3.1
Cultuur
3.1 Cultuur
Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.
Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.
Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.
Cultuur
3.1 Cultuur
Cultuur is de verzamelnaam voor alle waarden, normen en gewoonten die mensen in een bepaalde groep of samenleving met elkaar delen.
Waarden zijn principes die je belangrijk vindt in het leven.
Normen zijn gedragsregels.
Een gewoonte is de manier waarop je iets gewend bent te doen.
Vraag: welke ontbijtgewoontes passen bij de Nederlandse cultuur?
Dominante cultuur
3.1 Cultuur
De dominante cultuur bestaat uit alle waarden, normen en gewoonten die de meeste mensen in een land met elkaar delen.
Bijvoorbeeld:
De waarde: tolerantie
De norm: op tijd komen bij afspraken
De gewoonte: schaatsen op natuurijs
Dominante cultuur
3.1 Cultuur
In de dominante cultuur staan drie basiswaarden centraal:
vrijheid: je mag denken, zeggen en doen wat je wilt
gelijkwaardigheid: alle mensen zijn evenveel waard
solidariteit: je houdt rekening met elkaar
Subcultuur
3.1 Cultuur
Binnen de dominante cultuur bestaan kleinere cultuurgroepen. Zij maken deel uit van de dominante cultuur, maar hebben elk ook hun eigen gewoonten.
Een subcultuur is de cultuur van een kleine groep mensen binnen de samenleving.
Vraag: Waarom vormen skaters een subcultuur?
Gebruik in je antwoord het begrip gewoontes.
Subcultuur
3.1 Cultuur
Subculturen kunnen met van alles te maken hebben.
Bijvoorbeeld met:
geloof
muziek
werk
politiek
woonplaats
migratie-achtergrond (etnische subculturen)
3.1 Cultuur
https://schooltv.nl/video-item/dominante-cultuur-en-subculturen-iedereen-heeft-zijn-eigen-gewoontes
Subcultuur
Kijkvraag: Welke subculturen uit het filmpje passen bij jou?
Aangeboren of aangeleerd?
3.1 Cultuur
Veel kenmerken van jouw persoon zijn aangeboren, bijvoorbeeld je lengte en je talent voor sport.
Maar je gedrag en wat je mooi
en normaal vindt, is aangeleerd.
Vraag: Welke aangeboren en welke aangeleerde kenmerken
herken je in deze foto over carnaval?
Aan de slag
Groepjes maken. Dat doe ik.
Ga bij elkaar zitten.
We gaan iets tekenen: teken de Nederlandse cultuur waarbij je onderscheid maakt tussen de dominante cultuur en minimaal 2 subculturen. Zet er geen woorden bij.
Groepjes wisselen. Tekening blijft op tafel. Nieuwe groepjes moeten beschrijven wat ze zien en of dat bij de dominante cultuur hoort of bij een subcultuur en zo ja welke subcultuur.
Bij veel tijd over: klein stukje film
Noteer deze vraag in je schrift: ''welke 2 dominante culturen herken je in de film en noem van beide culturen een basiswaarde''.
3.1 Cultuur
Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.
Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.
Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.
3.2
Socialisatie
3.1 Cultuur
Je kunt beschrijven wat cultuur is en hiervan voorbeelden geven.
Je kunt kenmerken en basiswaarden van de Nederlandse dominante cultuur benoemen.
Je kunt uitleggen wat het verschil is tussen een dominante cultuur en een subcultuur.
Je kunt voorbeelden geven en herkennen van aangeboren en aangeleerd gedrag.
3.2 Socialisatie
Je kunt uitleggen hoe het proces van socialisatie verloopt en hiervan voorbeelden geven.
Je kunt voorbeelden van sociale controle geven en herkennen.
Je kunt uitleggen wat internalisatie is.
Socialisatie
3.2 Socialisatie
Socialisatie is het bewust of onbewust aanleren van waarden, normen en gewoonten die bij jouw groep of samenleving horen.
Doel: de omgang met andere mensen verloopt soepel. Je weet hoe een ander zich gedraagt en wat je kunt verwachten.
Waar: Socialisatie gebeurt overal, bijvoorbeeld thuis, op school, door vrienden, op de sportclub en door de (sociale) media.
Vraag: Welke waarden, normen en gewoontes leer je hier aan?
Socialisatie
3.2 Socialisatie
Socialisatie gebeurt op drie manieren:
Door imitatie: anderen nadoen.
Door informatie: mensen vertellen je wat er van je verwacht wordt.
Door ervaringen: je maakt mee wat er gebeurt als je je goed of juist niet goed gedraagt.
Kijkvraag: Sujit leerde eerst vooral door imitatie.
Op welke manier leert hij nu om zich te gedragen als een mens?
Sociale controle
3.2 Socialisatie
Als je je niet aan de regels van de dominante cultuur houdt, zeggen mensen daar iets van. Bijvoorbeeld dat je niet mag appen op de fiets. Dat noemen we sociale controle.
Sociale controle is de manier waarop mensen ervoor zorgen dat anderen zich aan de regels houden.
Sociale controle
3.2 Socialisatie
Bij sociale controle wordt vaak gebruik gemaakt van sancties.
Sancties zijn maatregelen waarmee iemand laat merken of je iets goed of fout gedaan hebt.
Sancties kunnen positief zijn (bijvoorbeeld een compliment) maar ook negatief (strafwerk).
Vraag: Welke positieve en negatieve sancties worden
bij jou thuis gebruikt om je gedrag te beïnvloeden?
Internaliseren
3.2 Socialisatie
Als bepaald gedrag vanzelf gaat, hoef je er niet meer over na te denken. We noemen dat internalisatie.
Internalisatie betekent dat aangeleerde normen en waarden vanzelfsprekend gedrag geworden zijn.
Werkvorm socialisatie
-Ga in een groepje van 4 zitten.
-Schrijf iedereens naam op het blad en zet er een cirkel omheen.
-Daaromheen tekenen jullie cirkels van groepen mensen die invloeden op jullie gedrag en identiteit (cultuur). Bijv. Gezin, vrienden etc. Noem er per persoon minimaal 4.
-Wat voor invloed hebben zij? Bespreek dit met je groepje.
-Wat heb je geleerd over die inzichten? Wat neem je wel/ niet mee?
Stap 2: rank de invloedsgroepen. Wie hebben er het meeste en het minste invloed? 1 het meeste en zo 2 minder en zo verder.
Eventueel rondvraag klassikaal.
3.2 Socialisatie
Je kunt uitleggen hoe het proces van socialisatie verloopt en hiervan voorbeelden geven.
Je kunt voorbeelden van sociale controle geven en herkennen.
Je kunt uitleggen wat internalisatie is.
3.3
Identiteit
The RealTalk Episode 20! Cino & Art - YouTube
Kijkvraag: hoe zijn deze 2 mannen gesocialiseerd? En in wat voor groep? Welk beeld hebben zij richting een man-vrouw verhouding?
3.3 Identiteit
Je kunt de begrippen identiteit en identificatie uitleggen.
Je kunt voorbeelden geven van groepen waarmee jij je identificeert.
Je kunt uitleggen dat groepsnormen en groepsdruk invloed kunnen hebben op iemands gedrag.
Identiteit
3.3 Identiteit
Je identiteit is je persoonlijkheid, gevormd door alle kenmerken en ervaringen die bij jou horen.
Een deel is aangeboren, en een deel aangeleerd: door socialisatie (bijv. ervaringen).
Identificatie
3.3 Identiteit
Met wie heb je een ‘klik’?
Dat heeft te maken met identificatie: je herkent bepaalde kenmerken van jezelf bij de ander.
Groepsidentificatie
3.3 Identiteit
Groepsidentificatie: je voelt je verbonden met een groep mensen omdat je dezelfde kenmerken of gewoonten hebt.
Bijvoorbeeld:
plaats waar je woont of vandaan komt
geloof
belangen of problemen
hobby’s of interesses
Jongerencultuur
3.3 Identiteit
Jongeren vormen soms met elkaar een jongerencultuur: een groep jongeren met dezelfde waarden, normen en gewoonten.
Groepsnormen
3.3 Identiteit
Elke groep heeft groepsnormen: ongeschreven regels die bij een bepaalde groep horen.
Bijvoorbeeld: een knuffel of een boks als groet.
Soms hebben groepsnormen zoveel invloed, dat er groepsdruk ontstaat: het gevoel dat je je móét aanpassen aan de gewoonten van de groep.
Generatieconflict
3.3 Identiteit
Jongeren hebben soms andere waarden en normen dan hun ouders.
Dat kan leiden tot een generatieconflict: een meningsverschil dat veroorzaakt wordt door een verschil in leeftijd.
Bijvoorbeeld over:
uitgaan
kleding
gamen
telefoongebruik
3.3 Identiteit
Je kunt de begrippen identiteit en identificatie uitleggen.
Je kunt voorbeelden geven van groepen waarmee jij je identificeert.
Je kunt uitleggen dat groepsnormen en groepsdruk invloed kunnen hebben op iemands gedrag.
3.4
Wat is normaal?
3.4 Wat is normaal?
Je kunt uitleggen dat normen gebonden zijn aan tijd, plaats en groep en je kunt hiervan voorbeelden geven.
Je kunt uitleggen welke rol rolpatronen spelen in hoe je je gedraagt.
Je kunt beschrijven hoe gendernormen veranderen en hiervan een voorbeeld geven.
Filmpje: is dit normaal gedrag?
Cultuur verschilt en verandert
3.4 Wat is normaal?
Cultuur is:
plaatsgebonden
tijdgebonden
groepsgebonden
Rolpatronen
3.4 Wat is normaal?
Elke cultuur heeft rolpatronen: gedrag dat we van elkaar in bepaalde situaties verwachten.
Een voordeel is: het biedt duidelijkheid.
Een nadeel is: je kan niet altijd doen wat je zelf wil.
Rollen doorbreken
3.4 Wat is normaal?
Elke cultuur heeft gendernormen, normen die ‘horen’ bij het man- zijn of vrouw-zijn.
Wanneer mensen zich zo gedragen is dat rolbevestigend gedrag.
Wanneer mensen juist iets anders doen is dat roldoorbrekend gedrag.
Opdracht: Geef een voorbeeld van rolbevestigend en
roldoorbrekend gedrag bij een gendernorm.
Normen veranderen
3.4 Wat is normaal?
Wanneer steeds meer mensen rollen doorbreken, veranderen normen.
Bijvoorbeeld:
de seksuele moraal, de manier waarop er over seks wordt gedacht, is vrijer dan vroeger in vergelijking met de vorige eeuw is de cultuur meer genderneutraal. Dat is als er helemaal geen onderscheid meer gemaakt wordt tussen vrouwen en mannen
Kijkvraag: Waarom vindt Julia dat er geen onderscheid
moet zijn tussen de jongens- en meisjesafdeling?
Grenzen aan gedrag
3.4 Wat is normaal?
In Nederland is er veel ruimte voor verschillen tussen mensen.
Maar we accepteren geen asociaal gedrag. Dat is als je geen rekening houdt met anderen.
3.4 Wat is normaal?
Je kunt uitleggen dat normen gebonden zijn aan tijd, plaats en groep en je kunt hiervan voorbeelden geven.
Je kunt uitleggen welke rol rolpatronen spelen in hoe je je gedraagt.
Je kunt beschrijven hoe gendernormen veranderen en hiervan een voorbeeld geven.