Les 1: hoe leren werkt
Les 1: hoe leren werkt
Hoofddoel les 1:
Leerlingen begrijpen hoe belangrijk herhalen is, en maken kennis met verschillende strategieën hiervoor.
Les 1: hoe leren werkt
Warming-up
Animatiefilm
Opdracht in tweetallen
Groepsopdracht
En hoe werkt dat bij jou?
Bonusopdracht
Wat gaan we doen?
Intro: Vandaag beginnen we met de eerste les van de 4 lessen over stress door leren.
We hebben …….. de lessenserie gedaan over stress in het algemeen.
Nu gaan we wat dieper in op de oorzaken van stress,
In deze lessen gaan we bespreken hoe het komt dat leren stress kan geven, en ook met elkaar praten over wat je zelf kan doen om minder last van stress te hebben.
Dat heet met een duur woord: welke strategieën je kan kiezen. En welke bij jou passen.
Dat is allemaal heel persoonlijk, en daarom is het belangrijk met elkaar afspraken te maken hoe we omgaan met wat er hier besproken wordt.
Docenteninformatie
Nu de afspraken maken over veiligheid. Zie voor meer informatie “Aandachtspunten” in het laatste hoofdstuk van deze handleiding.
1. Opdracht: Warming-up
Heb je ideeën hoe je leren makkelijker of leuker maakt?
Waar denk je aan bij het woord: ‘leren’?
Intro: Leren en school bepalen een groot deel van jullie leven. Je bent er veel tijd mee kwijt.
Als je beter weet hoe het leren in je brein werkt, kan je dat misschien gebruiken om makkelijker te leren of minder last te hebben van stress.
Want best veel jongeren hebben stress van school. Een deel daarvan gaat over leren. Makkelijker leren is iets wat iedereen wel wil. En als je frustraties hebt over leren dan hopen we dat deze les je ideeën geeft over hoe je dat zou kunnen verminderen.
De komende lessen gaan dus over hoe je stress kunt krijgen van leren en wat je kan helpen om minder stress te ervaren.
Vraag aan de leerlingen:
Waar denk je aan bij het woord ‘leren’?
Heb je ideeën hoe je leren makkelijker of leuker maakt?
Schrijf dit op je werkblad.
Tips voor docent:
Dit kan evt. ook via Mentimeter of Lessonup.
Je kan er ook voor kiezen om de klas te verdelen in 3 of 4 groepjes. Elk groepje krijgt drie minuten om zoveel mogelijk woorden op te schrijven. Geef iedere groep een viltstift. Ze moeten één voor één naar voren komen om het bord of flap te schrijven en daarna de viltstift doorgeven.
Nabespreking: Wat valt je op?
Negatief/positief, leuk/niet leuk, hetzelfde/verschillend
(en als alles heel negatief is)
Wat heb je ooit geleerd waar je trots op bent of heel blij mee bent? (Bijvoorbeeld voetballen, koken, muziek maken,tekenen, voor jezelf opkomen).
Waar denk je aan bij het woord leren?
Deze slide heeft geen instructies
https://youtu.be/l4Q8QXB1H_Q
2. Animatiefilm 1 – Hoe leren werkt
Deze film ging over de kracht van herhalen.
Heeft iemand vragen over deze film?
Zo niet dan gaan we hier nu mee oefenen.
3. Opdracht: de kracht van herhalen
second
We maken tweetallen.
Per tweetal leest één van jullie de gekleurde woorden hardop voor.
Lees niet de woorden zelf, maar de kleur waarin het woord is afgedrukt.
Dus zeg bij het eerste woord niet ROOD maar GROEN.
De ander houdt bij hoeveel woorden in 1 x goed gezegd worden.
We doen dit 3 x.
Iedere keer krijg je 10 seconden.
Intro: Pak het werkblad dat hoort bij opdracht 3.
We maken tweetallen.
Per tweetal leest één van jullie de gekleurde woorden hardop voor.
Lees niet de woorden zelf, maar de kleur waarin het woord is afgedrukt.
Dus zeg bij het eerste woord niet ROOD maar GROEN.
De ander houdt bij hoeveel woorden in 1 x goed gezegd worden.
We doen dit 3 x.
Iedere keer krijg je 10 seconden. We beginnen als ik start zeg.
Is dit duidelijk?
Heeft iedereen iemand gevonden om de oefening mee te doen?
Spreek af wie de woorden voorleest en wie bijhoudt hoeveel woorden goed worden gezegd.
Dan gaan we nu beginnen: Start nu!
Nabespreking:
A: Wat is jullie opgevallen?
Je hebt vast gemerkt dat het best moeilijk is. Je moet de neiging om het woord te lezen onderdrukken.
Dat kost energie. Dat komt omdat je – als je goed kan lezen -, je weet wat er staat zo gauw je het ziet. Het is geautomatiseerd.
Om de kleur te zeggen moet je bewust afwijken van de snelweg in je brein.
Dan merk je hoe sterk je automatische piloot is.
B: Steek je hand op: bij wie ging het de derde keer beter dan de eerste keer?
Je merkt ook dat als je dit vaker doet het steeds gemakkelijker gaat.
De paadjes in je hersenen worden dan steeds breder.
Herhalen is dus belangrijk voor het aanleren van nieuwe dingen.
Achtergrondinformatie voor docent
Deze test wordt de Strooptest genoemd. Het is bedacht door een wetenschapper die Stroop heette. Het is een test om te kijken of je nog fit bent.
Bergbeklimmers gebruiken die soms om te kijken of ze nog helder zijn en geen last hebben van hoogteziekte.
(De vergeetcurve van Hermann Ebbinghaus-Vernieuwenderwijs)
Grote stukken in kleine stukken
verdelen en dan herhalen
Samenvatting of mindmap maken
Spiekbriefjes maken
Toetsvragen bedenken
Elkaar overhoren
Het aan iemand anders uitleggen
Bekende leerstrategie:
Minder bekende leerstrategie:
Leren met ezelsbruggetjes
Leren door liedjes/rap te maken van wat je leert
Leren terwijl je beweegt
Maak er een verhaaltje van in ik-vorm waarin je
zelf de hoofdrol speelt
Leren door beelden/plaatjes te maken in je hoofd
Wat je moet leren koppelen aan dingen die je in de ruimte ziet, bijvoorbeeld als je door een bekende ruimte loopt zoals je kamer of je huis
4. Opdracht: hoe onthoud je nieuwe kennis
En de rechter kolom:
a)Leren met ezelsbruggetjes (wie weet wat een ezelsbruggetje is?)
b)Leren door liedjes/rap te maken van wat je leert
c)Leren terwijl je beweegt (bijvoorbeeld in een groep iets overgooien en ondertussen de tafels opzeggen)
d)Leren door een verhaaltje te maken van de lesstof in de ik-vorm waarin je zelf de hoofdrol speelt
e)Leren door beelden/plaatjes te maken in je hoofd
f)Leren door de lesstof te koppelen aan dingen die je in de ruimte ziet als je door een kamer loopt die je kent.
De laatste zes kennen de meeste jongeren niet. Daarom gaan we ze nu uitproberen.
We doen dit aan de hand van een rij woorden die je moet proberen te onthouden.
De woorden staan op je werkblad bij opdracht 4.
We verdelen de klas in 6 groepjes.
Ieder groepje krijgt een leerstrategie.
(Je kan er ook voor kiezen om de leerlingen zelf de leerstrategie uit te laten kiezen die ze willen proberen.)
Ieder groepje krijgt 5 minuten om de woorden op je werkblad te leren via een van de strategieën.
Je moet de woorden onthouden in dezelfde volgorde als waarin ze op het werkblad staan.
Nabespreking:
Laat maar horen:
Wat is je opgevallen?
Welke strategie wil je zelf gebruikenv om beter te leren?
Schrijf die op je werkblad en ga die binnenkort eens oefenen.
Want ook in een leerstrategie word je steeds beter als je die regelmatig doet.
Ik wil nog even terugkomen op de laatste: Leren door de lesstof koppelen aan dingen die je in de ruimte ziet als je door een kamer loopt die je kent.
Dit is één van de meest effectieve strategieën om dingen in een bepaalde volgorde te onthouden.
Bijvoorbeeld als je een verhaal wilt vertellen.
Misschien kennen jullie de serie Sherlock Holmes? Hij doet dit ook vaak, hij noemt het zijn ‘mind palace’.
4. Opdracht: hoe onthoud je nieuwe kennis
Groepsopdracht:
Kies met je groepje welke van de 6 manieren die je misschien niet kent (zie werkblad) jullie willen uitproberen.
Jullie hebben 5 minuten om dat uit te proberen (dus de groentes in de juiste volgorde leren).
Daarna presenteert iemand uit het groepje het resultaat.
minute
second
Intro: Herhalen is belangrijk bij het leren van nieuwe dingen.
Dat kan op verschillende manieren.
Op je werkblad van opdracht 4 staan er een aantal.
We nemen deze even met elkaar door.
5. Opdracht: wat is slim?
Wat is het verschil tussen deze twee personen?
In wie herken je je meer?
Wat is het verschil tussen deze twee personen?
In wie herken je je meer?
Achtergrondinformatie voor de mentor
Deze strip is een illustratie van het verschil tussen een fixed en een growth mindset. Bij een fixed mindset wordt intelligentie gezien als iets dat je hebt of niet hebt. Bij een growth mindset geloof je dat je je intelligentie kunt vergroten als je energie in leren stopt en veel oefent.
Je mindset heeft veel invloed op hoe je tegen leren en tegen fouten maken aankijkt. Als je denkt dat slim zijn betekent dat je iets al kunt, dan is iedere fout een tegenvaller. Als je denkt dat slim zijn betekent dat je iets moet trainen om het te gaan kunnen dan wordt fouten maken onderdeel van het proces.
Wat is het verschil tussen deze twee personen?
Deze slide heeft geen instructies
Welke van de twee ben jij?
Gele trui
Geruite blouse
Deze slide heeft geen instructies
Les 2: leren laten lukken
Deze slide heeft geen instructies
Les 2: leren laten lukken
Warming-up
Animatiefilm
Opdracht in tweetallen
Onderzoeksopdracht voor thuis
Wat gaan we doen?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe lastig vind je het om te beginnen aan je huiswerk?
Helemaal niet lastig
Soms een beetje lastig
Vaak lastig
Altijd lastig
Deze slide heeft geen instructies
Hoe lukt het jou om toch te beginnen?
Deze slide heeft geen instructies
https://youtu.be/Sw6cz1GKi_8
8. Animatiefilm 2 – Leren laten lukken
Deze slide heeft geen instructies
9. Opdracht: doelgericht plannen
Welk doel wil je de komende twee weken bereiken?
Bijvoorbeeld: genoeg leren om goed voorbereid te zijn op de toetsweek.
Maak een plan om dit doel te bereiken.
Gebruik het werkblad dat hoort bij opdracht 9 om je planning in te vullen.
Denk aan de tips uit de film:
Herhaal regelmatig
Ga goed om met afleidingen
Bedenk een beloning voor jezelf
Werk in kleine, haalbare stappen
Schrijf precies op welke dagen je wat gaat doen en hoeveel tijd je daaraan wilt besteden.
Vergeet ook niet op te schrijven hoe je jezelf gaat belonen als je je aan het plan hebt gehouden.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Les 3: leren met aandacht
Deze slide heeft geen instructies
Les 3: leren met aandacht
Nabespreken van de onderzoeksopdracht
Warming-up
Animatiefilm
Oefening
Opdracht
Wat gaan we doen?
Deze slide heeft geen instructies
11. Warming-up
Dit wil ik ook gaan proberen: ….
Wat heb je geleerd van de gesprekken?
Nabespreking onderzoeksopdracht:
Deze slide heeft geen instructies
https://youtu.be/jVAspG6EaBQ
12. Animatiefilm 3 – Leren met aandacht
Deze slide heeft geen instructies
13. Opdracht: het effect van multi-tasken
Maak de opdracht in je werkboek
Wat valt je op?
Deze slide heeft geen instructies
14. Opdracht: hoe houd je je aandacht vast?
Wat helpt jou om je aandacht bij je leren te kunnen houden?
Wat leid je af?
Deze slide heeft geen instructies
Les 4: omgaan met fouten
Deze slide heeft geen instructies
Les 4: omgaan met fouten
Warming-up
Animatiefilm
Klassikale opdracht
Individuele opdracht
Nabespreking
Afronding lessenserie
Wat gaan we doen?
Deze slide heeft geen instructies
15. Warming-up
En als we een prijsvraag doen voor Briljante
Mislukkingen, wat ga je indienen?
Werkt deze manier voor jou?
Hoe reageer jij als je een onvoldoende haalt
Deze slide heeft geen instructies
https://youtu.be/Gcni4gOnh60
16. Animatiefilm 4 – Leren van je fouten
Deze slide heeft geen instructies
17. Opdracht: de invloed van stress
Toren bouwen
Deze slide heeft geen instructies
18. Opdracht: helpende gedachten
Welke gedachten helpen jou om door te
gaan met leren als het even tegen zit?
Deze slide heeft geen instructies
19. Opdracht: de leerkuil
Kun je een voorbeeld bedenken
waarbij je door de leerkuil bent gegaan?
Deze slide heeft geen instructies
20. Opdracht: manieren om je leren te beinvloeden
Op welke manier maak jij leren makkelijker voor jezelf?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies