. Een implantaat is een kunstwortel in de kaak. Een klikgebit klikt vast op implantaten.

kunstgebit
implantaat
klikgebit
tandplak
fluoride
melkgebit

Laat leerlingen de drie begrippen uit elkaar houden.

Voeding en je gebit

  • Alleen poetsen is niet genoeg

  • Ook eten en drinken hebben veel invloed op tanden en kiezen

  • Veel snoepen en vaak zoete drankjes nemen is slecht

  • Suikers en zuren maken het gebit kwetsbaar

Deze slide heeft geen instructies

Hoe ontstaan gaatjes?

Suiker → bacteriën maken zuur → glazuur lost op → gaatje


  • Het glazuur is de harde buitenlaag van de tand

  • Als glazuur beschadigt, krijgt een tand sneller schade

  • Vaak eten en drinken geeft het glazuur te weinig hersteltijd

Noem dat ook zure dranken zonder suiker het glazuur kunnen aantasten.

Slim eet- en drinkpatroon

  • Richtlijn: 3 hoofdmaaltijden

  • Maximaal 4 tussendoortjes per dag

  • Zuur fruit liever 1 of 2 keer per dag

  • Water zonder prik, koffie en thee zonder suiker zijn niet schadelijk

Deze slide heeft geen instructies

Waarom jonge kinderen extra risico lopen

  • Bij veel jonge kinderen is de mondverzorging slechter geworden

  • De hele dag sapjes drinken is een belangrijke oorzaak

  • Kinderen eten en drinken vaak vaker op een dag

  • Daardoor krijgen tanden minder tijd om te herstellen

Deze slide heeft geen instructies

Waarom zijn veel zoete drankjes slecht voor je gebit?

A

Ze maken tanden witter

B

Ze geven extra speeksel

C

Ze maken glazuur sterker

D

Ze zorgen voor zuur

Koppelt suiker, bacteriën, zuur en schade aan glazuur.

Vul de juiste woorden in

Suiker wordt door bacteriën omgezet in zuur. Dat zuur tast het glazuur aan. Daarom zijn water zonder prik en thee zonder suiker betere keuzes.

bacteriën
glazuur
water
tandsteen
fluoride
sapjes

De woorden komen uit de uitleg over voeding en gaatjes.

Wat is volgens jou het beste drankje voor je gebit?

1

water

2

sap

3

frisdrank

4

energydrink

Deze slide heeft geen instructies

De eerste melktanden

  • De eerste melktandjes komen vaak tussen 6 en 10 maanden

  • Begin met poetsen zodra het eerste tandje doorbreekt

  • Een melkgebit legt de basis voor het blijvende gebit

  • Jong geleerd is later makkelijker vol te houden

Deze slide heeft geen instructies

Voor het slapen oppassen

  • Geef liever geen flesje vlak voor het slapen

  • Tijdens slapen is er minder speeksel

  • Speeksel beschermt tegen gaatjes en tanderosie

Deze slide heeft geen instructies

Poetsen bij jonge kinderen

  • Vanaf 2 jaar kunnen kinderen zelf mee gaan poetsen

  • Ouders moeten dan nog wel napoetsen

  • Bij kinderen tot 10 jaar minstens 1 keer per dag napoetsen

  • Kinderen hebben dan nog niet genoeg motoriek

Deze slide heeft geen instructies

Poetsmethode voor kleine kinderen

  • Gebruik de schrobmethode

  • Maak kleine horizontale bewegingen heen en weer

  • Eerst de buitenkant, dan de binnenkant, dan bovenop

  • Poets ook langs het randje van het tandvlees

  • Poets ongeveer 2 minuten

Deze slide heeft geen instructies

Tandpasta en fluoride

  • Tot 5 jaar: baby- of peutertandenborstel en peutertandpasta

  • Kleine kinderen slikken soms tandpasta door

  • Fluoride beschermt het glazuur

  • Te veel fluoride is vooral voor kinderen gevaarlijk

Vertel erbij dat gewone tandpasta meer fluoride bevat en daarom uitgespuugd moet worden.

Wanneer begin je met poetsen bij een kind?

A

bij 2 jaar

B

bij 1 jaar

C

bij het eerste tandje

D

bij de tandarts

Sluit aan op de dia's over melktanden en vroeg beginnen.

Vul de juiste woorden in

De eerste melktandjes komen vaak tussen 6 en 10 maanden. Ouders moeten bij kinderen tot 10 jaar minstens één keer per dag napoetsen.

6
10
10 jaar
4
8 jaar
12

Let op: '10 jaar' is hier één antwoorddeel van twee woorden, passend bij de lesstof.

Waarom is peutertandpasta beter voor kleine kinderen?

Bespreek dat peutertandpasta beter past bij jonge kinderen, omdat zij tandpasta soms doorslikken en gewone tandpasta meer fluoride bevat.

Poetsen op het juiste moment

  • Meteen poetsen na eten of drinken lijkt slim, maar is het niet

  • Zuur maakt het glazuur tijdelijk zachter

  • Poetsen direct daarna kan glazuur wegpoetsen

  • Wacht minimaal 1 uur voor je poetst

Deze slide heeft geen instructies

Hoe vaak poetsen?

  • Poets 2 keer per dag

  • Gebruik een zachte tandenborstel of elektrische tandenborstel

  • Te vaak poetsen is ook niet goed

  • Dan kan het gebit sneller slijten

Deze slide heeft geen instructies

Wat is tandplak?

  • Tandplak heet ook tandplaque

  • Het is een witgeel laagje op en tussen tanden en kiezen

  • Het zit ook op de overgang naar het tandvlees

  • Tandplak bestaat uit bacteriën en producten van bacteriën

Deze slide heeft geen instructies

Van tandplak naar tandsteen

Tandplak blijft zitten → tandvlees raakt ontstoken → tanden kunnen los gaan zitten


  • Tandplak kan hard worden en verkalken tot tandsteen

  • Op tandsteen blijft nieuwe tandplak makkelijk zitten

Deze slide heeft geen instructies

Extra hulpmiddelen

  • Ragers reinigen tussen tanden

  • Flosdraad helpt op smalle plekken

  • Tandenstokers kunnen plak weghalen

  • Deze hulpmiddelen helpen tandplak voorkomen

Deze slide heeft geen instructies

Goede poetstechniek

  • Houd altijd een vaste volgorde aan

  • Vergeet het tandvlees niet

  • Zet de tandenborstel in een hoek van 45 graden op het tandvlees

  • Zo haal je tandplak beter weg

Deze slide heeft geen instructies

Mondproblemen en ziekten

  • Gaatjes: beschadiging van tanden door zuur

  • Tanderosie: slijtage van glazuur door zuren

  • Tandvleesontsteking: rood, gevoelig of bloedend tandvlees

  • Loszittende tanden: door langdurige ontsteking en plak

Deze slide heeft geen instructies

Gevolgen van slechte mondzorg

  • Pijn bij eten of drinken

  • Slechte adem

  • Moeite met kauwen en praten

  • Meer behandelingen nodig bij de tandarts

  • Soms verlies van tanden of kiezen

Blijf dicht bij de aangeleverde tekst: benoem vooral mondproblemen en praktische gevolgen, niet allerlei medische complicaties buiten de mond.

Hoe lang wacht je na eten of drinken met poetsen?

A

10 minuten

B

30 minuten

C

1 uur

D

2 uur

Veel leerlingen denken dat direct poetsen goed is; deze vraag checkt dat misverstand.

Vul de juiste woorden in

Je poetst je tanden 2 keer per dag. Tandplak kan hard worden tot tandsteen. Met ragers kun je ook tussen tanden schoonmaken.

2 keer
tandsteen
ragers
1 keer
fluoride
sapjes

Herhaalt de kern: poetsfrequentie, tandsteen en hulpmiddelen.

Verzorging van een kunstgebit

  • Een kunstgebit heeft elke dag onderhoud nodig

  • Maak het 's ochtends en 's avonds schoon

  • Gebruik een protheseborstel, speciale reiniger en water

  • Ook op een kunstgebit kan tandplak komen

Deze slide heeft geen instructies

Reinigen van een kunstgebit

  • Tandplak kun je losweken in reiniger of schoonmaakazijn

  • Spoel het gebit daarna goed af

  • Neem bij hulp eerst het bovengebit uit, daarna het ondergebit

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb jij vandaag geleerd over mondverzorging?

Laat leerlingen één concreet leerpunt noemen, zoals tandplak, fluoride, napoetsen of wachten met poetsen na eten.

Welk deel van de les hielp jou het meest?

Gebruik de antwoorden om te zien welke werkvorm of uitleg het meest hielp: voorbeelden, schema's, plaatjes of vragen.

Wat vond jij nog lastig aan deze les?

Peil welke onderdelen nog lastig zijn, bijvoorbeeld tandplak/tandsteen, fluoride of kunstgebitzorg.

Begrippen

Melkgebit - het eerste gebit van een kind

Blijvend gebit - de tanden en kiezen die later blijven

Glazuur - de harde buitenlaag van een tand

Tandplak - een witgeel laagje met bacteriën op tanden en kiezen

Tandsteen - verkalkte tandplak

Tanderosie - slijtage van glazuur door zuren

Fluoride - stof in tandpasta die glazuur sterker maakt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

Kunstgebit - een losse prothese die tanden vervangt

Implantaat - een kunstwortel in de kaak

Klikgebit - een prothese die vastklikt op implantaten

Mondhygiënist - deskundige die helpt bij mondverzorging

Rager - hulpmiddel om tussen tanden schoon te maken

Flosdraad - dun draadje om tussen tanden te reinigen

Tandvleesontsteking - ontsteking van het tandvlees door plak

Deze slide heeft geen instructies