Paragraaf 21: argumentatieschema's

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

Argumentatieleer

Paragraaf 21: argumentatieschema's

Wat gaan we doen?

• Terugblik paragraaf 20: argumentatiestructuren

• Paragraaf 21: argumentatieschema's

• Hand-out met argumentatieschema's bekijken

• Korte oefening op het bord

• Aan de slag uit oefenboek

• Les afsluiten

Leerdoelen

• Je leert verschillende soorten argumentatieschema's onderscheiden

• Je leert hoe je bij elk schema de juiste kritische vragen kunt stellen.

Terugblik argumentatiestructuren

Lees tekst 1
1 Zet de argumentatie van tekst 1 in een argumentatiestructuur.
2 Van welk type argumentatiestructuur is hier sprake?

Tekst 1
Steeds meer mensen werken geregeld thuis in plaats van op hun werk. Maar volgens mij verdwijnt er hiermee toch iets: het bezielde verband met het werk. Hoe meer mensen immers een of twee (of vijf) dagen per week thuiswerken, hoe meer ze van hun organisatie afdrijven. Het gaat er niet zozeer om dat de baas geen zicht heeft op wat de werknemers uitvoeren, maar dat de werknemers geen zicht hebben op wat er zich op kantoor afspeelt.
Naar: Beatrijs Ritsema, HP/De Tijd, 16 november 2011

Terugblik argumentatiestructuren

Het bezield verband met werk verdwijnt door thuiswerken. (stp)

                                                  ↑

Hoe meer mensen een of twee (of vijf) dagen per week thuiswerken, hoe meer ze van hun organisatie afdrijven.

                                                  ↑

De werknemers hebben geen zicht op wat er zich op kantoor afspeelt.

 

Soort argumentatiestructuur:

onderschikkende argumentatie

Argumentatieschema's

Argumentatieschema = het verband tussen standpunt en argument

• Argumentatie op basis van causaliteit (oorzaak-gevolg en doel-middel)

• Argumentatie op basis van voorbeelden

• Argumentatie op basis van kenmerk of eigenschap

• Argumentatie op basis van vergelijking

• Argumentatie op basis van voor- en nadelen

• Argumentatie op basis van autoriteit

• Het verzwegen argument (in de vorm van de 'Als ...., dan ....'-uitspraak) maakt het verband zichtbaar.

• Bij elk van de drie soorten kun je bepaalde kritische vragen stellen om het schema (de redenering) aan te vallen.

Oefenen

Lucie is nu al een écht meisje. Roze is haar lievelingskleur.  Ze houdt van eenhoorns en knuffeltjes en voert de werkjes op de kinderopvang altijd tot in de puntjes uit. 

Vragen

1. Geef de structuur van de redenering schematisch weer.

2. Vul het verzwegen argument in.

3. Welk argumentatieschema hier?

4.  Welke kritische vragen kun je hier stellen?

5. Bedenk zelf een passende aanval op deze redenering.

Klaar? Maak de opdrachten op het werkblad

Lucie is nu al een écht meisje. (a) Roze is haar lievelingskleur. (b) Ze houdt van eenhoorns (c) en  (ze houdt van) knuffeltjes (d) en (ze) voert de werkjes op de kinderopvang altijd tot in de puntjes uit (e). 

Antwoord 1:  argumentatiestructuur: 

onafhankelijke nevenschikking: 

stelling:     Lucie is nu al een écht meisje. (a)

                               ↑       ↑        ↑       ↑

argumenten:  (b)    (c )    (d)    (e)  

Antwoord 2: Als roze je lievelingskleur is, je van eenhoorns en knuffels houdt en je heel nauwgezet werkt, dan ben je een echt meisje. 

Antwoord 3:  argumentatie op basis van kenmerken 

Antwoord 4: 

Zijn de genoemde eigenschappen wel zo kenmerkend voor ‘een echt meisje’? 

Antwoord 5:  Bijvoorbeeld: Dat is allemaal waar, maar wat dan nog? Mijn neefje zijn lievelingskleur is óók roze. En ja, ze houdt van eenhoorns en knuffels, maar ze speelt net zo lief met dinosaurussen. Plus, sinds wanneer is nauwgezet werken iets wat alleen ‘echte meisjes’ doen? Dan ben ik dus geen echt meisje? Ik ben zo slordig als wat.  

Aan de slag

Maken:

opdrachten op het werkblad, opdracht 7 en 10 blz. 102/103 van je oefenboek

Argumentatie op basis van kenmerken 

• Standpunt onderbouwen met kenmerken/eigenschappen 

• Kritische vraag bij verzwegen argument: 

Hoe kenmerkend is het een voor het ander?

Jelmer is milieubewust, want hij rijdt in een elektrische auto. 

Verzwegen argument: Als iemand in een elektrische

auto rijdt, dan is hij milieubewust.

Kritische vraag: Is rijden in een elektrische auto 

wel een kenmerk van milieubewuste mensen?  

Argumentatie op basis van kenmerken 

Onder kenmerken vallen de schema's: voorbeelden en voor- en nadelen

• Voorbeelden

• Kritische vraag: 

• is het voorbeeld kenmerkend (a); is het voorbeeld geen uitzonderlijk geval (b)?

Rosita is een heel goede leerkracht. Zo had zij al gezien dat mijn dochter dyslexie heeft, toen ze nog maar in groep 3 zat. 

• Voor- en nadelen

• Kritische vraag: wordt het voor-/nadeel overgewaardeerd?

Ik hoop dat we niet naar dat dorp verhuizen, want dat is veel te ver fietsen naar school.

Argumentatie op basis van vergelijking

• Standpunt onderbouwen door vergelijking met een andere situatie

• Verzwegen argument: als iets geldt in de ene situatie dan geldt het ook in de andere situatie

Kritische vraag: zijn er behalve overeenkomsten ook verschillen? 

Basisschoolleraren krijgen vast geen loonsverhoging; de docenten in het voortgezet onderwijs kregen laatst immers ook niet meer salaris.

Argumentatie op basis van causaliteit

Argumentatie op basis van oorzaak en gevolg:

1. Pieter appt dat hij te laat komt, dus hij zal wel in de file staan!)

Verzwegen argument: als het er is, dan leidt het tot het ander

Bijzondere causale relatie: 

• doel-middelrelatie 

• middel = oorzaak en doel = gevolg)

Omdat alle kinderen in Nederland gelijke kansen zouden moeten krijgen in het onderwijs, moet de brede brugklas worden ingevoerd. 

Argumentatie op basis van causaliteit

Kritische vragen bij argumentaties op basis van causaliteit:

1. Leidt deze oorzaak wel automatisch tot dit gevolg?

2. Kan het gevolg op een andere manier veroorzaakt worden?