Argumentatieleer
argumentatieschema's
Argumentatieleer
argumentatieschema's
Pak je schrift erbij om aantekeningen te maken.
Wat gaan we doen?
Terugblik argumentatiestructuren
Uitleg argumentatieschema's
Korte oefening op het bord
Les afsluiten
Leerdoelen
Je leert verschillende soorten argumentatieschema's onderscheiden
Je leert hoe je bij elk schema de juiste kritische vragen kunt stellen.
Terugblik argumentatiestructuren
Lees tekst 1
1 Zet de argumentatie van tekst 1 in een argumentatiestructuur.
2 Van welke argumentatiestructuur is hier sprake?
Tekst 1
Steeds meer mensen werken geregeld thuis in plaats van op hun werk. Maar volgens mij verdwijnt er hiermee toch iets: het bezielde verband met het werk. Hoe meer mensen immers een of twee (of vijf) dagen per week thuiswerken, hoe meer ze van hun organisatie afdrijven. Het gaat er niet zozeer om dat de baas geen zicht heeft op wat de werknemers uitvoeren, maar dat de werknemers geen zicht hebben op wat er zich op kantoor afspeelt.
Naar: Beatrijs Ritsema, HP/De Tijd, 16 november 2011
Terugblik argumentatiestructuren
Het bezield verband met werk verdwijnt door thuiswerken. (stp)
↑
Hoe meer mensen een of twee (of vijf) dagen per week thuiswerken, hoe meer ze van hun organisatie afdrijven.
↑
De werknemers hebben geen zicht op wat er zich op kantoor afspeelt.
Soort argumentatiestructuur:
onderschikkende argumentatie
Argumentatieschema's
Argumentatieschema = het verband tussen standpunt en argument
We onderscheiden zes verschillende argumentatieschema's: voor- en/of nadelen, kenmerken/ eigenschap, vergelijking, autoriteit, causaliteit (oorzaak-gevolg), voorbeelden.
Het verzwegen argument (in de vorm van de 'Als ...., dan ....'-uitspraak) maakt het verband zichtbaar.
Bij elk van deze soorten kun je bepaalde kritische vragen stellen om het schema (de redenering) aan te vallen.
Voor- en nadelen
We moeten overstappen op elektrische auto’s, want ze stoten minder CO₂ uit.
Schema: Je vergelijkt positieve en negatieve gevolgen van een standpunt.
Signaalwoorden: het voordeel is, het nadeel is, daarom, zodat, maar, echter
Verzwegen argument: Als iets meer voordelen dan nadelen heeft, is het een goede keuze.
Kritische vraag: Zijn alle relevante voor- en nadelen genoemd? Wegen de voordelen echt zwaarder?
Kenmerk/eigenschap
Hij is een goede leider, want hij kan goed luisteren naar anderen.
Schema: Je leidt een conclusie af uit een kenmerk.
Signaalwoorden: want, immers, dat blijkt uit, kenmerkend voor
Verzwegen argument: Als iemand goed kan luisteren naar anderen, dan is hij/zij een goede leider.
Kritische vraag: Is dit kenmerk wel relevant? Of “Is goed kunnen luisteren voldoende om een goede leider te zijn, of spelen ook andere factoren een rol?”
Vergelijking
Het nieuwe beleid zal goed werken, want het is vergelijkbaar met het beleid in Zweden, waar het succesvol was.
Schema: Je vergelijkt een situatie met een andere.
Signaalwoorden: net als, zoals, vergelijkbaar met, evenals
Verzwegen argument: Als twee situaties op belangrijke punten overeenkomen, geldt hetzelfde oordeel.
Kritische vraag: Zijn de situaties echt vergelijkbaar? Kun je Zweden vergelijken met Nederland?
Autoriteit
Volgens het RIVM verlaagt bewegen het risico op hart- en vaatziekten, dus het is belangrijk om voldoende te bewegen.
Schema: Je baseert je argument op een deskundige bron.
Signaalwoorden: volgens, naar mening van, zoals blijkt uit, onderzoek toont aan
Verzwegen argument: Als een deskundige iets zegt, dan is het waar.
Kritische vraag: Is deze bron wel deskundig en betrouwbaar?
Meer kritische vragen bij autoriteit
“Is de deskundige onafhankelijk, of heeft hij/zij belang bij deze uitspraak?”
→ Dit checkt of er sprake is van belangenverstrengeling.
“Is er consensus onder andere deskundigen, of is dit een geïsoleerde mening?”
→ Want één expert kan zich vergissen.
“Is de uitspraak gebaseerd op recent en relevant onderzoek?”
→ Oude of irrelevante informatie kan misleidend zijn.
“Gaat de deskundige wel over dit specifieke onderwerp?”
→ Een expert in economie is niet automatisch een expert in klimaat.
Causaliteit (oorzaak-gevolg)
We moeten meer investeren in onderwijs, omdat beter onderwijs leidt tot een sterkere economie.
Schema: Je legt een verband tussen oorzaak en gevolg.
Signaalwoorden: omdat, doordat, waardoor, daarom, zodat
Verzwegen argument: Als we meer investeren in onderwijs, dan leidt dit tot een sterkere economie.
Kritische vraag: Is er echt een oorzakelijk verband? Leidt investeren in onderwijs automatisch tot een sterkere economie of zijn er andere factoren.
Voorbeelden
Sociale media hebben een negatieve invloed op jongeren, want zo voelen veel jongeren zich onzeker door het vergelijken van zichzelf met anderen op Instagram.
Schema: Je ondersteunt je standpunt met concrete voorbeelden.
Signaalwoorden: zo, bijvoorbeeld, zoals, ter illustratie, een voorbeeld hiervan is
Verzwegen argument: Als je je onzeker gaat voelen door het vergelijken van jezelf met een ander, dan heeft sociale media een negatieve invloed op jongeren.
Kritische vraag: Zijn de voorbeelden representatief? Zijn er ook tegenvoorbeelden?
Oefenen
De overheid zou meer studentenwoningen moeten bouwen. Veel studenten vinden momenteel geen betaalbare kamer in de stad. Kamers worden vaak voor veel geld verhuurd en het duurt maanden voordat studenten iets kunnen vinden. Hierdoor hebben studenten veel stress en slapen ze slecht, wat hun studieprestaties negatief beïnvloedt.
Bovendien wonen veel studenten buiten de stad, wat duur en tijdrovend is door de reistijd. Daardoor verliezen ze energie die ze eigenlijk aan hun studie zouden willen besteden.
Vragen
Geef de structuur van de redenering schematisch weer.
Vul het verzwegen argument in.
Welk argumentatieschema hier?
Welke kritische vragen kun je hier stellen?
Bedenk zelf een passende aanval
Verzwegen argument:
Als studenten geen betaalbare of geschikte kamers vinden, dan moet de overheid meer woningen bouwen → kiezen ze misschien om elders te studeren → dat betekent minder studenten in de stad → wat gevolgen kan hebben voor economie, cultuur en levendigheid.
Slide titel
Argumentatieschema: oorzaak-gevolg
Kritische vragen:
“Is er bewijs dat het gebrek aan betaalbare kamers daadwerkelijk leidt tot slechtere studieprestaties?”
“Zou het bouwen van meer studentenwoningen echt het probleem van stress en energieverlies oplossen?”
“Zijn er andere manieren om de woon- en reistijdproblemen van studenten aan te pakken, bijvoorbeeld via subsidies of huurregulering?”
Voorbeeld passende aanval
“Het bouwen van meer studentenwoningen is geen taak van de overheid en is bovendien erg duur. De overheid moet belastinggeld besteden aan belangrijkere zaken zoals zorg en onderwijs. Daarnaast zal het bijbouwen van woningen het probleem niet snel oplossen, omdat het bouwen veel tijd kost en de woonproblemen nú al groot zijn.”
Kahoot