§6.5 Schaalmodel (leerjaar 2)

6

Vergroten en verkleinen

Paragraaf 6.5

Schaalmodel

Een maquette van een brug of je eigen school: hoe reken je van het model naar het echte ding?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

In deze les zitten 14 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Leerlingen rekenen met schaalmodellen en maquettes: van model naar echt en terug, met omrekenen van eenheden en het effect van de schaal op oppervlakte. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 2, hoofdstuk 6 Vergroten en verkleinen, paragraaf 6.5. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Onderdelen in deze les

6

Vergroten en verkleinen

Paragraaf 6.5

Schaalmodel

Een maquette van een brug of je eigen school: hoe reken je van het model naar het echte ding?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 6 Vergroten en verkleinen, paragraaf 6.5 Schaalmodel. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

6.5  Schaalmodel

Leerdoelen

6.5.1

Je kunt afmetingen van een schaalmodel omrekenen naar het echte voorwerp.

6.5.2

Je kunt afmetingen van een echt voorwerp omrekenen naar het model.

6.5.3

Je kunt uitleggen hoe de oppervlakte verandert bij een schaalmodel.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Startvraag

Je school als maquette

Je maakt een model van je school op schaal 1 : 100. Een lokaal is in het echt 8 m lang.

Hoe lang is het in het model?

A

8 cm

B

80 cm

C

800 cm

D

0,8 cm

8 m = 800 cm en 800 : 100 = 8 cm. Wie 80 cm kiest, deelt door 10. Wie 800 cm kiest, vergeet te delen door de schaal. Wie 0,8 cm kiest, deelt 8 door 100 zonder om te rekenen naar cm. Handige vuistregel: bij schaal 1 : 100 is 1 m echt 1 cm in het model.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Een schaalmodel

In een schaalmodel veranderen alle afmetingen met dezelfde factor: lengte, breedte en hoogte.

  • model · schaalgetal = echt

  • echt : schaalgetal = model

Reken om naar dezelfde eenheid. Hier is de schaal 1 : 50.

Laat leerlingen een regel van de tabel uitleggen: 12 cm in het model is 12 · 50 = 600 cm echt, en dat is 6 m. Spreek af dat het schaalgetal altijd de grote kant is: hoe groter het getal, hoe kleiner het model. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Opdrachten Kennis

1

Een model op schaal 1 : 80 is 10 cm hoog. Hoe hoog is het echte gebouw?

A

80 m

B

0,125 m

C

8 m

D

800 m

10 · 80 = 800 cm en dat is 8 m. Wie 0,125 m kiest, deelt 10 door 80: dat is de verkeerde richting, van model naar echt moet je vermenigvuldigen. Wie 80 m of 800 m kiest, rekent niet goed om van cm naar m.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Drie stappen

Zo pak je elke opgave over een schaalmodel aan.

Model naar echt

Vermenigvuldig met het schaalgetal. Het echte ding is groter.

Echt naar model

Deel door het schaalgetal. Het model is kleiner.

Eenheden

Reken eerst om naar cm of m en schrijf het antwoord in een handige eenheid.

Laat leerlingen voor elke opgave eerst zeggen of het antwoord groter of kleiner dan het gegeven getal moet worden. Dat vangt de meeste fouten met vermenigvuldigen of delen. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Voorbeeldopdracht 1

Een maquette van een brug is 45 cm lang. De schaal is 1 : 200. Hoe lang is de echte brug?

gegeven

Model: 45 cm

Schaal 1 : 200

uitwerking

45 · 200 = 9.000 cm

9.000 cm = 90 m

antwoord

90 m

Eerst vermenigvuldigen, dan omrekenen naar een handige eenheid. 9.000 cm lezen veel leerlingen als een enorm getal, 90 m kunnen ze zich voorstellen: dat is een brug over een flinke gracht. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Opdrachten Kennis

2

Een model van een toren is 15 cm hoog. De schaal is 1 : 400. Hoe hoog is de toren echt, in meter?

15 · 400 = 6.000 cm = 60 m. Wie 6 antwoordt, deelt door 1.000 in plaats van 100. Wie 6.000 antwoordt, vergeet de eenheid om te rekenen.

Vul de ontbrekende getallen in.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Opdrachten Toepassing

3

Een kamer is 4 m bij 3 m. Dat is 400 cm bij 300 cm.

Het model heeft schaal 1 : 25.

In het model is de kamer 16 cm bij 12 cm.

16
12
1,6
160
4

Eerst naar cm, dan delen door 25: 400 : 25 = 16 en 300 : 25 = 12. Wie 1,6 kiest, rekent met dm of verschuift de komma verkeerd. Wie 160 kiest, deelt 4.000 door 25. Wie 4 kiest, neemt de echte lengte over.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Opdrachten Toepassing

4

Dit model van een huisje heeft schaal 1 : 25. Hoe breed is het echte huisje?

A

0,8 m

B

5 m

C

50 m

D

500 m

20 · 25 = 500 cm en dat is 5 m. Wie 0,8 m kiest, deelt 20 door 25. Wie 50 m of 500 m kiest, rekent niet goed om naar meter. Doorvraag: hoe hoog is de muur van het echte huisje? 12 · 25 = 300 cm, dus 3 m. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Opdrachten Toepassing

★ 5

Een model op schaal 1 : 10 heeft een dak van 0,5 m². Hoe groot is het dak in het echt, in m²?

Oppervlakte verandert met het kwadraat van de factor: 10² = 100, dus 0,5 · 100 = 50 m². Wie 5 antwoordt, vermenigvuldigt maar met 10. Wie 500 antwoordt, gebruikt 10³, de factor voor inhoud. Dit is de stof van de vorige paragraaf in een nieuwe context.

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

V E R D E R K I J K E R

Modeltreinen en filmexplosies

Modeltreinen van het formaat H0 hebben schaal 1 : 87. Een echte wagon van 26 m is dan ongeveer 30 cm lang.

Filmmakers bouwen modellen van schepen en gebouwen voor explosies. Omdat een klein model sneller valt en spettert, filmen ze vaak in slow motion.

Reken met de leerlingen na: 26 m = 26.000 mm en 26.000 : 87 ≈ 299 mm, dus ongeveer 30 cm. Vraag: welke schaal hoort bij een modelauto die 4 cm lang is en een echte auto van 4 m? 1 : 100. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 6

Paragraaf 6.5

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

6.5.1 Van model naar echt

2

6.5.2 Van echt naar model

3

6.5.3 Oppervlakte bij schaal

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

6.5

Klik hier

Image credit: LessonUp