1.1 Veelhoeken
1.1 Veelhoeken
De titel sluit aan bij de afbeeldingen uit het lesboek. Open vanuit herkenbare vormen: driehoek, vierhoek en andere vlakke figuren.
Leerdoel
Ik kan in een veelhoek zijden, hoeken, hoekpunten, diagonalen en snijpunten aanwijzen en ik kan uitleggen wanneer een veelhoek regelmatig is.
Deze slide heeft geen instructies
Welke vormen ken jij al?
Gebruik dit als korte startactivatie na het leerdoel. Verwachte woorden: driehoek, vierhoek, hoek, zijde, vierkant. Pak 2 of 3 woorden uit de wolk terug in de les.
Verloop van de les
eerst: namen van delen van een figuur
daarna: wat is een veelhoek?
vervolgens: regelmatige veelhoeken
tot slot: diagonalen tekenen en herkennen
De gebruiker vroeg expliciet om een sheet met het verloop van de les en om afbeelding 8 daarbij te gebruiken.
Zijden van een figuur
de randen van een vlakke figuur noem je zijden
een zijde is een lijnstuk
een zijde geef je aan met twee hoofdletters
voorbeelden: KL, LM, MN
Benadruk dat leerlingen in deze les steeds naar vlakke figuren kijken. Gebruik de letters uit de afbeelding om namen van zijden hardop te lezen.
Hoek, hoekpunt en snijpunt
twee zijden die samenkomen, vormen een hoek
het punt waar zijden samenkomen, heet een hoekpunt
dat punt is ook het snijpunt van die zijden
een hoekpunt geef je aan met één hoofdletter
Voor VMBO basis/kader helpt het om de woorden naast elkaar te zetten: hoek = opening, hoekpunt = punt, snijpunt = plek waar lijnen elkaar raken.
Onderdelen aanwijzen
In figuur ABCD kun je deze delen zien:
zijde: bijvoorbeeld AB
hoekpunt: bijvoorbeeld A
hoek: bij een hoekpunt
diagonaal: lijn tussen twee niet-aangrenzende hoekpunten
Gebruik de afbeelding om exact aan te wijzen wat elk woord betekent. Laat zien dat een diagonaal niet over een zijde loopt.
Wat is een diagonaal?
Een diagonaal is een lijnstuk dat twee hoekpunten verbindt die niet naast elkaar liggen.
Bij figuur ABCD zijn de diagonalen:
AC
BD
Veel leerlingen noemen per ongeluk ook zijden diagonalen. Leg het verschil duidelijk uit: naast elkaar = zijde, niet naast elkaar = diagonaal.
Welke lijn is een diagonaal in ABCD?
AB
BC
AC
CD
Toetst het verschil tussen een zijde en een diagonaal. AB, BC en CD zijn zijden; AC verbindt twee niet-naast-elkaar liggende hoekpunten.
Vul de woorden in
In figuur ABCD is AB een zijde. Punt A is een hoekpunt. AC is een diagonaal, want A en C liggen niet naast elkaar.
Laat leerlingen hardop meelezen: zijde = rand, hoekpunt = punt, diagonaal = tussen niet-aangrenzende hoekpunten.
Wat is een veelhoek?
een figuur met drie of meer hoeken noem je een veelhoek
veelhoeken zijn vlakke figuren
de naam hangt af van het aantal hoekpunten
een driehoek is dus een veelhoek en een vierkant is ook een veelhoek!
Houd het eenvoudig: een veelhoek heeft rechte zijden en meerdere hoeken. Nog niet uitbreiden naar ingewikkelde uitzonderingen.
Namen van veelhoeken
3 hoeken → driehoek
4 hoeken → vierhoek
5 hoeken → vijfhoek
7 hoeken → zevenhoek
Deze namen sluiten direct aan op de voorbeelden in de meegegeven afbeeldingen.
Wanneer is een figuur een veelhoek?
3+ hoeken
1 ronde lijn
2 hoeken
geen zijden
De goede keuze sluit aan bij de basisdefinitie op de slides: vlakke figuur met rechte zijden en minstens 3 hoeken.
Maak de tekst compleet
Een veelhoek is een vlakke figuur met drie of meer hoeken. Een figuur met 4 hoeken heet een vierhoek.
Deze invuloefening herhaalt de kernwoorden uit het blok: veelhoek, drie, vierhoek en gelijk.
Regelmatige veelhoek
Een regelmatige veelhoek heeft:
alle zijden even lang
alle hoeken even groot
Dan is de figuur overal gelijk verdeeld.
Benadruk dat beide voorwaarden nodig zijn. Alleen gelijke zijden is niet genoeg.
Wanneer is een figuur regelmatig?
Controleer steeds 2 dingen:
zijn alle zijden even lang?
zijn alle hoeken even groot?
Alleen als beide antwoorden ja zijn, is het een regelmatige veelhoek.
Dit is het beslisschema van de les. Laat leerlingen deze taal overnemen.
Voorbeeld: zevenhoek ABCDEFG
Zevenhoek ABCDEFG is regelmatig als:
alle 7 zijden even lang zijn
alle 7 hoeken even groot zijn
Daarom heet deze figuur een
regelmatige zevenhoek.
Sluit aan op opdracht 6 uit de afbeelding. Gebruik de naam ABCDEFG exact zo.
Wanneer is een veelhoek regelmatig?
Alleen gelijke hoeken
Alleen gelijke zijden
Groot en netjes
Zijden en hoeken gelijk
Veelgemaakte fout: leerlingen kiezen alleen gelijke zijden. Benadruk dat beide voorwaarden nodig zijn.
Diagonalen in een zevenhoek
In een zevenhoek kun je vanuit één hoekpunt meer diagonalen tekenen dan in een vierhoek.
Vanuit A teken je diagonalen naar hoekpunten die niet naast A liggen.
Je hoeft hier niet alle namen op de slide te zetten; de kern is dat meer hoekpunten ook meer mogelijke diagonalen geven.
Hoeveel diagonalen heeft een driehoek?
0
1
2
3
Sluit aan op het patroon: een driehoek heeft geen niet-aangrenzende hoekpunten om te verbinden.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Open reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen kort benoemen wat ze echt hebben onthouden, bijvoorbeeld diagonaal, veelhoek of regelmatig.
Wat hielp jou het meest?
Gebruik de antwoorden om te horen wat steun gaf: plaatjes, letters bij figuren, voorbeelden of samen tellen.
Begrippenlijst
zijde - een rand van een vlakke figuur; een lijnstuk
hoek - de opening die ontstaat als twee zijden samenkomen
hoekpunt - het punt waar twee zijden samenkomen
snijpunt - het punt waar lijnen of zijden elkaar snijden
diagonaal - een lijnstuk tussen twee niet-naast-elkaar liggende hoekpunten
veelhoek - een vlakke figuur met drie of meer hoeken
regelmatige veelhoek - een veelhoek met alle zijden even lang en alle hoeken even groot
Deze slide heeft geen instructies