Orienteren op Beroep les 7.2

• newEditor
• Welzijn
• MBO
• Studiejaar 1

Oriënteren op het Beroep

Les 7.2 — Keuzestijlen

Welkom! Vandaag gaan we onderzoeken hoe jij keuzes maakt — en wat dat zegt over jou als persoon en als toekomstige beroepskracht.

LEERDOEL

Wat leer je vandaag?

Aan het einde van deze les weet je meer over keuzestijlen — de verschillende manieren waarop mensen keuzes maken. Je leert ook wat een referentiekader is en hoe dat jouw keuzes beïnvloedt.

🎯 Keuzestijlen herkennen

Je leert de 6 manieren van kiezen kennen

🧠 Jouw stijl ontdekken

Je ontdekt welke stijl bij jou past

🌍 Referentiekader begrijpen

Je begrijpt wat jouw keuzes beïnvloedt

Keuzestijlen

Je kiest elke dag — wat je aantrekt, wat je eet, hoe je reist. Maar hoe maak jij eigenlijk een keuze? Doe je dat met je hoofd, met je gevoel, of gewoon snel? Iedereen heeft zijn eigen manier van kiezen. Die manier noemen we je keuzestijl.

Je keuzestijl bij kleine dingen is vaak hetzelfde als bij grote keuzes — zoals je beroepskeuze!

Opdracht: Hoe kies jij je kleren uit?

Denk aan vanochtend. Hoe heb jij besloten wat je zou aantrekken? Bespreek dit kort met de persoon naast je.

💭 Heb je lang nagedacht?

Heb je alles vergeleken of gewoon iets gepakt?

❤️ Ging het op gevoel?

Koos je wat goed voelde zonder echt na te denken?

⚡ Was het snel?

Het eerste wat je zag — dat trok je aan?

🤷 Vroeg je het aan iemand?

Heeft iemand anders de keuze voor jou gemaakt?

Wat vind jij de belangrijkste factor van deze 2?

1

Mentale gezondheid

2

Financiele stabiliteit

Onbewust vs. Bewust Kiezen

Niet elke keuze die je maakt, denk je bewust over na. Sommige keuzes maak je automatisch — bijna zonder het te merken.

😴 Onbewust kiezen

Dit doe je automatisch, zonder erover na te denken.

• Welke kant je op fietst naar school

• Hoe je iemand begroet

• Je handschrift

• Gewoontes in je werk of thuis

🧠 Bewust kiezen

Hier stop je energie en aandacht in.

• Welke opleiding je volgt

• Hoe je een conflict oplost met een collega

• Wat je gaat doen na school

• Een grote aankoop doen

6 Keuzestijlen

Er zijn zes verschillende manieren waarop mensen keuzes maken. Welke herken jij bij jezelf? Je kunt ook een combinatie van meerdere stijlen hebben — dat is heel normaal.

1

Logisch-Rationeel

Met je hoofd

2

Emotioneel

Met je hart

3

Impulsief

In het hier en nu

4

Uitstellen

Het daar en dan

5

Eigenzinnig

Jezelf

6

Meegaand

De ander

KEUZESTIJL 1

Logisch-Rationeel — Met je hoofd

Iemand met deze keuzestijl bereidt zich goed voor. Je bekijkt alle opties rustig, maakt een overzicht van voor- en nadelen en bedenkt welke consequenties elke keuze heeft. Je laat je niet leiden door gevoel, maar door feiten en logica.

Wat kenmerkt deze stijl?

• Goede voorbereiding

• Alle alternatieven op een rij

• Voor- en tegenargumenten afwegen

• Consequenties van tevoren bedenken

Trefwoorden

Rationeel · Objectief · Verstandelijk · Ordelijk · Beredeneerd

KEUZESTIJL 2

Emotioneel — Met je hart

Bij deze stijl laat je je leiden door je gevoel. Je luistert naar wat van binnen goed voelt, ook al kun je dat niet altijd uitleggen. Je voelt het gewoon — het klopt of het klopt niet. Dit gaat vaak vanzelf, bijna op de automatische piloot.

Hoe herken je het?

• Je luistert naar je gevoel en hart

• Je kiest wat in het moment goed voelt

• Je voelt van binnen al dat het klopt

• Je voorvoelt wat er speelt

• Je beslist zonder lang te discussiëren

Trefwoorden

Intuïtief · Spontaan · Onderbewust · Gevoel · Sfeer · Thuis voelen

In zorgberoepen zoals Helpende Zorg en Welzijn is emotioneel aanvoelen een waardevolle kwaliteit!

KEUZESTIJL 3

Impulsief — In het hier en nu

Bij de impulsieve keuzestijl maak je snel een beslissing op basis van je eerste indruk. Je denkt er niet lang over na — je springt gewoon. Je staat achter je keuze en gaat ervoor. Dit kan heel krachtig zijn, maar soms ook leiden tot overhaaste beslissingen.

⚡ Eerste indruk

De eerste indruk is de beste — je vertrouwt erop

🚀 Snel beslissen

Niet te veel nadenken, actie ondernemen

🎯 Achter je keuze staan

Je kiest, en je gaat ervoor

🌊 Het avontuur instorten

Impulsief, uitbundig, vol initiatief

KEUZESTIJL 4

Uitstellen — Het daar en dan

Bij deze stijl vind je kiezen moeilijk. Je bekijkt en bespreekt iedere keuze uitvoerig, maar vlak voor het moment van beslissen voel je toch twijfel of verwarring. De beslissing neem je uiteindelijk op het allerlaatste moment. Dit kan stress geven, maar ook zorgen dat je alles goed hebt overlegd.

Iedere keuze uitvoerig bespreken

Je wilt alles weten voor je beslist

Onzekerheid vlak voor het moment

Twijfels komen pas op het laatste moment

Beslissing op het allerlaatste moment

Aarzelend, twijfelend — maar uiteindelijk kies je toch

KEUZESTIJL 5

Eigenzinnig — Jezelf

Iemand met een eigenzinnige keuzestijl laat zich niet snel beïnvloeden door anderen. Je vertrouwt op je eigen oordeel en staat stevig achter je keuze. Je weet wat je wilt en gaat voor je eigen richting — ook als anderen het er niet mee eens zijn.

🙅 Niet beïnvloedbaar

Anderen beïnvloeden jouw keuze nauwelijks

💪 Eigen keuze vertrouwen

Je staat volledig achter wat jij hebt besloten

🧭 Zelfstandig

Je vraagt jezelf altijd: wat wil ik?

KEUZESTIJL 6

Meegaand — De ander

Bij de meegaande keuzestijl pas je je graag aan bij wat anderen doen of willen. Je luistert naar het advies van iemand die je vertrouwt en laat soms liever een ander kiezen. Je eigen wil breng je in overeenstemming met de keuze van een ander. Dit is niet zwak — in teamwerk is samenwerken en aanpassen juist een kracht.

Kenmerken

• Aanpassen aan anderen

• Advies opvolgen van iemand die je vertrouwt

• Laat liever iemand anders kiezen

• Eigen wil afstemmen op de ander

Trefwoorden

Aanpassen · Vertrouwen op een ander · Volgzaam · Harmonie zoeken

In beroepen zoals Medewerker Foodservice of Retailmedewerker is goed kunnen afstemmen op collega's en klanten heel waardevol!

Keuzefactoren: Wat is een Referentiekader?

Jouw keuzes worden beïnvloed door hoe jij de wereld ziet. Dat noemen we je referentiekader: de bril waardoor jij naar dingen kijkt.

Wat is het?

Een combinatie van jouw persoonlijke waarden, normen, overtuigingen en ervaringen die bepalen hoe jij iets waarneemt en beoordeelt.

Waar komt het vandaan?

Het komt voort uit collectieve ervaringen van een groep: je gezin, je cultuur, je vrienden. Het is een gedeeld geheel van waarden en vanzelfsprekendheden.

Ben je je ervan bewust?

Niet altijd. Een mens is zich maar deels bewust van zijn eigen referentiekader. Veel dingen vind je vanzelfsprekend — maar voor iemand anders is dat helemaal niet zo.

Welke herken jij bij jezelf?

1

Met je hoofd

2

Met je hart

3

Hier en nu

4

Uitstellen

5

Eigenszinnig (jezelf)

6

Meegaand

Opdracht: Leg het uit aan iemand uit de Middeleeuwen

Jouw docent is iemand uit de Middeleeuwen. Deze persoon weet wat een schilderij is, maar kent geen tv, camera of elektriciteit. Hoe leg jij uit wat een telefoon is? Probeer aan te sluiten bij wat deze persoon al kent — dat is aansluiten bij een ander referentiekader.

💡 Tip: Gebruik vergelijkingen

Vergelijk de telefoon met iets wat hij/zij wel kent, zoals een boek, een boodschapper of een tekening.

🌍 Waarom is dit belangrijk?

De informatie waarmee je bent opgegroeid bepaalt voor een groot deel hoe jij dingen ziet en hoe je je gedraagt. Dat is jouw referentiekader.

Wie of wat beïnvloedt jouw keuze?

Jouw keuzes worden niet alleen door jezelf gemaakt. Er zijn allerlei invloeden om je heen die — bewust of onbewust — meespelen. Herken jij deze invloeden in jouw eigen leven?

Ouders & Familie

Jouw opvoeding, de normen en waarden thuis — ze vormen hoe jij naar de wereld kijkt.

School

Leraren, vakken en schoolervaringen geven je nieuwe perspectieven en informatie.

Media & Social Media

Wat je ziet op Instagram, TikTok of tv beïnvloedt jouw beeld van wat normaal of mooi is.

Vrienden

Je vrienden spiegelen je gedrag en ideeën — en jij beïnvloedt hen ook.

Korte Coachronde

Individuele voortgang per student

De docent loopt een korte ronde langs alle studenten. Dit is jouw moment om even te overleggen over hoe het gaat met de module, wat je al hebt gedaan en waar je nog tegenaan loopt.

📋 Wat staat er bij jou open?

Welke opdrachten zijn al af, welke nog niet?

❓ Vragen of twijfels?

Nu is het moment om die te bespreken met de docent.

🎯 Wat is jouw volgende stap?

Na de coachronde ga je zelfstandig verder werken.

Start Tussenopdracht 3

Stap 1 en Stap 2

Na de coachronde ga je aan de slag met Tussenopdracht 3. Je start met Stap 1 en Stap 2. Werk rustig en zelfstandig. Heb je een vraag? Steek je hand op of wacht op de volgende coachronde.

Lever in

Maak deelvraag

Lees opdracht

Klaar met stap 1 en 2? Laat het de docent weten en ga alvast beginnen met stap 3!