Dinsdag 3-11
Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;
- Pak je Chromebook uit de kast en log in.
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;
- Pak je Chromebook uit de kast en log in.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
1e & 2e lesuur: Creatieve technieken
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
15
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
3e lesuur: Biologie & verzorging voor jou
Deze slide heeft geen instructies
Infectieziekten en je lichaam
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat infectieziekten zijn, waardoor ze worden veroorzaakt, hoe ziekteverwekkers mijn lichaam binnenkomen en hoe ik de kans op infectieziekten kleiner maak.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij infectieziekte?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag kort door op veelgenoemde woorden zoals koorts, virus, ziek, hoesten of bacterie.
Wat is een infectieziekte?
Een infectieziekte ontstaat door een ziekteverwekker
Die ziekteverwekker komt van buiten je lichaam
Je lichaam reageert daarop en je kunt ziek worden
Voorbeelden: griep, keelontsteking, voetschimmel
Benadruk het verschil tussen 'ziek zijn' en 'infectieziekte': niet elke ziekte komt door een ziekteverwekker. Een allergie of een botbreuk is geen infectieziekte.
Ziekteverwekkers komen uit je omgeving
Ziekteverwekkers leven niet vanzelf in je lichaam als onderdeel van een infectie. Ze komen meestal uit je omgeving: via mensen, dieren, voedsel, water of voorwerpen. Pas als ze je lichaam binnenkomen en zich kunnen vermenigvuldigen, kan een infectie ontstaan.
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor ontstaat een infectie?
Ziekteverwekker komt binnen → vermenigvuldigt zich → lichaam reageert → klachten ontstaan
Klachten kunnen zijn:
koorts
hoesten
diarree
jeuk of roodheid
Gebruik dit als eenvoudige oorzaak-gevolgketen. Niet elke besmetting maakt meteen ziek; de hoeveelheid ziekteverwekkers en de afweer van het lichaam spelen mee, maar houd het hier eenvoudig.
Wanneer noem je iets een infectieziekte?
Door een ziekteverwekker
Door een botbreuk
Door een allergie
Door te weinig slaap
Controleert het verschil tussen een infectieziekte en andere oorzaken van ziekte of klachten.
Maak de uitleg compleet
Een infectieziekte ontstaat door een ziekteverwekker uit je omgeving. Die komt je lichaam binnen, vermenigvuldigt zich en daarna reageert je lichaam. Dan kun je klachten krijgen.
De woorden sluiten aan bij slides 2-4: oorzaak-gevolgketen van een infectie.
Drie belangrijke ziekteverwekkers
Bacteriën
Virussen
Schimmels
Deze kunnen allemaal infectieziekten veroorzaken.
Dit is de overzichtsslide voor de drie groepen uit de opdracht. Houd de indeling vast en gebruik steeds dezelfde termen op de volgende slides.
Bacteriën
Bacteriën zijn eencellige organismen
Sommige bacteriën zijn nuttig, maar andere maken je ziek
Ziekmakende bacteriën kunnen zich in je lichaam delen
Ze kunnen bijvoorbeeld keelontsteking of blaasontsteking veroorzaken
Noem eventueel dat niet alle bacteriën slecht zijn; dat helpt een veelvoorkomende misvatting voorkomen.
Virussen
Virussen zijn kleiner dan bacteriën
Ze kunnen zich niet zelfstandig voortplanten
Daarvoor hebben ze cellen van je lichaam nodig
Voorbeelden van virusziekten zijn griep en verkoudheid
Leg eenvoudig uit dat een virus als het ware een lichaamscel gebruikt om meer virussen te maken.
Schimmels
Schimmels zijn ook ziekteverwekkers
Ze groeien goed op warme en vochtige plekken
Ze veroorzaken vaak infecties van huid, nagels of voeten
Een bekend voorbeeld is voetschimmel
Deze slide heeft geen instructies
Welke ziekteverwekker heeft lichaamscellen nodig?
Schimmel
Virus
Bacterie
Wondje
Wondje is een plausibele afleider uit het volgende blok over binnendringen, maar is geen ziekteverwekker.
Vul de woorden in
Bacteriën zijn eencellige organismen. Virussen zijn kleiner en kunnen zich niet zelfstandig voortplanten. Schimmels groeien vaak op warme, vochtige plekken en geven bijvoorbeeld voetschimmel.
Herhaalt de kernverschillen tussen bacteriën, virussen en schimmels uit slides 5-8.
Noem 1 verschil tussen bacteriën en virussen.
Bespreek dat goede antwoorden één verschil noemen, bijvoorbeeld: bacteriën zijn eencellig; virussen hebben lichaamscellen nodig; schimmels groeien graag warm en vochtig. Ook voorbeelden zoals voetschimmel of griep zijn bruikbaar.
Hoe komen ziekteverwekkers binnen?
inademen van druppeltjes
eten of drinken van besmet voedsel of water
handen aan je mond
Via de lucht en mond
Via huid en contact
via wondjes in de huid
via direct contact met iemand
via besmette voorwerpen
Gebruik 'besmet' hier in de alledaagse betekenis: ziekteverwekkers zitten op of in iets en kunnen worden overgedragen.
Via druppeltjes in de lucht
Bij hoesten, niezen of praten komen kleine druppeltjes vrij
In die druppeltjes kunnen virussen of bacteriën zitten
Andere mensen kunnen ze inademen
Deze slide heeft geen instructies
Via handen, eten en voorwerpen
Ziekteverwekkers kunnen op je handen komen
Daarna komen ze via je mond, neus of ogen binnen
Ook onhygiënisch voedsel of vieze voorwerpen kunnen een bron zijn
Koppel dit aan dagelijkse situaties zoals deurklinken, telefoons en eten zonder handen te wassen.
Via wondjes en huid
Je huid beschermt je lichaam. Als je een wondje hebt, is die bescherming op die plek minder goed. Ziekteverwekkers kunnen dan makkelijker naar binnen. Ook schimmels krijgen meer kans op warme, vochtige huid.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verklein je de kans?
Was je handen met water en zeep
Hoest en nies in je elleboog
Raak wondjes zo min mogelijk aan
Let op schoon eten en drinken
Deel niet zomaar flesjes, bestek of handdoeken
Houd de nadruk op praktische preventie die leerlingen direct herkennen en kunnen toepassen.
Waarom helpen deze maatregelen?
De maatregelen werken omdat ze de overdracht van ziekteverwekkers verminderen. Minder overdracht betekent minder kans dat bacteriën, virussen of schimmels je lichaam binnenkomen.
Leg het biologische idee van overdracht eenvoudig uit: de ziekteverwekker moet van de bron naar een nieuw lichaam komen.
Hoe komen druppeltjes met ziekteverwekkers vaak binnen?
Via je voeten
Via je oren
Via je neus
Via je nagels
Sluit aan op de uitleg over inademen van druppeltjes en binnenkomen via mond, neus of ogen.
Maak de tekst compleet
Je kunt de kans op infectieziekten kleiner maken met goede hygiëne. Was je handen met water en zeep en hoest in je elleboog. Raak wondjes zo min mogelijk aan.
Controleert of leerlingen de belangrijkste maatregelen uit slides 13-14 herkennen.
Welke maatregel helpt jou het meest? Waarom?
Bespreek dat leerlingen een maatregel kiezen en uitleggen dat die overdracht vermindert, bijvoorbeeld handen wassen, hoesten in je elleboog, wondjes niet aanraken of geen handdoeken delen.
Samenvatting
Infectieziekten worden veroorzaakt door ziekteverwekkers
Belangrijke ziekteverwekkers zijn bacteriën, virussen en schimmels
Ze komen je lichaam binnen via lucht, mond, huid of voorwerpen
Met goede hygiëne verklein je de kans op infectieziekten
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag het best geleerd?
Laat leerlingen in eigen woorden terugkijken op de les. Mogelijke elementen: wat infectieziekten zijn, soorten ziekteverwekkers, hoe ze binnenkomen, of hoe je besmetting voorkomt.
Wat vond je nog lastig aan deze les?
Gebruik deze vraag om zicht te krijgen op lastige onderdelen, zoals verschil tussen bacterie en virus of manieren van besmetting.
Begrippen
infectieziekte - ziekte die ontstaat door een ziekteverwekker
ziekteverwekker - iets dat een infectieziekte kan veroorzaken
bacterie - eencellig organisme; sommige soorten maken je ziek
virus - kleine ziekteverwekker die lichaamscellen nodig heeft
schimmel - ziekteverwekker die vaak groeit op warme, vochtige plekken
besmetting - overdracht van ziekteverwekkers
hygiëne - schoon gedrag dat helpt om ziekte te voorkomen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
4e lesuur: Economie
Deze slide heeft geen instructies
Lenen, kosten en percentages
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan een percentage uitrekenen.
De aangeleverde doelen zijn er meerdere. Deze les neemt het eerste doel als centraal lesdoel en gebruikt de andere doelen als context en toepassing bij lenen.
Welk woord past voor jou bij lenen?
Gebruik deze woordwolk om voorkennis op te halen. Mogelijke woorden: geld, bank, rente, schuld, kopen, terugbetalen.
Je kunt nu een percentage uitrekenen
Een percentage is een deel van 100.
1% = 1 van de 100
10% = 10 van de 100
50% = de helft
100% = alles
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu een percentage uitrekenen
Zo reken je een percentage uit:
Zet het percentage om naar een kommagetal
Vermenigvuldig met het hele bedrag
De uitkomst is het deel
Voorbeeld: 20% van €50 = 0,20 × 50 = €10
Benadruk dat leerlingen ook mogen denken in eenvoudige delen: 25% is een kwart, 50% is de helft.
Je kunt nu een percentage uitrekenen
Handige omzettingen:
1% = 0,01
5% = 0,05
10% = 0,10
25% = 0,25
50% = 0,50
75% = 0,75
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu een percentage uitrekenen
Percentages kom je vaak tegen bij geld.
korting in een winkel
rente op spaargeld
rente op een lening
btw bij een prijs
Maak de brug naar de volgende subonderdelen: bij lenen is vooral rente als percentage belangrijk.
Wat is 25% als kommagetal?
0,50
0,25
0,75
0,05
Controleert de omzetting van percentage naar kommagetal uit slides 2-4.
Vul de juiste woorden in
Een percentage is een deel van 100. Om een percentage uit te rekenen, zet je het eerst om naar een kommagetal. Daarna vermenigvuldig je met het hele bedrag. Bij 20% van €50 is de uitkomst €10.
De blanks zijn kernwoorden uit de eerste subtopic: percentage, kommagetal en bedrag.
Je kunt nu de kosten van een lening berekenen
Als je geld leent, betaal je niet alleen het geleende bedrag terug.
Je betaalt meestal ook rente. Dat is de prijs van lenen.
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu de kosten van een lening berekenen
De kosten van een lening bestaan uit:
het geleende bedrag
de rente
Geleend bedrag + rente = totale kosten
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu de kosten van een lening berekenen
Voorbeeld:
Je leent €200.
De rente is 5%.
5% van €200 = 0,05 × 200 = €10
Totale kosten = €200 + €10 = €210
Houd het voorbeeld eenvoudig en koppel terug aan de vorige slides over percentages.
Je kunt nu de kosten van een lening berekenen
Hoe hoger de rente, hoe duurder de lening.
laag percentage = lagere kosten
hoog percentage = hogere kosten
groter leenbedrag = meer rente in euro's
Noem dat in het echte leven ook looptijd en extra kosten kunnen meetellen, maar houd de kern hier bij rente als percentage van het leenbedrag.
Je leent €200 met 5% rente. Wat zijn de totale kosten?
€205
€210
€215
€250
Laat leerlingen eerst 5% van 200 bepalen (= €10) en dan optellen bij het leenbedrag.
Vul de juiste woorden in
Als je geld leent, betaal je het geleende bedrag terug. Meestal betaal je ook rente. Samen zijn dat de totale kosten van de lening. Hoe hoger de rente, hoe duurder de lening wordt.
Herhaalt de formule uit slides 6-9 in woorden.
Je kunt nu uitleggen hoe lenen bij een bank werkt
Lenen bij een bank betekent:
je krijgt geld van de bank
je spreekt af hoeveel je leent
je spreekt af wanneer je terugbetaalt
je betaalt rente aan de bank
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu uitleggen hoe lenen bij een bank werkt
De bank kijkt of iemand de lening kan terugbetalen.
De bank let bijvoorbeeld op:
inkomen
vaste lasten
hoeveel geld iemand al moet betalen
Gebruik eenvoudige taal: de bank wil weten of terugbetalen waarschijnlijk lukt.
Je kunt nu uitleggen hoe lenen bij een bank werkt
In grote lijnen werkt het zo:
Aanvraag → beoordeling door de bank → geld lenen → terugbetalen in delen → lening klaar
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu uitleggen hoe lenen bij een bank werkt
Voor de bank is rente een vergoeding.
de bank leent geld uit
daar staat rente tegenover
zo verdient de bank aan de lening
Benadruk dat lenen dus niet gratis is: rente is de tegenprestatie voor het gebruik van geld van de bank.
Waar kijkt een bank bijvoorbeeld naar?
Inkomen
Lievelingskleur
Schoenmaat
Hobby's
De bank kijkt of terugbetalen waarschijnlijk lukt. Daarom zijn inkomen en lasten relevant.
Vul de juiste woorden in
Bij een lening doe je eerst een aanvraag. Daarna volgt de beoordeling door de bank. Als het goed is, krijg je geld en ga je later terugbetalen in delen. Voor de bank is rente een vergoeding.
Sluit aan bij de volgorde op slide 12 en het begrip rente op slide 13.
Waarom vraagt een bank rente?
Bespreek antwoorden zoals: de bank krijgt rente, de bank verdient aan de lening, lenen is niet gratis.
Je kunt nu redenen noemen waarom mensen geld lenen
Mensen lenen geld als zij iets nodig hebben, maar niet genoeg geld hebben om het direct te betalen.
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu redenen noemen waarom mensen geld lenen
Veelvoorkomende redenen om te lenen:
een grote aankoop doen
een onverwachte uitgave betalen
iets nu kopen en later terugbetalen
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt nu redenen noemen waarom mensen geld lenen
Voorbeelden van grote uitgaven:
meubels
een verbouwing
een vervoermiddel
andere dure spullen
Blijf algemeen en leeftijdspassend. Noem voorbeelden als herkenbare categorieën, niet als advies om te lenen.
Je kunt nu redenen noemen waarom mensen geld lenen
Lenen heeft een voordeel en een nadeel.
voordeel: je kunt iets eerder betalen
nadeel: je betaalt later meer terug door rente
Dit rondt de lesinhoud af: leerlingen zien nu de reden om te lenen én de kosten daarvan.
Wat is een veelgenoemde reden om geld te lenen?
Meer rente krijgen
Direct sparen
Grote aankoop
Minder betalen
Sluit aan bij slides 14-17: mensen lenen vaak voor iets duurs of onverwachts.
Wat is het nadeel van lenen?
Later meer terug
Je krijgt korting
Je spaart sneller
De bank betaalt
Deze slide heeft geen instructies
Noem 1 voordeel of 1 nadeel van lenen.
Bespreek dat lenen kan helpen om iets eerder te betalen, maar dat rente het duurder maakt.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort benoemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld percentage, rente of totale kosten.
Wat hielp jou het meest bij begrijpen?
Reflectie zonder goed of fout. Mogelijke antwoorden: het voorbeeld met €200, de stappen van de bank, het omzetten naar kommagetal.
Begrippen
percentage - een deel van 100
rente - het bedrag dat je extra betaalt voor het lenen van geld
lening - geld dat je leent en later terugbetaalt
geleend bedrag - het bedrag dat je ontvangt van de bank
totale kosten - het geleende bedrag plus de rente
terugbetalen - het geld weer aan de bank geven
bank - een instelling waar je geld kunt lenen of sparen
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
15
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
Lezen
30
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
5e lesuur: Engels
Deze slide heeft geen instructies
Klank en woordbeeld
Open met het idee dat sommige Engelse woorden hetzelfde klinken, maar anders geschreven worden en iets anders betekenen. Dat maakt lezen en schrijven extra belangrijk.
Lesdoel
Ik kan woorden die hetzelfde klinken, maar anders geschreven worden, herkennen en de juiste betekenis kiezen met hulp van de zin.
Deze slide heeft geen instructies
Welke Engelse woorden klinken hetzelfde, denk je?
Gebruik de reacties als startpunt. Verwachte voorbeelden kunnen zijn: their/there/they're, your/you're, to/two/too. Ook losse woorden zijn prima.
Zelfde klank, ander woord
In het Engels klinken sommige woorden hetzelfde.
Maar de spelling en de betekenis zijn anders.
Dit noem je woorden met dezelfde klank.
Je kiest het juiste woord door goed naar de hele zin te kijken.
Leg uit dat leerlingen niet alleen op hun gehoor kunnen vertrouwen. Bij Engels is de context vaak nodig om het juiste woord te bepalen.
Kijk naar de context
De woorden om het lastige woord heen helpen je.
Gaat het over een plaats? Dan past vaak there.
Gaat het over bezit? Dan past vaak their.
Gaat het over ze zijn? Dan past vaak they're.
Gaat het over jij bent? Dan past vaak you're.
Gaat het over jouw? Dan past vaak your.
Benadruk dat leerlingen eerst moeten bedenken wat de zin betekent, en pas daarna het woord kiezen.
They're, their, there
they're - ze zijn
their - hun
there - daar
Betekenis
Waar let je op?
they're past bij een werkwoordgroep
their staat vaak voor een zelfstandig naamwoord
there wijst vaak een plaats aan
Je kunt mondeling voorbeelden geven zoals: They're late. / Their bags are here. / The bags are over there.
Voorbeelden met they're/their/there
They're on their first day. = Ze zijn op hun eerste dag.
This is their classroom. = Dit is hun lokaal.
The teacher is there. = De docent is daar.
De klank lijkt op elkaar, maar de zin laat zien welk woord klopt.
Sluit aan bij het voorbeeld uit de invoer: 'and they're off on their first day ...' Laat zien dat beide woorden in één zin kunnen voorkomen.
Welk woord past? The teacher is ...
they're
their
there
your
Toetst of leerlingen 'plaats' koppelen aan there.
Kies het juiste woord
on their first day. This is their classroom. The teacher is there.
Correcte volgorde: They're, their, there. Laat leerlingen de betekenis in de zin gebruiken.
You're en your
you're betekent jij bent.
your betekent jouw.
you're = onderwerp + werkwoord
your = bezit
Eventueel koppelen aan Nederlands: 'jij bent' tegenover 'jouw boek'.
Voorbeelden met you're/your
You're late. = Jij bent laat.
You're in class now. = Jij bent nu in de les.
Is this your bag? = Is dit jouw tas?
Your book is on the table. = Jouw boek ligt op tafel.
Wijs erop dat 'you're' vaak vervangen kan worden door 'you are'. Dat helpt bij het controleren.
Welk woord past? Is this ... bag?
you're
your
there
too
Toetst bezit: your = jouw.
Kies het juiste woord
late. Your book is on the table. Now you're in class.
Correcte volgorde: You're, Your, you're. Bespreek dat you're vaak te vervangen is door you are.
To, two, too
Waar let je op?
Betekenis
to zie je vaak bij een richting of een werkwoord
two gaat over een aantal
too betekent vaak ook of te
to - om te / naar
two - twee
too - ook / te
Noem dat 'to' meerdere functies heeft, maar houd het hier eenvoudig: richting en 'om te' zijn genoeg op A1/A2-niveau.
Voorbeelden met to/two/too
I want to read. = Ik wil lezen.
We walk to school. = We lopen naar school.
I have two pens. = Ik heb twee pennen.
I am too late. = Ik ben te laat.
She is coming too. = Zij komt ook.
Laat leerlingen horen dat de uitspraak bijna gelijk is, maar dat de betekenis in de zin anders is.
Handige aanpak
Lees niet alleen het losse woord.
Kijk altijd naar de hele zin.
Wat betekent de zin?
Gaat het om plaats, bezit, aantal of een werkwoord?
Kies daarna de juiste spelling.
Dit is de afronding van de inhoud: van klank naar betekenis via context.
Welk woord past? I have ... pens.
too
to
two
their
Toetst of leerlingen 'aantal' koppelen aan two.
Kijk naar de hele zin
I want to read. We walk to school. She is coming too. I have two pens.
Correcte volgorde: to, to, too, two. Sluit aan bij de aanpak op de vorige slides: kijk naar betekenis en functie in de zin.
Wat hielp jou het meest bij deze woorden?
Laat leerlingen kort benoemen wat hen het meest hielp, bijvoorbeeld: naar de hele zin kijken, letten op plaats/bezit/aantal, of you are invullen bij you're.
Wat ga jij onthouden uit deze les?
Mogelijke antwoorden: their/there/they're, your/you're, to/two/too, of 'context gebruiken'. Het gaat om reflectie, niet om één goed antwoord.
Begrippenlijst
klank - hoe een woord klinkt
woordbeeld - hoe een woord eruitziet in geschreven vorm
context - de woorden en betekenis om een woord heen
spelling - de manier waarop je een woord schrijft
betekenis - wat een woord betekent
bezit - iets dat van iemand is
uitspraak - de manier waarop je een woord zegt
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
30
minute
00
second
Deze slide heeft geen instructies
6e lesuur: Gym
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
