Het vak burgerschap
hoe functioneer je goed in de samenleving, als persoon én als professional?
Wat is het doel van de lessen?
Het belangrijkste doel is dat je wordt voorbereid op je rol in de maatschappij. Je bent namelijk niet alleen student en straks werknemer, maar ook burger.
zelfstandig na te denken → je mening te vormen → naar anderen te luisteren → je mening te onderbouwen → keuzes te maken → verantwoordelijkheid te nemen.
Het vak burgerschap
hoe functioneer je goed in de samenleving, als persoon én als professional?
Wat is het doel van de lessen?
Het belangrijkste doel is dat je wordt voorbereid op je rol in de maatschappij. Je bent namelijk niet alleen student en straks werknemer, maar ook burger.
zelfstandig na te denken → je mening te vormen → naar anderen te luisteren → je mening te onderbouwen → keuzes te maken → verantwoordelijkheid te nemen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat gaan we doen bij burgerschap?
Politiek en democratie – hoe werkt Nederland, wat zijn verkiezingen en waarom is stemmen belangrijk?
Rechten en plichten – welke rechten heb je en welke verantwoordelijkheden heb je als burger?
Samenleven – omgaan met mensen die andere meningen, culturen of achtergronden hebben.
Gezondheid en leefstijl – nadenken over je eigen gezondheid, keuzes en welzijn.
Geld en werk – bijvoorbeeld omgaan met geld, schulden, werk, inkomen en je positie als werknemer.
Media en informatie – leren herkennen wanneer informatie betrouwbaar is en hoe sociale media je mening kunnen beïnvloeden.
Normen en waarden – nadenken over wat jij belangrijk vindt en hoe je omgaat met anderen.
Deze slide heeft geen instructies
De indeling
Burgerschap bestaat uit vier onderdelen ook wel dimensies genoemd. Het gaat om:
De politiek/ juridische dimensie
De economische dimensie
De sociaal maatschappelijke dimensie
De dimensie vitaal burgerschap
Daarnaast hebben wij zelf ook nog twee dimensies toegevoegd:
Duurzaamheid
Internationalisering/ Wereldburgerschap
Deze slide heeft geen instructies
Periode 1
De sociaal/ maatschappelijke dimensie
De sociaal-maatschappelijke dimensie heeft betrekking op de bereidheid en het vermogen om deel uit te maken van de gemeenschap en daar een actieve bijdrage aan te leveren.
Je hebt kennis over en inzicht in:
De grondrechten en plichten in Nederland
Kenmerken van de verschillende (sub)culturen in Nederland en oorzaken van spanningen tussen verschillende (sub)culturen en bevolkingsgroepen in Nederland
Kenmerken van ethisch en integer handelen
Het doel en de invloed van sociale en professionele netwerken
Deze slide heeft geen instructies
WEEK 1
Individu & Groep
Identiteit
Wie ben jij — en hoe ben jij geworden wie je bent?
💬 Schrijf drie woorden op die jou beschrijven. Vergelijk met je buurman/buurvrouw.
Koppeling kwalificatie-eisen: doelzin 3 en 4
🎯 Leerdoelen
Aan het einde van de les kun je:
uitleggen wat identiteit en identiteitsontwikkeling betekenen.
beschrijven hoe jouw identiteit zich heeft ontwikkeld.
minimaal drie factoren benoemen die invloed hebben gehad op jouw identiteit.
uitleggen hoe deze factoren bijdragen aan wie jij nu bent als persoon.
Deze slide heeft geen instructies
Noem één woord dat jou beschrijft als persoon.
☁️ Woordwolk
💡 Welke woorden komen het meest voor in de klas? Wat zegt dat over jullie als groep?
Deze slide heeft geen instructies
📖 Theorie
Wat is identiteit?
Identiteit: Jouw unieke set van eigenschappen, waarden, rollen en ervaringen die bepalen wie jij bent. Identiteit is veranderbaar — meer dan je persoonlijkheid.
Persoonlijkheid: Hoe je als mens in elkaar zit — stabiele trekken zoals introvert/extravert. Verandert minder snel dan identiteit.
Nature (aangeboren)
Wat je meekrijgt bij geboorte: aanleg, temperament, intelligentie.
Bijv: je bent van nature geduldig.
Nurture (opvoeding/omgeving)
Wat je leert door je omgeving: opvoeding, vrienden, cultuur, ervaringen.
Bijv: je leert doorzetten van je ouders.
Wat is identiteit? (Thema A blz. 5-12) 📚 Thema A boek blz. 5: Voorbeeld Jamilla (19 jaar): in Nederland geboren met Marokkaanse roots, moslima, houdt van voetbal — dit zijn allemaal onderdelen van haar persoonlijke identiteit.
Sleep elke situatie naar het juiste type belang.
🖱️ Sleepvraag — Sleep de kaartjes naar de juiste categorie
💡 Let op: sommige eigenschappen kunnen bij allebei horen! Bespreek klassikaal.
Nature (aangeboren)
Nurture (aangeleerd)
Oogkleur
Taal die je spreekt
Geloof
Huidkleur
Aanleg voor muziek
Accent
Vriendelijkheid
Intelligentie
Humor
Deze slide heeft geen instructies
📖 Theorie
Wat vormt jouw identiteit?
Jouw identiteit wordt beïnvloed door zes factoren:
👨👩👧 Opvoeding
Hoe je bent opgevoed bepaalt welke waarden je hebt meegekregen.
🌍 Cultuur
De gewoonten, taal en tradities van de groep(en) waar je toe behoort.
👫 Vrienden
Je vriendengroep beïnvloedt je gedrag, smaak en normen.
📚 Onderwijs
School en opleiding geven je kennis en een nieuwe omgeving.
📱 Media
Social media en nieuws vormen hoe je naar de wereld kijkt.
💼 Ervaringen
Gebeurtenissen die je hebt meegemaakt vormen wie je bent.
Al deze factoren samen bepalen jouw referentiekader — de bril waarmee jij de wereld ziet.
Identiteit bestaat uit aangeboren eigenschappen, eigenschappen geleerd in je opvoeding en eigenschappen die zijn ontstaan door je omstandigheden.
Wat vormt jouw identiteit? (Thema A blz. 5-12)
📚 Thema A boek blz. 5-12: Identiteit bestaat uit aangeboren eigenschappen, eigenschappen geleerd in je opvoeding en eigenschappen die zijn ontstaan door je omstandigheden.
Welke factor heeft jouw identiteit het meest gevormd — en waarom?
Beschrijf een concreet moment of voorbeeld uit jouw eigen leven.
✏️ Open vraag
Denk aan: Opvoeding • Cultuur • Vrienden • Een bijzondere ervaring
✏️ Werkvorm – Individueel → Tweetallen → Klassikaal
Identiteitskaart maken
Maak individueel een identiteitskaart van jezelf (5 min): teken of schrijf.
Zet er minimaal vijf dingen op: een rol, een waarde, een groep, een ervaring die je heeft gevormd, en iets wat je goed kunt.
Vergelijk in tweetallen: welke factor heeft jou het meest gevormd?
Drie studenten delen klassikaal één factor.
Klassikale vraag: kan je identiteit veranderen? Geef een voorbeeld.
Drie studenten delen klassikaal één factor — docent verbindt dit met nature vs. nurture.
💬 Bespreking
Wie ben jij — en hoe ben je geworden wie je bent?
Neem even de tijd om hierover na te denken. Er zijn geen foute antwoorden.
Beschrijf één moment waarop jouw identiteit veranderde. Wat was er anders na dat moment?
Welke factor heeft jou het meest gevormd: opvoeding, cultuur, vrienden of een ervaring? Waarom?
Hoe denk jij dat jouw identiteit over vijf jaar veranderd zal zijn?
Deze slide heeft geen instructies
🪞 Reflectie & Portfoliovoorbereiding
Reflecteer op jouw identiteit
Welke drie waarden zijn het meest bepalend voor wie jij bent?
Hoe speelt jouw identiteit een rol op je stageplek of in je opleiding?
Wat wil jij bewust veranderen of ontwikkelen aan jouw identiteit?
Deze slide heeft geen instructies
❓ Afsluitquiz
Vraag 1: Wat is het verschil tussen identiteit en persoonlijkheid?
A) Er is geen verschil
C) Persoonlijkheid is aangeleerd; identiteit is aangeboren
D) Identiteit gaat alleen over je beroep
B) Identiteit is veranderbaar; persoonlijkheid is stabiel
Loop naar het juiste antwoord in de klas. We bespreken klassikaal de antwoorden.
A4 met A / B/ C/ D op de wanden plakken en studenten naar het juiste antwoord laten lopen en bespreken.
Antwoord is: B) Identiteit is veranderbaar; persoonlijkheid is stabiel
❓ Afsluitquiz
Vraag 2: Welke twee factoren bepalen jouw identiteit?
A) Geld en succes
C) School en werk
D) Cultuur en geloof
B) Nature (aangeboren) en Nurture (omgeving)
Loop naar het juiste antwoord in de klas. We bespreken klassikaal de antwoorden.
A4 met A / B/ C/ D op de wanden plakken en studenten naar het juiste antwoord laten lopen en bespreken.
Juiste antwoord: B) Nature (aangeboren) en Nurture (omgeving)
🔒 Afsluiting
🔑 Kernboodschap
Identiteit is wie jij bent + hoe jij bent geworden wie je bent. Dat wordt bepaald door nature én nurture.
📝 Exitticket
Noem één factor die jouw identiteit heeft gevormd en leg in twee zinnen uit hoe dat is gebeurd.
⏱ Portfoliouur volgt — gebruik de tijd voor je portfolioopdracht. Dit doe je in het Examenplatform CEM
Op een post it
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting dimensies
Je gaat voor de Sociaal-Maatschappelijke dimensie aan verschillende opdrachten werken. Alle uitwerkingen van de opdrachten verzamel je in een verslag, LET OP; dit verslag lever je pas aan het einde van de periode in. Hier komen alle opdrachten van deze periode in. Naast de opdrachten, schrijf je in je verslag ook een inleiding en een slot. In het slot vertel je wat je geleerd hebt.
Het format komt ook in teams te staan.
Deze slide heeft geen instructies