4. Burgerschap 1: Diversiteit in de samenleving

Diversiteit in de samenleving

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBurgerschapMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Diversiteit in de samenleving

Open met herkenbare voorbeelden uit school, straat en werk. Leg uit dat diversiteit zichtbaar kan zijn, maar ook minder zichtbaar, zoals geloof, taal of inkomen.

Dit ga ik leren

Ik kan uitleggen wat diversiteit betekent en benoemen hoe je respectvol omgaat met verschillen in cultuur, taal, geloof, gender en leefstijl.

Deze slide heeft geen instructies

Gebruik de woordenwolk als start: laat studenten voorbeelden noemen uit klas, buurt en werk. Stuur daarna kort naar zichtbare én minder zichtbare verschillen.

Wat is diversiteit?

Diversiteit betekent dat mensen van elkaar verschillen.


Die verschillen kunnen gaan over:

  • achtergrond

  • cultuur

  • taal

  • geloof

  • gender of leefstijl

Benadruk dat diversiteit niet alleen over afkomst gaat. Ook opleiding, beperking en sociaaleconomische situatie horen erbij.

Waarom is diversiteit belangrijk?

Diversiteit is belangrijk omdat verschillende mensen:

  • andere ervaringen meenemen

  • nieuwe ideeën geven

  • elkaar kunnen aanvullen

  • beter passen bij een diverse samenleving

Koppel dit aan burgerschap: samenleven vraagt dat je met verschillen leert omgaan, niet dat iedereen hetzelfde is.

Diversiteit en burgerschap

Bij burgerschap leer je hoe je samenleeft met anderen.


Diversiteit hoort daarbij, omdat je in Nederland leeft met mensen die niet allemaal dezelfde achtergrond, overtuigingen of gewoonten hebben. Goed burgerschap betekent dat je daar respectvol mee omgaat.

Deze slide heeft geen instructies

Minder zichtbare verschillen

  • geloof

  • taal

  • seksuele oriëntatie

  • geldsituatie

  • opleidingskansen

Zichtbare verschillen

  • huidskleur

  • kleding

  • lichamelijke beperking

  • leeftijd

  • soms genderuitdrukking

Leg uit dat zichtbare verschillen vaak sneller opvallen, maar dat minder zichtbare verschillen ook veel invloed hebben op iemands leven.

Waarom is diversiteit belangrijk in een samenleving?

A

Het geeft nieuwe ideeën

B

Het maakt iedereen gelijk

C

Het voorkomt meningen

D

Het stopt verschillen

De juiste gedachte is dat verschillende mensen ervaringen en ideeën meebrengen. De afleiders passen bij misverstanden: diversiteit betekent niet dat iedereen hetzelfde wordt.

Taal, geloof en gender

Ook deze verschillen spelen een rol in contact met anderen:

  • taal die iemand thuis spreekt

  • geloof of levensovertuiging

  • hoe iemand gender beleeft of uit


Respect begint met erkennen dat deze verschillen er zijn.

Gebruik eenvoudige taal bij gender: mensen kunnen zichzelf op verschillende manieren zien en uiten. Het doel is respectvol omgaan, niet een theoretische uitwerking.

Gelijkwaardigheid

Gelijkwaardigheid betekent dat ieder mens evenveel waard is.


Mensen zijn niet hetzelfde, maar verdienen wel dezelfde basis van respect, kansen en eerlijke behandeling.

Benadruk het verschil tussen gelijk zijn en gelijkwaardig zijn. Dat onderscheid is vaak nieuw voor studenten.

Respect en inclusie

Inclusie betekent dat mensen echt kunnen meedoen.

  • je wordt gehoord

  • je hoort erbij

  • er is ruimte voor verschil

  • regels sluiten niemand onnodig uit

Maak het praktisch: inclusie is meer dan erbij mogen zijn; het gaat om kunnen deelnemen en serieus genomen worden.

Wat hoort bij respectvol omgaan?

  • luisteren zonder meteen te oordelen

  • iemand aanspreken zoals diegene dat wil

  • rekening houden met verschillen

  • niet lachen om iemands achtergrond

  • openstaan voor een ander verhaal

Deze slide heeft geen instructies

Waarom inclusie belangrijk is

Als mensen zich veilig en welkom voelen, kunnen zij beter leren, werken en samenwerken.


Een groep wordt sterker als verschillen niet worden buitengesloten maar serieus worden genomen.

Verbind dit aan klas en werkvloer: veiligheid en erbij horen vergroten deelname en samenwerking.

Wat is een minder zichtbaar verschil?

A

Leeftijd

B

Kleding

C

Taal

D

Huidskleur

Taal staat op de slides bij minder zichtbare verschillen. De andere opties zijn voorbeelden van zichtbare verschillen.

Wanneer spreek je van discriminatie?

A

Bij een andere mening

B

Bij oneerlijke behandeling

C

Bij een eerste indruk

D

Bij een vaste gewoonte

De kern is gedrag: iemand wordt oneerlijk behandeld om wie die is. Een vooroordeel of stereotype kan eraan voorafgaan, maar is niet hetzelfde als discriminatie.

Zet de begrippen op de juiste plek

Een vooroordeel is een mening over iemand zonder die persoon echt te kennen. Een stereotype is een vast beeld van een groep. Als zo'n beeld leidt tot oneerlijke behandeling, heet dat discriminatie.

vooroordeel
stereotype
discriminatie
inclusie
gelijkwaardigheid
leefstijl

Deze volgorde sluit aan bij de keten op de samenvattende slide: vooroordeel → stereotype → discriminatie.

Vooroordelen

Een vooroordeel is een mening over iemand, zonder dat je die persoon echt kent.


Vooroordelen ontstaan vaak snel en zijn gebaseerd op aannames in plaats van op feiten.

Noem dat iedereen vooroordelen kan hebben. Het gaat erom ze te herkennen en niet automatisch te volgen.

Omgaan met verschillen in de klas

In de klas werk je samen met mensen die anders kunnen denken of leven.


Belangrijk is dat je:

  • elkaar laat uitpraten

  • verschillen niet belachelijk maakt

  • samenwerkt aan een taak

Koppel aan concrete klassituaties: samenwerken, groepsgesprekken, humor, meningsverschillen.

Omgaan met verschillen op de werkvloer

Op het werk is professioneel gedrag belangrijk.

  • spreek respectvol

  • kom afspraken na

  • werk samen met verschillende collega's

  • beoordeel iemand niet te snel

Benadruk dat je op de werkvloer niet met iedereen vrienden hoeft te zijn, maar wel professioneel en respectvol moet samenwerken.

Diversiteit in alledaagse situaties

School en buurt

  • een klasgenoot viert andere feestdagen

  • iemand spreekt thuis een andere taal

  • buren hebben andere gewoonten

Werkvloer

  • een collega werkt met een beperking

  • een team heeft verschillende leeftijden

  • iemand heeft andere opvattingen of leefstijl

Gebruik deze slide als herkenbare samenvatting van waar studenten diversiteit tegenkomen.

Wat past het best bij professioneel gedrag op werk?

A

Snel oordelen

B

Afspraken negeren

C

Respectvol omgaan

D

Verschillen uitlachen

De juiste optie komt direct uit de slides over werkvloer en respectvolle communicatie.

Waar kom jij diversiteit het meest tegen?

1

In de klas

2

In de buurt

3

Op stage of werk

4

Overal ongeveer

Deze slide heeft geen instructies

Woordenlijst

diversiteit - verschillen tussen mensen in een groep of samenleving

culturele achtergrond - gewoonten, waarden en invloeden uit iemands omgeving of opvoeding

nationaliteit - het land waarmee iemand officieel verbonden is

gelijkwaardigheid - het idee dat ieder mens evenveel waard is

respect - rekening houden met de ander en die serieus nemen

inclusie - iedereen kan meedoen en erbij horen

vooroordeel - een oordeel over iemand zonder die persoon echt te kennen

Deze slide heeft geen instructies

Woordenlijst

stereotype - een vast en vaak te simpel beeld van een groep mensen

discriminatie - iemand oneerlijk behandelen om wie die is

werkvloer - de plek waar mensen werken en samenwerken

leefstijl - de manier waarop iemand leeft en keuzes maakt

beperking - een lichamelijke, verstandelijke of psychische belemmering

sociaaleconomische verschillen - verschillen in geld, kansen, opleiding en leefsituatie

Deze slide heeft geen instructies