Verlichting 1650-1789 (Geschiedenis vwo), les 3: Terugblik quiz

VERLICHTING · 1650-1789

Quiz

Terugblik: Verlichting 1650-1789

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4-6

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Introductie

Terugblikquiz over de wetenschappelijke revolutie, natuurrechten, sociaal contract, scheiding der machten, publieke opinie en verlicht absolutisme.

Onderdelen in deze les

VERLICHTING · 1650-1789

Quiz

Terugblik: Verlichting 1650-1789

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Joseph Wright of Derby / Wikimedia Commons, publiek domein

Wat is empirisme?

A

Kennis opdoen door logisch redeneren

B

Kennis overnemen uit oude boeken

C

Kennis opdoen door ervaring en waarneming

D

Kennis ontvangen via openbaring

Empirisme (Locke): kennis via ervaring en waarneming. Verwachte fout: verwarren met rationalisme (Descartes).

Vul in

In zijn Principia beschreef Newton natuurwetten, wat tot debat over de plaats van godsdienst in de samenleving leidde.

Principia
natuurwetten
godsdienst
Discours
staatsinrichting

Principia, natuurwetten, godsdienst.

Wat bedoelde Rousseau met de algemene wil?

A

De wil van de vorst, volgens het droit divin

B

Wat het gemeenschappelijk belang van het volk dient

C

De som van alles wat elke burger voor zichzelf wil

D

De wil van de meerderheid in een parlement

De algemene wil dient het gemeenschappelijk belang. Verwachte fout: de som van de individuele wensen.

Wat is het doel van de scheiding der machten?

A

De vorst meer macht geven

B

Het volk direct laten regeren

C

De economie vrijmaken van de overheid

D

Machtsmisbruik voorkomen door de macht te verdelen

Montesquieu wilde machtsmisbruik voorkomen. Verwachte fout: dit met volkssoevereiniteit verwarren.

Wat is vooruitgangsgeloof?

Goed: het geloof dat kennis, onderwijs en rede de samenleving vooruit helpen. Verwachte fout: alleen technische vooruitgang noemen.

Zet op volgorde, van vroeg naar laat

1

Adam Smith: The Wealth of Nations (1776)

2

Montesquieu: De l'esprit des lois (1748)

3

Eerste deel van de Encyclopédie (1751)

4

Rousseau: Du contrat social (1762)

1748, 1751, 1762, 1776. Verwachte fout: Rousseau voor de Encyclopédie zetten.

Waarmee rechtvaardigde Lodewijk XIV zijn absolute gezag?

A

Met de volkssoevereiniteit en de algemene wil

B

Met het sociaal contract van Locke

C

Met de scheiding der machten

D

Met het droit divin, het goddelijk recht

Droit divin: de vorst regeert bij de gratie van God. Verwachte fout: sociaal contract; dat is juist de verlichte kritiek.

Welke rol speelden salons in de Verlichting?

A

Daar controleerde de censor de boeken

B

Daar werden nieuwe ideeën besproken

C

Daar leerden lagere standen lezen en schrijven

D

Daar kwam het parlement bijeen

Salons waren plekken van debat tussen schrijvers en elite. Verwachte fout: denken dat salons voor iedereen toegankelijk waren.

Wat was het tolerantiepatent van Jozef II?

A

Een wet die het volk de macht gaf

B

Een verbod op de Encyclopédie

C

Meer verdraagzaamheid voor niet-katholieke christenen

D

Een contract tussen vorst en volk

Een voorbeeld van verlicht absolutisme: hervorming van bovenaf. Verwachte fout: denken dat het de macht van de vorst beperkte.

Welke denker eiste vrijheid en gelijkheid ook voor armen en slaven?

A

Rousseau

B

Newton

C

Descartes

D

Frederik II

Rousseau, in combinatie met volkssoevereiniteit. Verwachte fout: Locke, die vooral natuurrechten benadrukte.

Wat is een kenmerk van het ancien régime?

A

Een samenleving met algemeen stemrecht

B

Een standenmaatschappij onder vorstelijk gezag

C

Een regering gekozen volgens het sociaal contract

D

Een economie zonder enige overheid

Standenmaatschappij en vorstelijk gezag. Verwachte fout: dit verwarren met de politieke wensen van de Verlichting.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

VERLICHTING · 1650-1789

Goed gedaan!

Je kunt nu uitleggen welke ideeën de Verlichting bracht en hoe vorsten daarmee omgingen. Ga verder met de revoluties van 1776 en 1789.

Deze slide heeft geen instructies