Quantumdeeltjes en banden (Natuurkunde vwo), les 3: Terugblik quiz

Zonnecellen in een paneel (foto: Guilhem Vellut, CC BY 2.0)

EXAMENSTOF · F1 · QUANTUMWERELD

Quiz

Terugblik: Quantumdeeltjes en banden

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNatuurkundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4-6

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Introductie

Terugblik quiz met 11 vragen over de energieput, golffuncties, waterstof, Pauli, banden, band gap, isolatoren en de LDR, met rekenvragen en twee open vragen.

Onderdelen in deze les

Zonnecellen in een paneel (foto: Guilhem Vellut, CC BY 2.0)

EXAMENSTOF · F1 · QUANTUMWERELD

Quiz

Terugblik: Quantumdeeltjes en banden

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Guilhem Vellut / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Vul in

Volgens het uitsluitingsprincipe van Pauli zit in één toestand maximaal één elektron; twee elektronen op één niveau hebben tegengestelde spin, een klein magneetje.

Pauli
één
spin
Planck
twee

Syllabus F1.4: uitsluitingsprincipe van Pauli en elektronspin.

Wat is |ψ|² op een plek in de put?

A

De energie van het deeltje op die plek

B

De snelheid van het deeltje op die plek

C

Een maat voor de kans het deeltje te vinden

D

De uitwijking van de golf op dat moment

|ψ|² is een maat voor de waarschijnlijkheid om het deeltje ter plekke aan te treffen. Fouten: energie of snelheid op een plek, en ψ zelf als uitwijking zien. Syllabus F1.3.

Elektron in een put: waarom is E gequantiseerd?

Goed antwoord: alleen golffuncties met een knoop op de wanden passen (heel aantal halve golflengtes), en bij elke golffunctie hoort één energie, dus gequantiseerd. Verwachte fout: alleen zeggen "het deeltje is opgesloten" zonder knopen of golffunctie. Syllabus F1.3.

Een elektron in een put heeft E1 = 0,15 eV. Wat is E4?

A

2,4 eV

B

0,60 eV

C

1,2 eV

D

2,3 eV

E4 = 4²·E1 = 16 · 0,15 = 2,4 eV (controle: 2,4 / 16 = 0,15). Fouten: 4·E1 = 0,60 eV (n in plaats van n²), 8·E1 = 1,2 eV en 15·E1 = 2,3 eV (het verschil met E1). Syllabus F1.3.

Een proton en een elektron zitten in dezelfde put. Wie heeft de grootste E1?

A

Het proton: grotere massa, grotere E1

B

Het elektron: kleinere massa, grotere E1

C

Gelijk: alleen L en n bepalen E1

D

Het proton: het heeft een grotere lading

E1 = h²/(8·m·L²): bij gelijke L is E1 evenredig met 1/m, dus de lichtste massa heeft de grootste energie. Fouten: massa in de teller denken, de massa vergeten en lading erbij halen. Syllabus F1.3.

Een energieband bestaat uit 1000 niveaus. Hoeveel elektronen passen erin?

A

1000 elektronen

B

500 elektronen

C

4000 elektronen

D

2000 elektronen

Pauli: per niveau twee toestanden (spin mee of tegen), dus 2 · 1000 = 2000 elektronen. Fouten: één elektron per niveau (1000), delen in plaats van vermenigvuldigen (500) en twee keer verdubbelen (4000). Syllabus F1.4.

Waarom heeft waterstof discrete energieniveaus?

A

Passende knopen en buiken: vaste energieën

B

Het elektron draait op vaste banen om de kern

C

De energie hangt alleen van de kern af

D

Elke energie boven −13,6 eV is mogelijk

Alleen golffuncties met passende knopen en buiken kunnen bij het elektron horen; bij elke golffunctie hoort één energie. Fouten: het banenmodel van Bohr, de kern als enige factor en een continu spectrum. Syllabus F1.3.

Welk diagram hoort bij een isolator?

A

Diagram 2: half gevulde band

B

Diagram 3: volle band, kleine band gap

C

Diagram 1: volle band, grote band gap

D

Geen van de drie diagrammen

Diagram 1 heeft een volle band met een grote band gap (5,5 eV) en een lege band erboven: isolator. Diagram 2 is een geleider (half gevuld), diagram 3 een halfgeleider (band gap 1,1 eV). Fouten: de half gevulde band, de kleine gap. Syllabus F1.5. Image credit: Eigen figuur

Een LDR heeft band gap 2,0 eV. Rood licht: fotonen van 1,9 eV. Wat gebeurt er?

A

R daalt: elk foton maakt een elektron los

B

R stijgt: de fotonen warmen de LDR op

C

R blijft vrijwel gelijk: te weinig energie

D

R daalt: rood licht is ook licht

De fotonenergie (1,9 eV) is kleiner dan de band gap (2,0 eV): de fotonen brengen geen elektronen over de gap en R verandert vrijwel niet. Fouten: elke lichtsoort even effectief denken, opwarming en alleen naar de lichtsterkte kijken. Syllabus F1.5.

Keramiek aan een mast: waarom geen stroom?

Goed antwoord: de valentieband is vol en de band gap is groot, dus elektronen kunnen geen energie opnemen en niet naar een vrij niveau (Pauli); de geleidingsband is leeg. Verwachte fout: "er zijn geen elektronen". Syllabus F1.5.

Een deeltje botst op een dunne barrière. Wat zegt de golffunctie?

A

ψ is achter de barrière nog niet nul

B

ψ is al in de barrière precies nul

C

ψ is in de barrière overal even groot

D

ψ neemt in de barrière lineair af

Bij een eindig diepe put en een barrière neemt ψ exponentieel af, maar wordt niet nul. Is de barrière dun, dan is ψ aan de andere kant nog niet nul en kan het deeltje tunnelen. Fouten: ψ plotseling nul (oneindig diepe put), geen afname en een lineaire afname. Syllabus F1.3.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

EXAMENSTOF · F1 · QUANTUMWERELD

Goed gedaan!

Je kunt energieniveaus berekenen en beredeneren met knopen en buiken, en materialen indelen met de band gap. Goed gedaan!

Deze slide heeft geen instructies