Hoofdstuk 3
'de samenleving en verschillen'
Hoofdstuk 3
'de samenleving en verschillen'
Deze slide heeft geen instructies
Welke (sociale) verhoudingen zijn er in dit klaslokaal?
Welke (sociale) verhoudingen zijn er in dit klaslokaal?
Deze slide heeft geen instructies
Wat leerde ik vorig hoofdstuk?
verschillende aspecten van identiteit
wat socialisatie is en hoe dit tot stand komt
de functies van socialisatie
verschillende elementen van cultuur
verschillende soorten culturen en hoe mensen culturen aanleren
Vorig hoofdstuk...
Deze slide heeft geen instructies
wat sociale ongelijkheid is
hoe macht en dwang van elkaar verschillen en hoe ze relateren
wat gezag is
de tegenpolen samenwerking en conflict te begrijpen
Ik leer...
Wat leer ik dit hoofdstuk?
Deze slide heeft geen instructies
§3.1 sociale ongelijkheid
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid is een situatie waarin verschillen tussen mensen, al dan niet aangeboren kenmerken, consequenties hebben voor hun maatschappelijke positie en die leiden tot een ongelijke verdeling van schaarse en hooggewaarde zaken, van waardering en behandeling.
pagina 47
Sociale ongelijkheid
verschillen waar een waardering aan verbonden is
sociale ongelijkheid is niet altijd discriminatie
Deze slide heeft geen instructies
Sociale ongelijkheid en discriminatie
Discriminatie is ongelijke behandeling in gelijke gevallen
Niet bij alle vormen van sociale ongelijkheid is sprake van discriminatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vier soorten sociale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid ontstaat bij een ongelijke verdeling van hulpbronnen:
1. economische hulpbronnen; geld en bezit
2. sociale hulpbronnen; contacten met mensen
3. symbolische hulpbronnen; status en aanzien
4. politieke hulpbronnen; macht en gezag
pagina 49
originalType.dragQuestion
Sleep de soort sociale ongelijkheid naar de juiste afbeelding.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Sociale mobiliteit
jouw plek op de maatschappelijke ladder staat niet vast
sociale mobiliteit kan verklaard worden door positie toewijzing of positieverwerving
pagina 49
Maatschappelijke ladder
De verdeling van de maatschappij in groepen waartussen sociale ongelijkheid bestaat noemen we sociale stratificatie
Het ordenen van de sociale lagen resulteert in de maatschappelijke ladder
pagina 49
Sociale mobiliteit
Positietoewijzing:
door maatschappelijke oorzaken komt een persoon of groep op een bepaalde plek terecht.
Positieverwerving:
mensen verwerven hun maatschappelijke positie door eigen toedoen, door hun acties.
In gesloten samenlevingen is er nauwelijks sprake van sociale mobiliteit.
In een open samenleving hebben mensen meer kansen om sociaal mobiel te zijn.
pagina 50
Iris gaat als eerste van haar familie naar de universiteit. Is hier sprake van sociale mobiliteit?
Iris gaat als eerste van haar familie naar de universiteit. Is hier sprake van sociale mobiliteit?
Nee, het gaat hier niet om sociale mobiliteit
Ja, via het proces van positietoewijzing
Ja, via het proces van positieverwerving
Ja, zowel via het proces van positietoewijzing als van positieverwerving
Deze slide heeft geen instructies
3 soorten kapitaal
Kansen worden groter wanneer iemand kapitaal heeft. Er zijn drie soorten:
economisch kapitaal; (financieel) bezit of hoog inkomen
sociaal kapitaal; connecties, netwerken, etc.
cultureel kapitaal; culturele competenties, kennis, houdingen, opvattingen en smaak die passen bij hoge sociale posities
pagina 51
Hoe heet de institutie die zorgt voor minder sociale ongelijkheid?
Hoe heet de institutie die zorgt voor minder sociale ongelijkheid?
p. 51
De verzorgingsstaat
De verzorgingsstaat
Solidariteit reguleren
Ongelijkheid bestrijden
Belasting betalen is solidariteitsregulatie
pagina 51
Collectieve en private goederen
Collectieve goederen
Deze goederen zijn non-exclusief:
iedereen mag ervan meegenieten.
vb: schoon water
Private goederen
Deze goederen zijn exclusief:
mensen moeten ervoor betalen.
vb: een smartphone
pagina 52
§3.2 Macht
Deze slide heeft geen instructies
Macht
Het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en de mogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vier machtsbronnen
Affectieve machtsbronnen: gevoel en emoties
Cognitieve machtsbronnen: kennis
Economische machtsbronnen: geld
Politieke machtsbronnen --> politieke machtsdragers
Deze slide heeft geen instructies
Welke machtsbron heeft Jaap van Dissel?
Welke machtsbron heeft Jaap van Dissel?
affectieve machtsbron
cognitieve machtsbron
economische machtsbron
politieke machtsbron
Deze slide heeft geen instructies
Machtsbronnen
Gretha Thunberg gebruikt twee soorten machtsbronnen in het volgende filmpje. Welke twee?
Deze slide heeft geen instructies
Tip: op youtube kan er Nederlandse ondertiteling worden aangezet als de Engelse ondertiteling te ingewikkeld is.
Je kan stellen dat Gretha twee soorten machtsbronnen gebruikt, welke twee?
Welke twee machtsbronnen gebruikt Gretha Thunberg?
Antwoord:
Gretha gebruikt affectieve machtsbronnen en cognitieve machtsbronnen
Informele en formele macht
Formele macht is vastgelegd in regels of wetten
Informele macht is niet officieel vastgeled
Deze slide heeft geen instructies
Het dilemma van collectieve actie
Als mensen samenwerken om een collectief goed te realiseren is dat collectieve actie
Mensen kunnen profiteren van collectieve actie, zonder mee te werken
Dit zijn free riders
pagina 55
Hoe is de corona pandemie een voorbeeld van het dilemma van collectieve actie?
Hoe is de corona pandemie een voorbeeld van het dilemma van collectieve actie?
Deze slide heeft geen instructies
Wat kan een oplossing zijn voor het dilemma van collectieve actie?
Wat kan een oplossing zijn voor het dilemma van collectieve actie?
Deze slide heeft geen instructies
De oplossing
Dwang is de oplossing
Een actor met macht kan dwang gebruiken
Hoe meer hulpbronnen een actor heeft, hoe meer macht hij of zij heeft
pagina 55
§3.3 Gezag
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Gezag
Iemand kan zijn gezag ontlenen aan verschillende bronnen:
Kwaliteiten
Functie
Prestaties
pagina 56
Op basis waarvan heeft de paus zijn geestelijke gezag ontleend?
Op basis waarvan heeft de paus zijn geestelijke gezag ontleend?
Kwaliteiten
Functie
Prestatie
Deze slide heeft geen instructies
§3.4 Samenwerking en conflict
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Samenwerking
Samenwerking is het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
pagina 58
Wat is nodig voor samenwerking?
Wat is nodig voor samenwerking?
Deze slide heeft geen instructies
Samenwerking
3 voorwaarden voor samenwerking
compromisbereidheid
onderling vertrouwen
wederzijdse acceptatie
Deze slide heeft geen instructies
Conflict
Conflict is een situatie waarin individuen, groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de eigen doelen te bereiken.
Deze slide heeft geen instructies
Karl Marx (1818-1883)
Filosoof
Samuel Huntington (1927-2008)
Politicoloog
Confictbenadering van Marx en Huntington
Deze slide heeft geen instructies
originalType.dragQuestion
Sleep de denker naar de juiste opvatting
Pagina 48
Photo credits S. Huntington:
Copyright World Economic Forum (www.weforum.org), swiss-image.ch/Photo by Photo by Peter Lauth - Samuel P. Huntington - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2004
Manifeste en latente conflicten
Manifest conflict = er wordt openlijk tegengewerkt, het conflict is zichtbaar.
Latent conflict = het conflict is subtieler, verborgen.
Deze slide heeft geen instructies
Gemeenschappelijk doel
samenwerking
Eigen doel
conflict
Elkaar tegenwerken
Handelen op elkaar afstemmen
Deze slide heeft geen instructies
Optioneel als extra materiaal bij de les
Optioneel als extra materiaal bij de les
Wat heb je geleerd deze les?
Wat heb je geleerd deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Wat vind je nog lastig?https://www.youtube.com/watch?v=YmkjIuOTq1g
Wat vind je nog lastig?
Deze slide heeft geen instructies
wat sociale ongelijkheid is
hoe macht en dwang van elkaar verschillen en hoe ze relateren
wat gezag is
de tegenpolen samenwerking en conflict te begrijpen
Wat heb ik geleerd?
Deze slide heeft geen instructies
Einde van hoofdstuk 3
De samenleving en verschillen
Deze slide heeft geen instructies